27 Ekim 1960 – Milli Birlik Komitesi, 147 Profesör, Doçent ve Asistanı Görevden Aldı

Millî Birlik Komitesi, 27 Mayıs 1960 günü, Demokrat Parti hükümetini askeri darbe ile devirerek siyasî iktidarı ele alan ve sonradan başına Orgeneral Cemal Gürsel’in getirildiği Türk Silâhlı Kuvvetleri’ne mensup 38 kişilik bir cuntadır. Komitenin üye sayısı 12 Eylül 1960’ta üyelerden İrfan Baştuğ’un Ankara-İstanbul karayolunda trafik kazasında ölmesi sonrasında 37 kişiye düşmüştür. Org. Cemal Gürsel’in onayıyla Korgeneral Cemal Madanoğlu’nun yürüttüğü bir tasfiye sonucu, demokratik yaşama geçişe karşı çıkarak ordunun yönetimde kalmasını savunan 14 üyenin yurt dışına görevli olarak gönderilmesi ile üye sayısı 23’e düşmüştür. Bu işlem için MBK 13 Kasım 1960 tarihinde kendini feshetmiş 14 üyesini görevden af ederek yeni bir komite halinde tekrar kurulmuştur. Görevden affedilen üyeler dünyanın değişik yerlerinde iki yıllık mecburi hizmetle görevlendirilerek sürgüne gönderilmişlerdir.

Millî Birlik Komitesi çıkardığı ilk kanunla birlikte 1924 Anayasası’nın birçok hükmünü değiştiren geçici bir anayasal süreç başlatmıştır. Bu süreçle beraber yeni bir anayasa düzenlenmesine dair çalışmalar da başlamıştır. Hazırlanan yeni anayasanın 9 Temmuz 1961’de kabulü ile 15 Ekim 1961’de yapılan genel seçimlerden sonra seçilen miletvekilleri ile kurulan T.B.M.M. 12. Dönem‎, 25 Ekim 1961’de toplanarak askerî rejime ve dolayısıyla Millî Birlik Komitesi’ne son verdi. Komite üyeleri, yeni anayasa gereği kurulan Cumhuriyet Senatosu’nun kayd-ı hayat şartıyla “tabii üye”leri oldular.

Milli Birlik Komitesi, 147 profesör, doçent ve asistanı görevden aldı. Gerekçe “tembel”, “yeteneksiz”, “reform düşmanı” olmalarıydı. Üniversitedeki tasfiye tartışma ve tepkilere yol açtı. Öğretim üyeleri, Mart 1962’de görevlerine dönebildiler. (Tarihe “147’liler” olarak geçmiştir.)

Görevine son verilenler arasında Ali Fuat Başgil, Sabahattin Eyüboğlu, Yavuz Abadan, Nusret Hızır, Tarık Zafer Tunaya, Mina Urgan, Haldun Taner de vardı. Genelde bu tasfiyeler üniversite içinden gelen ihbarlara dayanıyordu. Kararı protesto etmek için Turhan Feyzioğlu, Sıddık Sami Onar, Fikret Narter ve Suut Kemal Yetkin gibi bir çok rektör ve öğretim üyesi görevinden istifa etti.

Haldun Taner’in oyunu ‘Timsah’, 147 öğretim üyesinin üniversiteden uzaklaştırılmasıyla ilgili olaya eleştirel bir gözle bakılması için yazılmıştır.Bu ‘147 Öğretim Üyesi’ hiçbir kanıta dayanmadan, birtakım yalan yanlış dedikodularla görevlerinden alınmışlardır.

Haldun Taner Timsah’la şu iletiyi duyurmaya çalışmaktadır:’İnsanların başkalarına, güç durumda olanlara bile, ancak çıkarları varsa yardım ettiklerini; çıkarları yoksa ya da güç durumda kalanın içinde bulunduğu durumun sürmesi kendi çıkarlarıyla bağdaşıyorsa, çeşitli gerekçelerin ardına sığınıp ona yardım etmediklerini vurgulamaktadır.’

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.