{"id":149057,"date":"2023-12-27T11:49:31","date_gmt":"2023-12-27T08:49:31","guid":{"rendered":"https:\/\/epochtimestr.com\/?p=149057"},"modified":"2023-12-27T12:14:16","modified_gmt":"2023-12-27T09:14:16","slug":"meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor","title":{"rendered":"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Veri konusu t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde olan ve her ge\u00e7en g\u00fcn \u00f6nemi artan bir konu. T\u00fcrkiye\u2019de ise bu konuda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok az. Mersin \u00dcniversitesinden bir grup akademisyen T\u00fcrkiye\u2019deki bu bo\u015flu\u011fu g\u00f6rerek verinin sosyal bilimler alan\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 konusunda pandemi d\u00f6neminde bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha sonra Mersin \u00dcniversitesinde bir veri laboratuvar\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla akademik bir \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler. Vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7 ise T\u00fcrkiye\u2019de bir veri ekosisteminin eksikli\u011fi oldu. Biz de bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7erisinde yer alan Me\u00dc \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimler Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Kandemir At\u00e7eken ile bu s\u00fcreci ve T\u00fcrkiye\u2019de veri biliminin ne durumda oldu\u011funu konu\u015ftuk.  <\/h2>\n\n\n\n

Veri bilimi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z nas\u0131l ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pandemi \u00f6ncesinde akademiden arkada\u015flarla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z veri bilimi tart\u0131\u015fmas\u0131, pandemi s\u0131ras\u0131nda kapanmalar\u0131n etkisiyle daha da derinle\u015fti. Temelde, sosyal bilimler alan\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6ntem ve teknikleri geli\u015ftirmek amac\u0131yla yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k. \u0130lk a\u015famalarda bilgisayar tabanl\u0131 teknolojileri ve uygulamal\u0131 bilimleri anlamaya odakland\u0131k. Bunun i\u00e7in Weka gibi uygulamalardan Python gibi programlama dillerine ve SQL gibi sorgu dillerine do\u011fru ilerledik. Zaman i\u00e7erisinde sosyal bilimlerde veri bilimi \u00fczerine fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in bu konuda bir merkez kural\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ve bu fikri geli\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Yaln\u0131z bizim derdimiz \u015fu de\u011fildi; bilgisayar m\u00fchendislerinin oturup bizim i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131n\u0131 istemedik. Biz, kentle ilgili sorunlar\u0131 verilere dayal\u0131 olarak bir sosyal bilimci g\u00f6z\u00fcyle nas\u0131l inceleyebiliriz konusunun pe\u015findeydik. En az\u0131ndan ben bu taraf\u0131ndan bak\u0131yordum. Di\u011fer hocalar da, sosyal politika, ekonomi ve lojistik gibi kendi alanlar\u0131yla ili\u015fkilendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00f6ntem ve teknikleri en \u00e7ok kullanan uygulamal\u0131 bilimler ve \u00f6zellikle bilgisayar m\u00fchendisli\u011fiydi. Biz de onlar\u0131n alan\u0131na do\u011fru kaymaya ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Bu sizin i\u00e7in zor olmad\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet, oldu. Disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda uzla\u015fmak ger\u00e7ekten zorlay\u0131c\u0131 olabiliyor. Birisi olaya \u00e7ok mekanik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015f\u0131rken, di\u011feri daha \u00e7ok insan odakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filiminde olabiliyor. Bu y\u00fczden farkl\u0131 perspektifler aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131klar do\u011fabiliyor. Biz, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131l\u0131mc\u0131 arkada\u015flar ve hocalarla bu dil sorununu \u00e7\u00f6zmekte hala zorlan\u0131yoruz, ancak bir yol bulma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyiz. Her y\u00f6nden \u00f6\u011frenme ve geli\u015fme \u00e7abam\u0131z devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l devam etti?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Veri bilimi konusunda merkez kurmakla ilgilenirken ekip i\u00e7erisinden Do\u00e7. Dr. Esra Dik’in Mersin G\u00f6\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (MERG\u00d6\u00c7) M\u00fcd\u00fcr\u00fc olmas\u0131 bizim i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131. Bu durumu bir f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirdik ve MERG\u00d6\u00c7’\u00fcn veri ve g\u00f6\u00e7 konular\u0131nda kendini \u00f6n plana \u00e7\u0131karabilece\u011fi bir alan olarak g\u00f6rd\u00fck. Bu birikim ve tecr\u00fcbeyle ileride Mersin \u00dcniversitesi\u2019nde Sosyal Bilimler \u00fczerine bir veri bilimi laboratuvar\u0131n\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde kurabiliriz dedik. Bu karar\u0131n \u00e7ok iyi bir tercih oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7, kendine \u00f6zg\u00fc dinamiklere sahip ve son derece pop\u00fcler bir konu. \u00d6zellikle Suriyeliler konusunda, merkezi h\u00fck\u00fcmet ve yerel y\u00f6netimler, \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131nda ancak saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bu konuda yeterli olam\u0131yor. Bu ba\u011flamda, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir veri bilimi altyap\u0131s\u0131yla daha etkili ve \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara imk\u00e2n olu\u015fturulabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00fcre\u00e7te de biz verilere ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken oturdu\u011fumuz yerden, \u201cBize veri getirin\u201d demek yerine, sahaya inip yerel idare, yerel y\u00f6netimler ve odalar\u0131 tek tek ziyaret ettik ve \u201cSizin i\u00e7in ne yapabiliriz?\u201d diye sorduk. Biz, disiplinler aras\u0131 bir ekip olu\u015fturduk. Karma\u015f\u0131k teknikleri kullanabilen ve standart sosyal bilimler bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendini s\u00fcrekli geli\u015ftiren hocalardan olu\u015fuyoruz. Her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fe 7\/24 a\u00e7\u0131\u011f\u0131z, dedik. Bu \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131n ard\u0131ndan, B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, MESK\u0130 ve G\u00f6\u00e7 \u0130daresi ile protokoller yaparak i\u015fbirlikleri kurduk.<\/p>\n\n\n\n

Peki, verilere istedi\u011finiz \u015fekilde ula\u015fabildiniz mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet, bu s\u00fcre\u00e7 ger\u00e7ekten i\u015fin en zor k\u0131sm\u0131yd\u0131. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, neden akademisyenlerin kurumlardan veri al\u0131p uluslararas\u0131 d\u00fczeyde \u00e7al\u0131\u015fma yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakta zorlan\u0131yorduk. Ancak ger\u00e7ek \u015fu ki, bir s\u00fcre sonra veri edinme s\u00fcreci olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesi g\u00fc\u00e7 bir sorun haline geliyor. Mikro verilerle yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar neredeyse yok denecek kadar az ve herkes sosyal bilimlerde veri biliminden, b\u00fcy\u00fck veriden ve yapay zek\u00e2dan bahsediyor, ancak bu konuda pratikte yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin i\u00e7ine girince fark ettik ki, veri edinme s\u00fcreci ger\u00e7ekten derin bir kuyu. Deneyenler bir s\u00fcre sonra vazge\u00e7mi\u015f veya kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zorluklar nedeniyle geri ad\u0131m atm\u0131\u015f. Biz bu zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131k ve hala u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Bu noktada, Esra Hoca\u2019n\u0131n b\u00fcrokrasi ve y\u00f6netimle kurdu\u011fu do\u011fru ileti\u015fim, verilere ula\u015fmam\u0131zda b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak veriler gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, ne kadar d\u00fczensiz ve karma\u015f\u0131k olduklar\u0131n\u0131 fark ettik. Bu veriler, sadece kay\u0131t alt\u0131nda tutmak amac\u0131yla tutulmu\u015f ve bir g\u00f6rev olarak alg\u0131lanm\u0131\u015f. Ancak bu g\u00f6rev, ne kadar de\u011ferli oldu\u011funu anlatan bir rehberlikle desteklenmemi\u015f. Bu da verilerin do\u011fru, eksiksiz ve d\u00fczenli tutulmamas\u0131na neden olmu\u015f. Buna ek olarak, veriyi tutan ki\u015finin as\u0131l g\u00f6revinin veri tutmak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettik. Bu g\u00f6rev onlara ekstra bir y\u00fck olarak verilmi\u015f ve bu y\u00fczden baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 eksik ya da hatal\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f. Bu durumda, kurum i\u00e7inde ekstra veri analiziyle ilgilenen bir \u00e7al\u0131\u015fan bulunmuyor, bu g\u00f6rev ekstra olarak atan\u0131yor ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n

Yine, veri talep etti\u011fimiz kurumlardan bazen 6 ay boyunca hi\u00e7 veri gelmedi veya veri yanl\u0131\u015f, hatal\u0131 veya eksik geldi. Bu verilerle u\u011fra\u015fmak ger\u00e7ekten \u00e7ok zaman ald\u0131, ancak bir yandan da bu zorluklarla ba\u015f etmek, veriyle ilgili her a\u015famadan ge\u00e7mek i\u00e7in bize bir\u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretti.<\/p>\n\n\n\n

O zaman verilerin kaydedilmesi ve tutulmas\u0131 konusunda ciddi organizasyonel eksikliler de var m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet, verilerin kaydedilmesi ve tutulmas\u0131 konusunda ciddi organizasyonel eksiklikler oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Ancak bu durum sadece Mersin’e \u00f6zg\u00fc de\u011fil, b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye’deki kurumlar\u0131 kapsayan genel bir organizasyon eksikli\u011fi. \u00dclkemiz dijitalle\u015fme konusunda h\u0131zl\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir ge\u00e7i\u015f yapt\u0131. \u00d6zellikle e-devlet uygulamalar\u0131 bu konuda \u00f6nc\u00fc bir ba\u015far\u0131 \u00f6rne\u011fidir. T.C. kimlik numaras\u0131 da \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r ve Avrupa \u00fclkelerinden \u00f6nde oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebilirim. Ancak, mikro verilerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 konusunda istenen ilerlemeye hen\u00fcz ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumdan \u015fu sonuca var\u0131yoruz: \u00dclkemizde veri konusunda bir ekosistem olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r ve bu durumda ciddi bir planlama yapmak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle olunca da Sosyal Bilimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum pek de iyi olmasa gerek. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu konuda Sosyal Bilimlerin kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck eksiklik oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Mesela bizden bir bakanl\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fma konusunda uzmanl\u0131k istedi. Bazen hocalar rapor haz\u0131rlarlar ve o raporun do\u011frulu\u011funu kontrol etmesi i\u00e7in raporu ba\u015fka bir hocaya sunarlar. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, Y\u00d6K Veri Merkezindeki tezleri elle indirmi\u015fler ve veriyi oradan alarak kullanm\u0131\u015flar. Biz ise ayn\u0131 t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Python’da kod yazarak ilgili tezleri indirip SQL i\u00e7inde sorgulayarak daha fazla yay\u0131na daha k\u0131sa s\u00fcrede ula\u015ft\u0131k. Elle yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flemleri kod yazarak halletmek, ger\u00e7ekten de i\u015fleri h\u0131zland\u0131r\u0131yor. E\u011fer bu i\u015flemleri manuel olarak yapmaya kalkarsan\u0131z, bir sene boyunca u\u011fra\u015fabilirsiniz, ancak bir kod yazarsan\u0131z 1-2 g\u00fcnde veriyi al\u0131p kullanabilirsiniz. Veri bilimiyle i\u015fler ger\u00e7ekten bu kadar h\u0131zlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Peki, bu kadar \u00f6nemli bir i\u015fi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ne gerekiyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her kurumun kendi verisine \u00f6zg\u00fc bir veri y\u00f6netim sistemi kurmas\u0131 ve bu sistemleri standartla\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekiyor. E\u011fer bir kentte bunu ba\u015farabilirsen, ba\u015far\u0131l\u0131 bir model olu\u015fturmu\u015f oluyorsun. Ard\u0131ndan bu modeli di\u011fer yerlere de uygulayabilirsin. Ancak, bu konuyu \u00f6ncelik olarak belirlemezsek, ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131yoruz. Bu ad\u0131m at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7ok \u00f6nemli bir ilerleme f\u0131rsat\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131yoruz demektir.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir veri sistemi ile neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, MESK\u0130 verisi \u00fczerinden su t\u00fcketimi analizi yaparak kentteki durumu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunu MESK\u0130 de yap\u0131yor. Bunu depremde yapt\u0131. Depremde \u015fehrin n\u00fcfusu i\u00e7in y\u00fczde 15 artt\u0131 dedi. Ama bu \u00e7ok makro bir veri. Asl\u0131nda, MESK\u0130 verisinden \u00e7ok daha anlaml\u0131 ili\u015fkiler \u00e7\u0131karabiliriz. Sadece kentin n\u00fcfusunun y\u00fczde 15 artmas\u0131 de\u011fil, ne kadar su kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, hangi mahallelerde veya sokaklarda anomalilerin oldu\u011funu bilmemiz gerekiyor. Bu detayl\u0131 bilgiler, kentin nereye gitti\u011fini, yo\u011funluklar\u0131n nerede oldu\u011funu daha iyi anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur. Bu t\u00fcr ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 bilmeden, o y\u00fczde 15 verisini tam anlam\u0131yla de\u011ferlendirmek zor. Dolay\u0131s\u0131yla, kendi verilerimizden kentin gelece\u011fine dair daha detayl\u0131 projeksiyonlar olu\u015fturmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu teknolojinin yanl\u0131\u015f kullan\u0131labilece\u011fi ve veri toplamaya dayal\u0131 ak\u0131ll\u0131 kentler ile ilgili de endi\u015feler var.  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Teknolojinin yanl\u0131\u015f kullan\u0131labilece\u011fi ve veri toplamaya dayal\u0131 ak\u0131ll\u0131 kentlerle ilgili endi\u015felerin olmas\u0131 do\u011fal bir durum. Ancak, teknolojiye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak ya da k\u00f6t\u00fcleyerek bir yere varamay\u0131z. E\u011fer ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 duran \u015feyler var ise, ayaklar\u0131 \u00fczerine oturtmak m\u00fcmk\u00fcn. Ak\u0131ll\u0131 kentler tart\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekten panoptikon gibi g\u00f6zetim toplumuna da d\u00f6n\u00fc\u015febilir ama payda\u015flar bunun fark\u0131nda olurlarsa, veri tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 iyi de\u011ferlendirirlerse \u015funu s\u00f6yleyebilirler; bu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyler bir \u015fekilde bizi g\u00f6zetlemeye mi gidiyor? Verileri bu ama\u00e7la m\u0131 tutuyorsunuz? Kent bu tart\u0131\u015fmay\u0131 yapar. \u015eu an kent veriyle ilgili hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorsa ne tart\u0131\u015fmas\u0131 yapacak? Bence o tart\u0131\u015fmalara daha bizim vaktimiz var. Oraya gitmek gerekiyor ama oraya gidene kadar bizim \u00f6ncelikle bir fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmam\u0131z ve bu anlamda bir yol almam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Verinin dijital bir \u015fekilde tutulmas\u0131 kaynaklar\u0131n israf\u0131n\u0131 da \u00f6nlemiyor mu?
<\/strong>
\u0130lk ba\u015fta dijitalle\u015fme, bizi k\u00e2\u011f\u0131t israf\u0131ndan kurtard\u0131 ve zaman tasarrufu sa\u011flad\u0131. Veri art\u0131k klas\u00f6rlerde, po\u015fetlerde veya torbalarda de\u011fil, dijital ortamlarda tutuluyor. \u015eimdi, bu dijitalle\u015fmeyi bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131ma zaman\u0131 geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Art\u0131k sadece zamandan ve k\u00e2\u011f\u0131t israf\u0131ndan tasarruf etmiyoruz, ayn\u0131 zamanda yapay zek\u00e2 kullanarak s\u00fcrekli olarak t\u00fcm kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in tahmin edilebilir projeksiyonlar \u00fcretecek bir a\u015fama i\u00e7erisindeyiz.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir sistem kamu politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fturmas\u0131nda ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tasarruf sa\u011flamaz m\u0131?
<\/strong>
Hem kaynaklar\u0131 etkili bir \u015fekilde kullanma hem de \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok avantaj\u0131 var. Bu avantajlar\u0131 daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmemiz gerekiyor. Biz de Mersin’den ba\u015flayarak bu \u00e7abay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Peki veri konusunda bir sonraki ad\u0131m\u0131n\u0131z ne olacak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu y\u0131l i\u00e7inde Mersin’de uluslararas\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015ftay d\u00fczenlemeyi planl\u0131yoruz. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki iyi uygulamalar\u0131 yapan akademisyenleri davet edip burada bir \u00e7al\u0131\u015fma yapaca\u011f\u0131z. Bu \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131 d\u00fczenledikten sonra, temel d\u00fczeyde fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla veri ve verinin tutulmas\u0131 konusunda bir e\u011fitim program\u0131 haz\u0131rlayaca\u011f\u0131z. E\u011fer bunu Mersin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi ile ba\u015farabilirsek, ilerleyen zamanlarda bu model ba\u015fka belediyelere de \u00f6rnek olabilir. B\u00f6ylece veri bilimi konusunda t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmay\u0131 planl\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Veri konusu t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde olan ve her ge\u00e7en g\u00fcn \u00f6nemi artan bir konu. T\u00fcrkiye\u2019de ise bu konuda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok az. Mersin \u00dcniversitesinden bir grup akademisyen T\u00fcrkiye\u2019deki bu bo\u015flu\u011fu g\u00f6rerek verinin sosyal bilimler alan\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 konusunda pandemi d\u00f6neminde bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha sonra Mersin \u00dcniversitesinde bir veri laboratuvar\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla akademik bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":149058,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[519,1,8138,6907],"tags":[],"yoast_head":"\nMe\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor - The Epoch Times TR<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor - The Epoch Times TR\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Veri konusu t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde olan ve her ge\u00e7en g\u00fcn \u00f6nemi artan bir konu. T\u00fcrkiye\u2019de ise bu konuda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok az. Mersin \u00dcniversitesinden bir grup akademisyen T\u00fcrkiye\u2019deki bu bo\u015flu\u011fu g\u00f6rerek verinin sosyal bilimler alan\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 konusunda pandemi d\u00f6neminde bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha sonra Mersin \u00dcniversitesinde bir veri laboratuvar\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla akademik bir […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"The Epoch Times TR\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-27T08:49:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-27T09:14:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1170\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"658\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"G.Hakan Ko\u00e7man\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@TheEpochTimesTR\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@TheEpochTimesTR\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"G.Hakan Ko\u00e7man\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\"},\"author\":{\"name\":\"G.Hakan Ko\u00e7man\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/b5509977c9a6cd729a3e74d9743d035b\"},\"headline\":\"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor\",\"datePublished\":\"2023-12-27T08:49:31+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-27T09:14:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\"},\"wordCount\":2055,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png\",\"articleSection\":[\"ED\u0130T\u00d6R\u00dcN SE\u00c7\u0130M\u0130\",\"G\u00dcNDEM\",\"Man\u015fet\",\"Teknoloji\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\",\"name\":\"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor - The Epoch Times TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png\",\"datePublished\":\"2023-12-27T08:49:31+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-27T09:14:16+00:00\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/\",\"name\":\"The Epoch Times TR\",\"description\":\"De\u011fi\u015fen D\u00fcnyam\u0131za Taze Bir Bak\u0131\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization\",\"name\":\"The EpochTimes T\u00fcrkiye\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg\",\"width\":346,\"height\":29,\"caption\":\"The EpochTimes T\u00fcrkiye\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr\",\"https:\/\/x.com\/TheEpochTimesTR\",\"https:\/\/www.instagram.com\/epochtimestr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/b5509977c9a6cd729a3e74d9743d035b\",\"name\":\"G.Hakan Ko\u00e7man\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e4eafee1ab5d1f4015c3930376b22ca8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e4eafee1ab5d1f4015c3930376b22ca8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"G.Hakan Ko\u00e7man\"},\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/author\/hakan\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor - The Epoch Times TR","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor - The Epoch Times TR","og_description":"Veri konusu t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde olan ve her ge\u00e7en g\u00fcn \u00f6nemi artan bir konu. T\u00fcrkiye\u2019de ise bu konuda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok az. Mersin \u00dcniversitesinden bir grup akademisyen T\u00fcrkiye\u2019deki bu bo\u015flu\u011fu g\u00f6rerek verinin sosyal bilimler alan\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 konusunda pandemi d\u00f6neminde bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 daha sonra Mersin \u00dcniversitesinde bir veri laboratuvar\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla akademik bir […]","og_url":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor","og_site_name":"The Epoch Times TR","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr","article_published_time":"2023-12-27T08:49:31+00:00","article_modified_time":"2023-12-27T09:14:16+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png","width":1170,"height":658,"type":"image\/png"}],"author":"G.Hakan Ko\u00e7man","twitter_card":"summary_large_image","twitter_image":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png","twitter_creator":"@TheEpochTimesTR","twitter_site":"@TheEpochTimesTR","twitter_misc":{"Yazan:":"G.Hakan Ko\u00e7man","Tahmini okuma s\u00fcresi":"10 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor"},"author":{"name":"G.Hakan Ko\u00e7man","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/b5509977c9a6cd729a3e74d9743d035b"},"headline":"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor","datePublished":"2023-12-27T08:49:31+00:00","dateModified":"2023-12-27T09:14:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor"},"wordCount":2055,"publisher":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png","articleSection":["ED\u0130T\u00d6R\u00dcN SE\u00c7\u0130M\u0130","G\u00dcNDEM","Man\u015fet","Teknoloji"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor","name":"Me\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. At\u00e7eken: T\u00fcrkiye\u2019de Veri Ekosistemi\u00a0 Olu\u015fturulmas\u0131 Gerekiyor - The Epoch Times TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png","datePublished":"2023-12-27T08:49:31+00:00","dateModified":"2023-12-27T09:14:16+00:00","inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/meu-ogretim-gorevlisi-dr-atceken-turkiyede-veri-ekosistemi-olusturulmasi-gerekiyor#primaryimage","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png","contentUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/Adsiz-tasarim-2.png","width":1920,"height":1080},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#website","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/","name":"The Epoch Times TR","description":"De\u011fi\u015fen D\u00fcnyam\u0131za Taze Bir Bak\u0131\u015f","publisher":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/epochtimestr.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization","name":"The EpochTimes T\u00fcrkiye","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg","contentUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg","width":346,"height":29,"caption":"The EpochTimes T\u00fcrkiye"},"image":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr","https:\/\/x.com\/TheEpochTimesTR","https:\/\/www.instagram.com\/epochtimestr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/b5509977c9a6cd729a3e74d9743d035b","name":"G.Hakan Ko\u00e7man","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e4eafee1ab5d1f4015c3930376b22ca8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e4eafee1ab5d1f4015c3930376b22ca8?s=96&d=mm&r=g","caption":"G.Hakan Ko\u00e7man"},"url":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/author\/hakan"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149057"}],"collection":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149057"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149060,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149057\/revisions\/149060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}