D\u00fcnya ekonomik anlamda global bir k\u00f6y haline geldi ve \u00fclkemiz de 1980 y\u0131l\u0131ndan bu yana att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlarla d\u00fcnya ekonomisinin bir par\u00e7as\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcre\u00e7te T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 dola\u015f\u0131ma (Konvertibilite) a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan serbest sermaye hareketlerine, \u00e7ifte vergilendirmenin \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerden, kara parayla m\u00fccadeleye kadar hemen her konuda d\u00fcnya finans sistemine entegre (olmaya \u00e7al\u0131\u015fan) bir ekonomiyiz.<\/p>\n\n\n\n
Avrupa Birli\u011fi adayl\u0131k s\u00fcrecimizde pek \u00e7ok kurumumuzla birlikte bankalar da uyum \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131lar. Konuyla ilgili BASEL kriterlerinin ilki ve ikincisi yerine getirildi, an itibariyle BASEL-3 kapsam\u0131nda d\u00fczenlemeler hayata ge\u00e7iriliyor.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya ekonomik sistemini bir havuz gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, havuza at\u0131lan her ta\u015f, dalga dalga havuzun her taraf\u0131n\u0131 etkilemekte, bir v\u00fccuda benzetirsek de, bir ekonomide ortaya \u00e7\u0131kan problemler neredeyse t\u00fcm ekonomileri etkiliyor. Elbette, d\u00fcnya ticaretinin yakla\u015f\u0131k %13\u2019\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftiren ve paras\u0131 (Dolar) t\u00fcm d\u00fcnyada \u201crezerv para\u201d olarak kabul edilip de\u011ferli olan ABD\u2019nin att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131m etkili olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ya\u015famakta oldu\u011fumuz ekonomik krizin analizini yapmak i\u00e7in, \u00f6ncelikle global, daha sonra b\u00f6lgesel ve arkas\u0131ndan yere \u015fartlar\u0131 de\u011ferlendirmek gereklidir.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Global \u015eartlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u00fcnyada rezerv paray\u0131, dolay\u0131s\u0131yla likidite \u015fartlar\u0131n\u0131 kontrol eden ABD Merkez Bankas\u0131 (FED), 2008-2013 aras\u0131nda zirveye \u00e7\u0131kan bol keseden para basma ve t\u00fcm d\u00fcnyaya vererek enflasyon ihra\u00e7 etme s\u00fcrecinin devam\u0131nda da ivmesini azaltarak para basmaya devam etti ve arkas\u0131ndan pandemiyle (Covid19) birlikte sosyal gerek\u00e7elerle ilave para bas\u0131p da\u011f\u0131tt\u0131. E\u015f zamanl\u0131 olarak da referans faizleri neredeyse s\u0131f\u0131ra indirerek kredilerle ilave likidite sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n S\u00fcre\u00e7te \u00fclkelerindeki artan enflasyonla birlikte ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 gidermek i\u00e7in \u00f6nce parasal geni\u015fleme durduruldu ve arkas\u0131ndan h\u0131zl\u0131ca faiz art\u0131\u015f\u0131 yaparak piyasadan s\u00fcrekli para \u00e7ekti. B\u00f6ylece FED referans faizi ve ABD devlet tahvilleri 15 y\u0131l\u0131n zirvesi olan %5 seviyelerini a\u015ft\u0131. ABD faiz art\u0131\u015f\u0131yla birlikte t\u00fcm d\u00fcnyadan Dolar likiditesi ABD\u2019ye d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131 ve ciddi bir finansal darl\u0131k olu\u015ftu. \u00dclkemiz gibi sermaye a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan \u00fclkeler i\u00e7in parasal bir k\u0131tl\u0131k\/kurakl\u0131k olu\u015ftu denebilir.<\/p>\n\n\n\n FED yan\u0131 s\u0131ra Avrupa Merkez Bankas\u0131 (ECB) ve pek \u00e7ok \u00fclkenin Merkez Bankalar\u0131 enflasyona kar\u015f\u0131 referans faizlerini artt\u0131rd\u0131lar, finansa eri\u015fim t\u00fcm \u00fclkelerde zorla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Pandemi d\u00f6neminde ya\u015fanan \u00e7e\u015fitli aksakl\u0131klar sebebiyle lojistik maliyeti artt\u0131, hammadde, enerji, g\u0131da ve emtia fiyatlar\u0131nda tarihi zirveler g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 finans piyasalar\u0131nda ya\u015fanan volatiliteyi g\u00f6steren VIX (volatilite\/endi\u015fe endeksi) y\u00fcksek risk g\u00f6r\u00fclen 20 de\u011ferinin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 finans \u00e7evrelerinde verilen bor\u00e7lar\u0131n bir \u00e7e\u015fit sigortas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen ve bor\u00e7 verilirken faiz d\u0131\u015f\u0131nda bor\u00e7lunun \u00f6demek zorunda oldu\u011fu CDS (Credit Default SWAP) primlerimiz bir ara %7 leri a\u015ft\u0131, emsal \u00fclkeler %2-3 gibi oranlarla bor\u00e7lan\u0131rken \u00fclkemiz Dolar baz\u0131nda %10-11 lere varan oranlarla-adeta tefeci faizi- bor\u00e7lanmak zorunda kald\u0131. An itibariyle %5 in alt\u0131na inmi\u015f olsa da emsal \u00fclkelerden h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok y\u00fcksektir.<\/p>\n\n\n\n \u00dclkelerin bor\u00e7 \u00f6deme kapasitelerini ve risklerini g\u00f6steren Uluslararas\u0131 derecelendirme (Rating) kurulu\u015flar\u0131 (S&P, Fitch, Moody\u2019s) nezdinde, a\u015f\u0131r\u0131 riskli ve yat\u0131r\u0131m yap\u0131lamaz notumuz mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n <\/strong>B\u00f6lgesel \u015eartlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00f6lgemizde ya\u015fanan sava\u015flar (Rusya-Ukrayna, Azerbaycan-Ermenistan, Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131) ,siyasi istikrars\u0131zl\u0131klar (Eski Sovyet Cumhuriyetleri, Irak, L\u00fcbnan vb), uzun s\u00fcredir devam eden \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik ambargolara Rusya\u2019ya y\u00f6nelik ambargolar\u0131n da eklenmesi ba\u015fl\u0131ca olumsuzluklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n En b\u00fcy\u00fck ihracat yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6lge olan Avrupa Birli\u011fi\u2019nin ya\u015fad\u0131klar\u0131 ekonomik problemler ve nisp\u00ee y\u00fcksek enflasyon oranlar\u0131n\u0131n etkisiyle b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ithalatlar\u0131 azalmaktad\u0131r. Bu durum \u00dclkemizin ihracat miktar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131ndan cari a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ithalat\u0131 Dolar cinsinden, ihracat\u0131 ise Euro cinsinden ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu sebeple Euro\/Dolar paritesinde Euro aleyhine geli\u015fmelerin olmas\u0131 da \u00e7apraz kur \u00fczerinden gelirlerimizi bask\u0131lay\u0131c\u0131 etkiye sahiptir.<\/p>\n\n\n\n <\/strong>Yerel \u015eartlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle 2018 den bu yana, Merkez Bankas\u0131 referans faizinin \u0131srarla enflasyonun \u00e7ok alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck tutulmas\u0131 ve negatif reel faiz \u0131srar\u0131, s\u00fcrekli belli kesimlere verilen bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n pozisyonuna ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fck faizli ve vade uyumsuz krediler ve \u00e7e\u015fitli s\u00fcbvansiyonlar\/desteklemeler, dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrekli kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para bas\u0131lmas\u0131, d\u00f6viz kurunu bast\u0131rmaya y\u00f6nelik s\u00fcrekli d\u00f6viz rezervinden yap\u0131lan sat\u0131\u015flarla ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7, mevcut Hazine ve Maliye Bakan\u0131m\u0131z Mehmet \u015eim\u015fek\u2019in de tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gibi \u201cirrasyonel politikalarla\u201d ciddi bir ekonomik krize s\u00fcr\u00fcklendik maalesef.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye, sermaye fakiri bir \u00fclkedir. \u0130\u00e7 tasarruflar\u0131m\u0131z yeterli gelmedi\u011fi ve \u00f6zellikle enerjide s\u00fcrekli ithalat\u00e7\u0131 durumunda oldu\u011fumuzdan y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131k vermekteyiz, d\u0131\u015f tasarrufa ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Nitekim yakla\u015f\u0131k 125 milyar Dolar Kamu, 350 milyar Dolar da \u00f6zel sekt\u00f6r olmak \u00fczere 475 milyar Dolar borcumuz mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n Bankac\u0131l\u0131k sistemimizin mevduat vadesi \u00e7ok k\u0131sa olup d\u00f6nem d\u00f6nem de\u011fi\u015fmekle birlikte 1 ile 3 ay aras\u0131ndad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra toplam mevduat\u0131n yakla\u015f\u0131k %50 si Yabanc\u0131 para (YP) cinsinden, yakla\u015f\u0131k %20 si de d\u00f6vize endeksli (KKM, alt\u0131n ve k\u0131ymetli madenler) cinsinden olmak \u00fczere toplam %70 YP ve %30 T\u00fcrk Liras\u0131 cinsindendir. Bu durum -yine maalesef- vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n kendi paras\u0131na g\u00fcvenmedi\u011fini g\u00f6stermektedir. Ge\u00e7mi\u015fte nispeten istikrarl\u0131 d\u00f6nemlerde bu oran yakla\u015f\u0131k %30 YP-%70 TL \u015feklindeydi.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da belirtilen TL\/YP dengesinin de g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczere, \u00fclkemiz iki para birimli bir \u00fclkedir. \u00d6zellikle maliyetler y\u00f6n\u00fcnden insanlar\u0131m\u0131z ve i\u015fletmelerimiz Dolar cinsi hesaplar yapmakta, sat\u0131\u015f fiyat\u0131 belirlerken de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak d\u00f6viz kurlar\u0131 dikkate al\u0131nmaktad\u0131r. T\u00fcrk Liras\u0131 i\u015flemler g\u00fcnl\u00fck hayatta de\u011fi\u015fim (tedav\u00fcl) s\u0131ras\u0131nda daha \u00e7ok kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Milli param\u0131z Liran\u0131n, paran\u0131n temel fonksiyonlar\u0131 olan tedav\u00fcl (de\u011fi\u015fim) arac\u0131 olmak, birikim (tasarruf) arac\u0131 olmak, de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olmak ve s\u00f6zle\u015fme arac\u0131 olmak fonksiyonlar\u0131ndan ilki hari\u00e7 di\u011fer \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc kaybetti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bankac\u0131l\u0131k sisteminde krediler ise neredeyse %90 \u00fczerinde T\u00fcrk Liras\u0131 olup vade ortalamas\u0131 ise tahmin edilebilece\u011fi gibi bir y\u0131l\u0131n \u00fczerindedir. Hele ta\u015f\u0131t ve konut kredilerinde vadeler 36-48 hatta 120 aya kadar uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca vadesi k\u0131sa kayna\u011f\u0131n do\u011fal olarak faiz de\u011fi\u015fikliklerine kar\u015f\u0131 \u00e7ok hassast\u0131r. Bu sebeple, bankalarda gerek para cinsi, gerek vade a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekse maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan uyumsuzluk \u00e7ok y\u00fcksektir. Ayr\u0131ca ekonomi y\u00f6netiminin bankalar\u0131n rekabet \u015fartlar\u0131nda belirlemeleri gereken faiz oranlar\u0131na s\u00fcrekli m\u00fcdahale etmesi de fiyatlama y\u00f6n\u00fcnden dengeleri bozmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrk Bankac\u0131l\u0131k sistemi, yukar\u0131da say\u0131lan problemleri Londra\u2019da uluslararas\u0131 bankac\u0131l\u0131k sisteminde elindeki d\u00f6viz varl\u0131klar\u0131n\u0131 takas (SWAP) yaparak (Muhatap bankalar\u0131n itibarlar\u0131yla temin ettikleri TL kaynakla) uzun vadeli ve sabit faizli bor\u00e7lanabiliyordu. 2018-2023 d\u00f6neminde Londra piyasalar\u0131nda ekonomi y\u00f6netimince yap\u0131lan engellemelerle (TL likidite verilmemesi, SWAP yasa\u011f\u0131 vb) ili\u015fkiler bozuldu ve T\u00fcrk Bankac\u0131l\u0131k sistemi kronik vade, para cinsi ve faiz oran\u0131 riskiyle ba\u015f ba\u015fa kald\u0131, finansal sistem kredilerin vadesini k\u0131saltt\u0131, \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle zarar etmemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Y\u00fcksek enflasyonun i\u015fletmelerdeki \u00e7ok say\u0131da zararlar\u0131 mevcut olup \u00f6ncelikle maliyet hesaplamalar\u0131n\u0131 ve fiyatlamalar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 yap\u0131lamamas\u0131 sebebiyle olu\u015fan zararlar ya da a\u015f\u0131r\u0131 belirlemelerle Pazar pay\u0131 kayb\u0131 ile a\u015f\u0131r\u0131 artan i\u015fletme sermayesi ihtiyac\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 miktarda i\u015fletme sermayesi ihtiyac\u0131 artan i\u015fletmelerin yeterli \u00f6zkaynak katk\u0131s\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede koymas\u0131 \u00e7ok zordur. Ayr\u0131ca bankalar da krediyi miktarsal anlamda azaltt\u0131lar, vadeyi k\u0131saltt\u0131lar, Kamu taraf\u0131ndan k\u0131s\u0131tlanan fiyatlamada (faiz ve komisyon s\u0131n\u0131rlamalar\u0131) zarar etmemek i\u00e7in bir tak\u0131m kural d\u0131\u015f\u0131 (\u00c7apraz \u00fcr\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmak, kredinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 cebr\u00ee olarak vadesiz mevduatta tutmak vb) uygulamalar geli\u015ftirdiler ki bu da kullan\u0131lan kredinin etkisini azaltt\u0131. \u00d6zellikle kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu sekt\u00f6rlerde kredilerin t\u00fcm bankalarda Kat\u0131l\u0131m Bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki \u015fekilde (fatura kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, mal mukabili vb) kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 da hacmi daralt\u0131c\u0131 etki yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Y\u00fcksek enflasyon, kurlardaki ani art\u0131\u015flar, piyasadaki belli sekt\u00f6rlerden ba\u015flamak \u00fczere yay\u0131lan tahsilat problemleri ve duyulmaya ba\u015flayan konkordato vb s\u00fcre\u00e7lerin etkisiyle piyasada sat\u0131c\u0131 kredileri diye tan\u0131mlanan tedarik zincirinde de ciddi problemler ya\u015fanmaktad\u0131r. Tedarik s\u00fcre\u00e7leri nakit ve pe\u015fine d\u00f6nm\u00fc\u015f olup kredi kart\u0131 ve benzeri se\u00e7eneklerde bile fark istenmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Vadeli \u00e7ekle i\u015flem yapabilen sekt\u00f6rlerde bile durum bu \u015fekildedir. Al\u0131m sat\u0131mlarda takas (barter) olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 hale gelmi\u015f olup s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayan firmalar\u0131n el alt\u0131ndan acil kayd\u0131yla varl\u0131k sat\u0131\u015f\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca 6 \u015eubat\u2019ta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 11 \u0130limizdeki depremlerin de gerek maddi gerek manevi anlamda son derece olumsuz etkisini ya\u015fad\u0131k. Gerek be\u015fer\u00ee sermayemizdeki kay\u0131plar, gerekse i\u015fletmelerin tamamen tahrip olmas\u0131 ya da uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015famamas\u0131 gibi sebeplerden olduk\u00e7a s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 zamanlar ya\u015fad\u0131k, ya\u015famaya devam ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm s\u00fcre\u00e7 sonunda, y\u00fcksek enflasyon, ya\u015fanan kur ata\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fcmenin azalmas\u0131, i\u015fsizli\u011fin artmas\u0131, cari a\u00e7\u0131k ve b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle t\u00fcm verileri \u00f6l\u00e7en Kurum olarak TU\u0130K\u2019 e y\u00f6nelik g\u00fcvensizlik alg\u0131s\u0131 gibi sebeplerle mevcut duruma ula\u015ft\u0131k. \u00d6zellikle a\u00e7\u0131klanan istatistik rakamlardaki sapmalar, ekonomide neredeyse t\u00fcm parametrelerin (Borsa, d\u00f6viz kuru, b\u00fcy\u00fcme vs) yanl\u0131\u015f hesaplanmas\u0131 gibi \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir sonu\u00e7 getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bakan Mehmet \u015eim\u015fek bey ve ekibi \u201crasyonel politikalara\u201d d\u00f6n\u00fc\u015f yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Son h\u0131zla Cari a\u00e7\u0131kla her ay daha k\u00f6t\u00fcye giden TCMB rezervlerinin toparlanmas\u0131 gayretindeler. K\u0131saca, d\u00f6vizimiz kalmad\u0131. Her ay ithalat\/ihracat aras\u0131nda aleyhte rakam problemi b\u00fcy\u00fctmeye devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n Eyl\u00fcl ay\u0131nda a\u00e7\u0131klanan Orta Vadeli Planda Dolar kuru 2023 y\u0131l sonu i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 30 TL, 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in ortalamas\u0131 36 Tl olmak \u00fczere y\u0131lsonu 42 TL, 2025 i\u00e7inse 50 TL \u00fczerinde hedeflenmi\u015ftir. Mevcut durumda bu rakamlar\u0131n iyimser rakamlar oldu\u011funu tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. \u00dcstelik bizzat Bakan bey taraf\u0131ndan enflasyonun 2025 ve sonras\u0131nda olmas\u0131 gereken seviyelere \u00e7ekilebilece\u011finin dile getirildi\u011fi dikkate al\u0131n\u0131rsa zorlu bir s\u00fcre\u00e7 bizi beklemektedir.<\/p>\n\n\n\n <\/strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm Alternatifleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130lk y\u00f6ntem, -ki mevcut Bakan\u0131m\u0131z halen bunu denemektedir- yurtd\u0131\u015f\u0131ndan s\u0131cak para tabir edilen yabanc\u0131 sermaye getirilmesi ve bunlara enflasyon \u00fczeri getirinin (Y\u00fcksek faiz oran\u0131) garanti edilmesidir. B\u00f6ylece gelen yabanc\u0131 kaynak, T\u00fcrk Liras\u0131na \u00e7evrilerek d\u00f6viz kurlar\u0131 \u00fczerine bask\u0131 yapacak ve Hazine bor\u00e7lanma ara\u00e7lar\u0131na (Devlet Tahvili, Hazine Bonosu) ya da Borsaya (B\u0130ST) girecek, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sermaye a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve Cari A\u00e7\u0131k kapat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu y\u00f6ntemin iki s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 vard\u0131r, yabanc\u0131 sermaye sahipleri, \u00fclkeye giri\u015f i\u00e7in o andaki d\u00f6viz kurunu be\u011fenmeleri (?) ve verilecek getiriyi tatmin edici bulmalar\u0131 gerekecektir. Yani ciddi bir deval\u00fcasyon talepleri olacak, muhtemel enflasyonun da olduk\u00e7a \u00fczerinde reel getiri (faiz) isteyeceklerdir.<\/p>\n\n\n\n Milletimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok ac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olacak bir yoldur bu. B\u00fct\u00e7edeki duruma bakarak rahatl\u0131kla s\u00f6ylenebilir ki, g\u00fcn\u00fc kurtarmaya ve Mart 2024 se\u00e7imlerine kadar idare etmeye \u00e7al\u0131\u015fan ekonomi y\u00f6netimi, ilk yolu se\u00e7erse se\u00e7im sonras\u0131 tarihimizde ya\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar s\u0131k\u0131nt\u0131lara kap\u0131 a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130kinci y\u00f6ntem ise zaten orta\u011f\u0131 oldu\u011fumuz Uluslararas\u0131 Para Fonundan (IMF) zaten yapmak zorunda oldu\u011fumuz bir kemer s\u0131kma program\u0131yla uzun vadeli (ihtiyaca g\u00f6re 5-7 hatta 10 y\u0131l) ve d\u00fc\u015f\u00fck faizli (CDS olmad\u0131\u011f\u0131ndan Dolar bazl\u0131 %1-2) olarak finansman temin edip hep birlikte bir iyile\u015fme\/nekahat d\u00f6nemine girmemizdir. Bu anla\u015fma yap\u0131l\u0131rsa, IMF kefaleti nedeniyle CDS primimiz de d\u00fc\u015fece\u011finden mevcut d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n d\u00f6nd\u00fcr\u00fclme maliyeti ciddi oranda azalacak ve hatta ilave bor\u00e7lanma imk\u00e2n\u0131 bile do\u011fabilecektir.<\/p>\n\n\n\n K\u0131saca, makul yol, bu noktaya nas\u0131l geldi\u011fimiz tart\u0131\u015fmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde, IMF anla\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnya ekonomik anlamda global bir k\u00f6y haline geldi ve \u00fclkemiz de 1980 y\u0131l\u0131ndan bu yana att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlarla d\u00fcnya ekonomisinin bir par\u00e7as\u0131 oldu. S\u00fcre\u00e7te T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 dola\u015f\u0131ma (Konvertibilite) a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan serbest sermaye hareketlerine, \u00e7ifte vergilendirmenin \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerden, kara parayla m\u00fccadeleye kadar hemen her konuda d\u00fcnya finans sistemine entegre (olmaya \u00e7al\u0131\u015fan) bir ekonomiyiz. Avrupa Birli\u011fi adayl\u0131k […]<\/p>\n","protected":false},"author":13985,"featured_media":147936,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[8139],"tags":[],"yoast_head":"\n