<\/p>\n\n\n\n
Merhamette, ahlak gibi insan\u0131n do\u011fu\u015ftan gelen ruh \u00f6zelliklerinin b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Merhamet kelimesinin s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir insan\u0131n veya bir ba\u015fka canl\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc durumdan dolay\u0131 duyulan \u00fcz\u00fcnt\u00fc, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n duydu\u011fu \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ayn\u0131s\u0131n\u0131 hissetmek ve ac\u0131ma olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u015eefkat ve merhamet duygusunu genelde ayn\u0131 \u015fey olarak de\u011ferlendiririz.Oysa ki \u015fefkat duygusunda sevgi, merhamette ise koruma ve himaye etme kavramlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar.Ayn\u0131 zamanda di\u011ferlerinin kendinden apayr\u0131 biri oldu\u011funu bilerek, birliktelik \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterip, birle\u015fmek, kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duygusal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak anlayabilme yeterlili\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Schopenhauer, insan\u0131 ger\u00e7ek ahlaka ula\u015ft\u0131ran merhametin, ayn\u0131 zamanda adalete ve insan sevgisine de ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek yasa ve sevginin, ahlak ve adaletin gerektirdi\u011fi zorunluluklar oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. \u201cYasalar, bireyleri \u015fekillendirir ama ahlakl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayamaz, bireyleri farkl\u0131 se\u00e7imlere zorlasa da hedeflerinden vazge\u00e7iremez\u201d diye ifade etmektedir. \u0130nsan ya\u015fam\u0131 bo\u015f olabilir ama insan bo\u015f de\u011fildir. Anlaml\u0131 \u015feyler yapabilir ve oldu\u011fumuzdan daha iyi olabiliriz. \u0130nsan\u0131n karakteri sahip oldu\u011fu iradesidir. \u0130nsan do\u011fru yerde, elinden gelenin en iyisini yapan ve ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 e\u015fit olarak veren ki\u015fidir. Bu hem bireysel d\u00fczeyde, hem de evrensel d\u00fczeyde ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n
J.J.Rousseau \u201c\u0130nsanlar Aras\u0131ndaki E\u015fitsizli\u011fin Kayna\u011f\u0131\u201d adl\u0131 eserinde merhamet duygusunun insan i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu, amac\u0131n\u0131n ba\u015fka birinin ac\u0131 \u00e7ekmesini \u00f6nlemek oldu\u011funu ve \u201csana nas\u0131l davran\u0131lmas\u0131n\u0131 istersen sen de \u00f6yle davran\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn de merhamet sayesinde s\u00f6ylenebildi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Buradan yola \u00e7\u0131karak akl\u0131ma William Shakespeare’in Venedik Taciri oyunu geldi. Shakespeare’in (16.y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131lm\u0131\u015f) en \u00e7ok bilinen oyunlar\u0131ndan birisidir. Oyunda olaylar ticaretin ba\u015fkenti Venedik\u2019te, zengin bir t\u00fcccar olan Antonio ve Yahudi Shylock aras\u0131nda ge\u00e7er. Antonio ve arkada\u015f\u0131 Bassanio y\u0131llarca s\u0131rf Yahudi oldu\u011fu i\u00e7in hor g\u00f6r\u00fclen Shylock\u2019tan bir miktar bor\u00e7 isterler. Ona yap\u0131lanlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak isteyen Shylock da Hristiyanlardan h\u0131nc\u0131n\u0131 alacak bir \u015fart koyarak bor\u00e7 vermeyi kabul eder. E\u011fer Antonio borcunu vaktinde \u00f6deyemezse Shylock onun g\u00f6\u011fs\u00fcne yak\u0131n bir yerinden yar\u0131m kilo et alacakt\u0131r. Beklenen g\u00fcn gelir ve Antonio\u2019nun gemileri d\u00f6nmedi\u011fi i\u00e7in borcunu \u00f6deyemez. Shylock, mahkemeye gider ve anla\u015fma gere\u011fi Antonio\u2019dan yar\u0131m kilo et almak ister. Oyun Portia\u2019n\u0131n can al\u0131c\u0131 uzun konu\u015fmas\u0131yla devam eder.<\/p>\n\n\n\n
\u201cMerhamet zorla olmaz,
G\u00f6kten s\u00fcz\u00fclen ya\u011fmur gibi iner d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yere.
Kutsall\u0131\u011f\u0131 iki y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr:
Hem vereni kutsal k\u0131lar, hem alan\u0131.
En y\u00fcce ki\u015filerde en g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr,
Taht\u0131nda oturan h\u00fck\u00fcmdara
Tac\u0131ndan daha \u00e7ok yara\u015f\u0131r.
D\u00fcnyasal g\u00fcc\u00fcn Tanr\u0131sal g\u00fcce en yak\u0131n hali,
Adaletle merhametin uzla\u015fmas\u0131d\u0131r.
O halde Yahudi, adalet istiyor olsan da
\u015eunu unutma: Adalet uygulanacak olsa,
Hi\u00e7birimiz kurtulamazd\u0131k…”<\/p>\n\n\n\n
Shakespeare, d\u00f6nemin hukuk sistemini \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ger\u00e7eklikle g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi gibi adaletin de asl\u0131nda yerine getirilmedi\u011fini ve her anla\u015fma i\u00e7in kal\u0131b\u0131na g\u00f6re bir kulp bulundu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. Adalet, evet adalet temel erdemlerden biri kabul edilir. Metafiziksel olarak adalet s\u0131kl\u0131kla kader, reenkarnasyon veya takdiri ilahi gibi kavramlarla beraber kozmik plana uygun bir hayat\u0131n par\u00e7as\u0131 kabul edilir. Adaletin hakkaniyet ile beraber an\u0131lmas\u0131 tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n\n\n\n
Plato’ ya g\u00f6re adalet ki\u015finin kendine ait olana sahip olmas\u0131 ve kendine ait olan\u0131 yapmas\u0131d\u0131r. Adil bir birey do\u011fru yerde, elinden gelenin en iyisini yapan ve ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 e\u015fit olarak veren ki\u015fidir. Platon\u2019un d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, cesaret ve bilgeli\u011fi kendi ruhunda ortaya \u00e7\u0131karan, besleyen ki\u015fi adildir. \u0130nsanda \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm oldu\u011fu; \u0130nsan\u0131n ba\u015f b\u00f6lgesinde ruhun en \u00fcst k\u0131sm\u0131 olan bu ak\u0131l k\u0131sm\u0131n\u0131n tanr\u0131sal, \u00f6lmez yan\u0131, bilgi ile ilgilenen, anlama, anlamland\u0131rma merak gibi istekler ile hakikati ke\u015ffedebilme yetene\u011fine sahip oldu\u011fu; g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131nda \u015feref ile ilgilenen utan\u00e7, kararl\u0131l\u0131k, etik davranmay\u0131 gerektiren, cesaret b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, \u00fcst b\u00f6lgedeki ak\u0131l ile alttaki maddi y\u00f6n\u00fcn dengesini ve ileti\u015fimini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc alt b\u00f6lgesi ise insan\u0131n en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k k\u0131sm\u0131 olan g\u00fcd\u00fcler, i\u015ftahlar, arzular ve bedensel isteklerin yer ald\u0131\u011f\u0131 maddi gereksinimlerin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 k\u0131s\u0131md\u0131r. \u0130nsanda da ak\u0131l b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlere egemen olmas\u0131, onlara h\u00fckmetmesi, bu b\u00f6l\u00fcmlerin akla uymas\u0131d\u0131r. Ama pek az insana ak\u0131l b\u00f6l\u00fcm\u00fc egemendir. Dilerim ak\u0131l ve merhamet \u00fcst\u00fcn gelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Merhamette, ahlak gibi insan\u0131n do\u011fu\u015ftan gelen ruh \u00f6zelliklerinin b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Merhamet kelimesinin s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir insan\u0131n veya bir ba\u015fka canl\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc durumdan dolay\u0131 duyulan \u00fcz\u00fcnt\u00fc, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n duydu\u011fu \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ayn\u0131s\u0131n\u0131 hissetmek ve ac\u0131ma olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u015eefkat ve merhamet duygusunu genelde ayn\u0131 \u015fey olarak de\u011ferlendiririz.Oysa ki \u015fefkat duygusunda sevgi, merhamette ise koruma ve himaye etme […]<\/p>\n","protected":false},"author":13981,"featured_media":143405,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[8139],"tags":[],"yoast_head":"\n