28 Eylül 1992 – Avrupa Birliği Kuruldu.

Avrupa Birliği, 2.Dünya Savaşından sonra büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa’da barışın ve bölgesel istikrarın yeniden sağlanması ve ekonominin yeniden yapılanma amacıyla oluşturulan bir ülkeler topluluğudur. 1957 yılında altı kurucu ülke Belçika, Fransa, Hollanda, Batı Almanya, İtalya ve Lüksemburg tarafından kurulan Avrupa Birliği, önceleri sadece ekonomik birlik idi. Ancak yıllar içerisinde sanayi, tarım, ticaret, maliye, vergiler gibi politikaları, ortak kurumlar tarafından yönetilen, tek para birimi Euro’nun kullanıldığı büyük bir süper güce dönüşmüştür. 

Altı üye ülke ile başlayan bu birlik, yıllar içerisinde yenilerinin katılımıyla 15 üyeye ulaştı. 370 milyon nüfusu ve yaklaşık 8 trilyon Euro’ya yaklaşan gayrisafi milli hasılayla en büyük bölgesel güçlerden biri olan AB, 2003 yılında 10 yeni aday ülkenin katılım anlaşması imzalanmasıyla 01 Mayıs 2004 tarihinde 25 üyeli ve 450 milyon nüfuslu bir bütünlük olma yolunda önemli bir adım atmıştır. Bu 10 yeni üye devletten sonra AB’nin genişleme süreci 2007 yılında tam üye olması kararlaştırılan Bulgaristan ve Romanya ve henüz müzakere sürecine girmemiş Türkiye ile devam edecektir.

Avrupa Birliğine üyelik; ekonomik kaygılardan çok, birtakım uluslararası değerlerden yola çıkan bir birliktir. Dolayısıyla Birliğe katılmak isteyen ülkelerden de Avrupa Birliğini oluşturan temel değerler ki bunlar; sürekli barışın sağlanması, eşitlik,özgürlük, insan hakları, azınlık hakları ve temel haklara saygı gibi ilkelere uymaları gerekir. Ayrıca AB’nin kurallarına ve mevzuatına  uyum sağlaması ve yasal birtakım değişiklikler yapması da beklenir. Avrupa Birliğine üye olmak isteyen bir ülkenin uyması gereken temel kriterler, 1993 de belirlenmiş olan Kopenhag Kriterleridir. Kopenhag Kriterleri: Siyasi Kriterler; aday ülkenin demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları, azınlıklara saygı ve azınlıkların korunmasının güvence altına alındığı istikrarlı kurumsal yapıya sahip olmalıdır. Ekonomik Kriterler; aday ülkenin işleyen bir piyasa ekonomisi ve AB içinde rekabetçi baskı ve piyasa güçleriyle başa çıkabilme kapasitesine sahip olmalıdır.Topluluk Müktesebatının Kabulü; aday ülkenin siyasi, ekonomik ve parasal birlik amaçlarına uyum dahil olmak üzere, AB mevzuatını üstlenebilme ve uygulayabilme kapasitesine sahip olmalıdır.Bunlar arasında siyasi kriterler, demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve azınlıklara saygı AB’ye üyelik görüşmelerinin başlaması için önkoşuldur. Bu kriterleri yerine getirmeyen bir devlet ile müzakere süreci başlatılmamaktadır.

AB’nin son genişleme süreci; iki Almanya’nın Ekim 1990 da birleşmesiyle Avrupa’nın merkezinde başlayan demokratikleşme süreci sonrasında, Avrupa Birliği ve eski Varşova Paktı’na dahil Merkezi ve Doğu Avrupa Devletleri arasındaki ilişkiler güçlendi. Avrupa Anlaşmaları ile ticari işbirliği çerçevesinde gelişti. Malları ve iş gücünün serbest dolaşımı, ekonomik ve mali işbirliğini içeren bu anlaşmaların asıl amacı, bu devletlerde serbest piyasa ekonomisinin geri dönülmez bir şekilde yerleştirilmesidir.AB, 1993 Kopenhag zirve toplantısında aldığı kararlar uyarınca, bu ülkeleri ve Kıbrıs’ı kapsayan bir genişleme süreci başlattı. Daha sonra bu sürece Malta ve Türkiye’de katıldı.Ancak, AB üyeliğine aday devletler arasında yalınızca Türkiye ile Kopenhag’da belirlenen siyasi kriterleri tam olarak yerine getirmediği için, müzakereler henüz başlatılmadı. Yine Kopenhag’da Aralık 2002 de yapılan zirve ile müzakereleri tamamlayan 10 aday devlet, 01 Mayıs 2004 de, Bulgaristan ve Romanya’nın 2007 de üye olması ve Kopenhag siyasi kriterleri yerine getirmesi durumunda da Türkiye ile müzakerelerin 2005 yılında başlatılması düşünülmektedir.Bu kararın, 17 Aralık 2004 tarihinde AB üyesi devletlerin hükümet veya devlet başkanlarının toplanarak alınması beklenilmektedir.

AB Üyesi Devletler: Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Lüksemburg, İtalya, İspanya, Portekiz, Yunanistan, İsveç, Avusturya, Danimarka, Finlandiya, İrlanda. Yeni Katılan Devletler: Macaristan, Polonya, Litvanya, Letonya, Çek Cumhuriyeti, Slovanya, Kıbrıs Rum Kesimi, Malta. Aday Devletler: Bulgaristan, Romanya, Türkiye.

Mehmet GÖRE

Matematik Mühendisi

Mersin İTÜ Mezunları Derneği Başkanı

http://www.itumersin.com/index.php?option=com_content&view=article&id=89:avrupa-birlii-nedir&catid=40:gorusk&Itemid=77

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.