Ge\u00e7enlerde Ukrayna sava\u015f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 bir foto\u011fraf dizisine rastlad\u0131m. Foto\u011fraflar, sava\u015f alan\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015fehir merkezlerinin, meydanlar\u0131n ve tarihi yap\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleriydi. Fakat as\u0131l dikkatimi \u00e7eken \u015fey sanat eserlerinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc muameleydi. Meydanlardaki heykellerin etraf\u0131 kum torbalar\u0131yla \u00f6zenle sar\u0131lm\u0131\u015f sivil insanlar boylar\u0131nca ta\u015f heykelleri neredeyse bir aile ferdini sava\u015f alan\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131r gibi bir edayla s\u0131rtlanm\u0131\u015f, di\u011fer tablo, kitap ve tonlarca \u00e7e\u015fitli eser ile beraber s\u0131\u011f\u0131naklara ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Bu foto\u011fraflar aras\u0131nda gezinirken g\u00f6rd\u00fcklerim bana II. d\u00fcnya sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda \u00e7ekilmi\u015f ba\u015fka bir foto\u011fraf\u0131 an\u0131msatt\u0131. Bu, Michelangelo’nun me\u015fhur Davut heykelinin foto\u011fraf\u0131yd\u0131 ancak heykel tu\u011fla ta\u015flarla \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f kubbe bir duvar\u0131n ard\u0131nda gizliydi. Bomba sesleri e\u015fli\u011finde bir asker, belki de bir duvar ustas\u0131 her \u015fey sona erdi\u011finde tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi umut ederek etraf\u0131na bu duvar\u0131 \u00f6rm\u00fc\u015f ve Davut ile son kez g\u00f6z g\u00f6ze gelmi\u015fti. Sonras\u0131nda da bu tarihi foto\u011fraf \u00e7ekilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Elbette bahsetti\u011fim eserlerin her biri birbirinden g\u00fczeldi fakat g\u00fczellik bu insanlar\u0131n onlar\u0131 bu denli bir itina ile canlar\u0131 pahas\u0131na korumas\u0131 i\u00e7in yeterli bir sebep midir? Bu eserleri bu kadar de\u011ferli k\u0131lan ve bunca zahmete sebep olan o ‘de\u011fer’ nedir?<\/p>\n\n\n\n
Sanat, insanl\u0131\u011fa hizmet eder, t\u00fcm toplumsal olaylar sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dile getirilebilir, ve bu evrensel dil herkes taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilir. Sanat tarihi ”ger\u00e7e\u011fi” yans\u0131t\u0131r. Hatta bir d\u00f6nemin ruh halini, rengini, tad\u0131n\u0131 ve \u00fcretildi\u011fi toplumun ve zaman\u0131n t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnce ve geleneklerine dair t\u00fcm bilgileri de bizimle hi\u00e7 \u00e7ekinmeden payla\u015f\u0131rken tarih kitaplar\u0131n\u0131 bir par\u00e7a g\u00f6lgede b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sanat ”ger\u00e7ekli\u011fe” hizmet eder. E\u011fer ad\u0131mlar\u0131n\u0131 geriye do\u011fru takip edebilirseniz, sanat bir toplumun tarihini, k\u00f6kenini, hangi y\u00f6ne do\u011fru gitti\u011fini ve o toplumun \u00f6z\u00fc hakk\u0131nda t\u00fcm bilgileri bize sunmaya cesaret eder. Haliyle bir toplumun t\u00fcm de\u011ferlerini yans\u0131tabilme yetene\u011fine sahip eserler daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte d\u00fcnya ve insanl\u0131k tarihi hakk\u0131nda sonsuz bir kaynak sunabildi\u011finden t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendiren bir konu haline gelmi\u015ftir. Bu sebeple 1954 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Silahl\u0131 \u00c7at\u0131\u015fma Halinde K\u00fclt\u00fcrel Varl\u0131klar\u0131n Korunmas\u0131na \u0130li\u015fkin Lahey S\u00f6zle\u015fmesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 133 devlet taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015ft\u0131r ve taraflar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma ve i\u015fgal zamanlar\u0131nda yaln\u0131zca kendi topraklar\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda di\u011fer Taraf Devletlerin topraklar\u0131nda bulunan k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klara sayg\u0131 g\u00f6stermesini taahh\u00fct etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bir ulusun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak yaln\u0131zca onun topraklar\u0131n\u0131 muhafaza etmek ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir o toplumun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyabilmek i\u00e7in halk\u0131n kendi k\u00f6klerini bilmesi ve anlamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Sanat eserleri bu gayeye ula\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin s\u00fcregelen medeniyetler aras\u0131nda en eski tarihe sahip \u00c7in devletini ele alacak olursak, d\u00f6neminde g\u00fcc\u00fc elinde tutan kom\u00fcnist diktat\u00f6r Mao Zedung’un 1966’da ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ‘B\u00fcy\u00fck K\u00fclt\u00fcr Devrimi’ s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok sanat eseri, tap\u0131nak, Buda heykeli, edebi eserler ve daha bir\u00e7ok \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel miras ‘kasten’ yok edilmi\u015fti. Bununla, \u00f6z\u00fc ilahi bir k\u00fclt\u00fcre dayanan \u00c7in halk\u0131na kendi orijinal k\u00fclt\u00fcn\u00fcn unutturulmas\u0131 vesilesiyle ulusun ve milletin kendi k\u00f6klerinden kopar\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yordu. B\u00f6ylece k\u00f6kleri Taoist ve Budist geleneklere dayanan ‘ilahi’ bir k\u00fclt\u00fcrden ateist ve ‘kom\u00fcnist’ bir toplum yarat\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka \u00f6rnek ise, II. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda Nazi’lerin ‘kasten’ k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131 hedef alan sald\u0131r\u0131lar\u0131d\u0131r. K\u00fct\u00fcphaneler yak\u0131lm\u0131\u015f ve binlerce sanat eseri yok edilmi\u015ftir. Baz\u0131 durumlarda \u015fehirlerin k\u00fclt\u00fcrel anlamda kilit rol oynayan merkezlerinin y\u00fczde doksana varan k\u0131s\u0131mlar\u0131 talan edilmi\u015ftir. Bunlar \u015f\u00fcphesiz Nazi’lerin ‘d\u00fc\u015fman\u0131n’ varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcne yapt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 bu anlamda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmu\u015ftur. T\u00fcm d\u00fcnya bu anlamda bilin\u00e7lenmi\u015f ve k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131n korunmas\u0131n\u0131n asl\u0131nda insanl\u0131k tarihinin dolay\u0131s\u0131yla da insano\u011flunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm bilinen ge\u00e7mi\u015finin korunmas\u0131 ile e\u015fde\u011fer oldu\u011funu kabul etmi\u015ftir. \u00dclkeler yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en Lahey S\u00f6zle\u015fmesinin alt\u0131na isimlerini s\u0131ralam\u0131\u015f ve korunan k\u00fclt\u00fcrel miras, taraflar\u0131n hangisine ait olursa olsun asl\u0131nda insanl\u0131\u011fa ait oldu\u011fu konusunda hemfikir olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada sivil insanlar\u0131n canlar\u0131 pahas\u0131na bu eserleri s\u0131rtlan\u0131p s\u0131\u011f\u0131naklara ta\u015f\u0131mas\u0131, asl\u0131nda \u00f6zlerini korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olu\u015flar\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Elbette tarihte Michelangelo olmak g\u00fczeldir ancak Davut’un etraf\u0131n\u0131 tu\u011fla ile \u00f6ren adam olmak da g\u00fczeldir. Sanata hizmet etmek, insanl\u0131\u011fa hizmet etmektir, ger\u00e7e\u011fe, ge\u00e7mi\u015fe ve gelece\u011fe hizmet etmektir. Dolay\u0131s\u0131yla bu insanlar\u0131n korudu\u011fu de\u011fer bir anlamda insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6klerinin korunmas\u0131 ile e\u015fde\u011ferdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7enlerde Ukrayna sava\u015f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 bir foto\u011fraf dizisine rastlad\u0131m. Foto\u011fraflar, sava\u015f alan\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015fehir merkezlerinin, meydanlar\u0131n ve tarihi yap\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleriydi. Fakat as\u0131l dikkatimi \u00e7eken \u015fey sanat eserlerinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc muameleydi. Meydanlardaki heykellerin etraf\u0131 kum torbalar\u0131yla \u00f6zenle sar\u0131lm\u0131\u015f sivil insanlar boylar\u0131nca ta\u015f heykelleri neredeyse bir aile ferdini sava\u015f alan\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131r gibi bir edayla s\u0131rtlanm\u0131\u015f, di\u011fer tablo, […]<\/p>\n","protected":false},"author":13979,"featured_media":146389,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[8139],"tags":[],"yoast_head":"\n