{"id":149765,"date":"2024-02-10T18:21:33","date_gmt":"2024-02-10T15:21:33","guid":{"rendered":"https:\/\/epochtimestr.com\/?p=149765"},"modified":"2024-02-10T18:21:36","modified_gmt":"2024-02-10T15:21:36","slug":"sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor","title":{"rendered":"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n

Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 sessiz salg\u0131n olarak adland\u0131r\u0131lan bu durumun ne anlama gelebilece\u011fi konusunda endi\u015feli.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
ABD\u2019de sessiz salg\u0131n insanlar\u0131n zihinlerini t\u00fcketiyor. (G\u00f6rsel The Epoch Times taraf\u0131ndan \u00fcretilmi\u015ftir)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Billy, ebeveynleri Ivy League \u00dcniversitesinde e\u011fitimi alm\u0131\u015f, 10 ya\u015f\u0131nda parlak bir \u00e7ocuktu. Kitap ak\u0131ll\u0131s\u0131yd\u0131, okulda hep A al\u0131rd\u0131 ama sokak zek\u00e2s\u0131ndan yoksundu.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda sporda da k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Billy, masa oyunlar\u0131 oynarken veya tak\u0131m etkinliklerine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman yalan s\u00f6yler, hile yapar ve kaybetti\u011finde de sinir krizi ge\u00e7irirdi. Anaokulundan beri onunla oynayan arkada\u015flar\u0131n\u0131n sabr\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r\u0131rd\u0131. Ailesi bir \u015feyler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini fark etti.<\/p>\n\n\n\n

Bunun \u00fczerine Billy\u2019nin ailesi onu, ekran kullan\u0131m\u0131 konusunda uzman, pediatrik psikiyatrist Dr. Victoria Dunckley\u2019e g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Dunckley d\u00f6rt haftal\u0131k \u201cekran orucu\u201d \u00f6nerdi. Bu s\u00fcrede televizyon, telefon ve video oyunlar\u0131ndan uzak kalan Billy\u2019nin sorunlar\u0131 mucizevi bir \u015fekilde d\u00fczeldi. Anne ve babas\u0131 o kadar memnun oldular ki kendileri de ayn\u0131 \u015feyi denemeye karar verdiler.<\/p>\n\n\n\n

Alt\u0131 ay sonra Billy\u2019nin arkada\u015flar\u0131 art\u0131k ondan ka\u00e7m\u0131yordu, sportmenli\u011fi de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fmi\u015fti. Billy s\u0131n\u0131f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na aday olmaya karar verdi ve bunun i\u00e7in s\u0131n\u0131fta bir konu\u015fma yapt\u0131. Eskiden olsa, b\u00f6yle bir konu\u015fma yapmak onu \u00e7ok korkuturdu.<\/p>\n\n\n\n

Billy, Dr. Dunckley\u2019in ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irilen s\u00fcre ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda veya \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, zihinsel ve davran\u0131\u015fsal sorunlar\u0131 ortadan kalkan bir\u00e7ok hastas\u0131ndan biri.<\/p>\n\n\n\n

A\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131, \u00e7ok az diren\u00e7 g\u00f6ren ve hayatlar\u0131 sessizce a\u015f\u0131nd\u0131ran salg\u0131n hastal\u0131k haline geldi. Gallup taraf\u0131ndan 2012 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir anket sonu\u00e7lar\u0131 endi\u015fe vericiydi. Gen\u00e7 yeti\u015fkinlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60\u2019\u0131, zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu internette ge\u00e7irdiklerini s\u00f6ylediler. 2022\u2019de yap\u0131lan bir sonraki anket, ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fczde 83\u2019\u00fcn\u00fcn, telefonlar\u0131n\u0131 \u201cuyan\u0131k olduklar\u0131 saatlerde neredeyse her zaman\u201d yanlar\u0131nda tuttuklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

T\u0131rmanan Sorun: Sessiz Salg\u0131n<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u0130\u015f d\u0131\u015f\u0131nda ekranlarda \u00e7ok fazla zaman ge\u00e7iren insanlar\u0131n ekran\u0131 neden kulland\u0131klar\u0131 da ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bunlar genellikle k\u0131sa videolardan, filmlerden ve televizyon programlar\u0131ndan, sosyal medyadan veya video oyunlar\u0131ndan keyif al\u0131yorlar. Bu ekran tabanl\u0131 e\u011flence bi\u00e7imlerinin t\u00fcm\u00fc, duygusal yenilenme, ke\u015ffetme ve an\u0131nda \u00f6d\u00fcl deneyimi sunuyor. Bu deneyimler hem stresli hem de tatmin edicidir.<\/p>\n\n\n\n

Burada as\u0131l sorun \u015fudur: ekranlar beynimizi a\u015f\u0131r\u0131 uyarabilir ve bu da s\u00fcrekli strese yol a\u00e7abilir. S\u00fcrekli stres \u2018sava\u015f ya da ka\u00e7 durumu\u2019 olarak da bilinir. Bu durum beyne ve v\u00fccuda y\u00fck bindirir. \u00c7evredeki k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik kar\u015f\u0131s\u0131nda bizi psikolojik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, depresyon ve kayg\u0131ya e\u011filimli hale getirir.<\/p>\n\n\n\n

Jean Twenge, San Diego Eyalet \u00dcniversitesi\u2019nde doktoras\u0131n\u0131 psikoloji alan\u0131nda yapm\u0131\u015f bir profes\u00f6rd\u00fcr. Twenge, farkl\u0131 nesiller \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla, ilk olarak ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irilen s\u00fcre ile zihinsel sa\u011fl\u0131k bozukluklar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 tespit etti.<\/p>\n\n\n\n

Twenge bir TEDx konu\u015fmas\u0131nda \u201c\u0130nceledi\u011fim her vakada, zamanla yava\u015f ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde ilerleyen de\u011fi\u015fiklikler tespit ettim\u201d dedi. \u201c2010\u2019dan sonra g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm de\u011fi\u015fiklikler \u00e7ok daha ani geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcne kadar hi\u00e7 b\u00f6yle bir \u015fey g\u00f6rmemi\u015ftim.\u201d<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Amerika\u2019da yakla\u015f\u0131k 2010 y\u0131l\u0131nda sosyal medya ve internet kullan\u0131m\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bunun hemen ard\u0131ndan da sessiz salg\u0131n belirtisi maj\u00f6r depresyon vakalar\u0131nda art\u0131\u015f oldu. (G\u00f6rsel: The Epoch Times)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

2005 ile 2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 12 ile 17 ya\u015f aras\u0131ndaki gen\u00e7lerde, depresif d\u00f6nem oranlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fim y\u00fczde 1\u2019i \u00e7ok az a\u015ft\u0131. Ancak 2012-2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda sessiz salg\u0131n neredeyse y\u00fczde 4\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f<\/a> g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

Buna ek olarak gen\u00e7 nesil aras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan veya kitap okuyan say\u0131s\u0131 giderek azal\u0131yor. \u00d6te yandan gen\u00e7lerin sosyal medya ve internette<\/a> ge\u00e7irdikleri s\u00fcre ise \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Psikoterapist Tom Kersting, 25 y\u0131ld\u0131r bir okulda psikolojik dan\u0131\u015fman olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. 2008 y\u0131l\u0131nda, 8 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklarda dikkat eksikli\u011fi – hiperaktivite bozuklu\u011fu (DEHB) tan\u0131lar\u0131nda art\u0131\u015f oldu\u011funu farketti.<\/p>\n\n\n\n

Dikkat Eksikli\u011fi – Hiperaktivite Bozuklu\u011fu (DEHB)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Sessiz salg\u0131n\u0131n bir ba\u015fka sonucu olan DEHB, genellikle \u00e7ocuk okula ba\u015flad\u0131ktan sonra erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde tespit edilir. Ancak Kersting, gen\u00e7lerde ve yeti\u015fkinlerde te\u015fhislerin artt\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bu gen\u00e7lerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00e7ocukken klinik dan\u0131\u015fmanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Yine de Kersting, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ekran kullan\u0131m\u0131 nedeniyle DEHB belirtileri geli\u015ftirdi\u011finden \u015f\u00fcpheleniyor.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
ABD Hastal\u0131k Kontrol ve Korunma Merkezleri\u2019nin verilerine g\u00f6re DEHB tan\u0131s\u0131 art\u0131yor. (G\u00f6rsel: The Epoch Times)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

2012 y\u0131l\u0131 civar\u0131nda ergenlik d\u00f6nemindeki gen\u00e7lerin y\u00fczde 30\u2019u ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131yordu. Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar aras\u0131nda asi davran\u0131\u015flar\u0131n ve kayg\u0131 bozukluklar\u0131n\u0131n daha yayg\u0131n hale geldi\u011fini g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcn onlar art\u0131k b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f gen\u00e7 yeti\u015fkinler ve ergenlik d\u00f6nemindeki gen\u00e7ler haline geldiler. Ayn\u0131 zamanda bu kesim daha antisosyal olma e\u011filiminde ve duygusal esneklikleri de azald\u0131. Bunun nedeni, zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7irmeleri ve dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcz y\u00fcze sosyalle\u015fmenin yetersiz kalmas\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Kersting, The Epoch Times\u2019a \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu sadece sanal d\u00fcnyada ge\u00e7irilen zaman\u0131n \u00e7oklu\u011fundan kaynaklanm\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015feyler de var: d\u0131\u015far\u0131da zaman ge\u00e7irme ve sosyal \u00f6\u011frenme.\u201d COVID-19 salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda gen\u00e7lerin ekran ba\u015f\u0131nda kalma s\u00fcresi iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

COV\u0130D-19 salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ocuklarda internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran \u00e7ok az \u00e7al\u0131\u015fma var. Ancak 2021\u2019de yeti\u015fkinler aras\u0131nda internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda geni\u015f kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma<\/a> yap\u0131ld\u0131. \u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 riski alt\u0131nda oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenlerin depresyona yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n genel n\u00fcfusa g\u00f6re 2,3 kat, anksiyeteye sahip olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise 1,9 kat daha fazla oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ayr\u0131ca, kesin veya \u015fiddetli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerin hem depresyon hem de anksiyeteye ayn\u0131 zamanda yakalanma olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n 13 kat daha fazla oldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

COVID-19 salg\u0131n\u0131 sonras\u0131na \u201ciPad \u00e7ocuklar\u0131\u201d olarak bilinen Alfa jenerasyonunun internet kullan\u0131m\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ilerledi. \u00d6\u011fretmenler yeni neslin sald\u0131rgan ve disiplinsiz olma e\u011filiminde olduklar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131fta duygular\u0131n\u0131 iyi d\u00fczenleyemediklerini bildiriyorlar<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Clifford Sussman, ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir psikiyatristtir. Artan ihtiya\u00e7 nedeniyle ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 tedavisine odakland\u0131. The Epoch Times\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u00f6zellikle COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u201csorunla ilgili yard\u0131m talebinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Ekranlar Sizi Nas\u0131l Ba\u011flar?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Video oyunlar\u0131, sosyal medya, internette gezinme veya video ak\u0131\u015f\u0131 \u015feklindeki ekran etkinlikleri, bir ka\u00e7\u0131\u015f sunar. Dr. David Rosenfeld, Buenos Aires \u00dcniversitesi\u2019nde psikoterapist ve t\u0131p profes\u00f6r\u00fcd\u00fcr. The Epoch Times\u2019a verdi\u011fi deme\u00e7te, bu aktivitelerin beyin i\u00e7in de son derece uyar\u0131c\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi<\/a>. Bunun nedenlerinden baz\u0131lar\u0131, ekranda g\u00f6r\u00fcnen parlak renkler ve etkinliklerin sanal d\u00fcnyayla kusursuz uyumudur.<\/p>\n\n\n\n

Yeni ve heyecan verici bir \u015fey sunuldu\u011funda beyin dopamin salg\u0131lar. Ayr\u0131ca dopamin sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 tetikleyen her \u015fey ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratabilir. Dopamin bir zevk hissi yarat\u0131rken, dopaminin azalmas\u0131 asabilik ve k\u00f6t\u00fc ruh haline neden olabilir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Dopamin bir zevk hissi yarat\u0131rken, dopaminin azalmas\u0131 asabilik ve k\u00f6t\u00fc ruh haline neden olabilir. (G\u00f6rsel The Epoch Times taraf\u0131ndan \u00fcretilmi\u015ftir)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ekran aktiviteleri bizi d\u00fczenli dozlarda dopaminle besleyerek ilgimizi ele ge\u00e7irmek \u00fczere tasarlan\u0131r. \u00d6rne\u011fin s\u00fcr\u00fckleyici bir video oyunu, size heyecan verir. Bir seviye atlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rakibi yendi\u011finizde veya yeni bir \u00f6\u011fe buldu\u011funuzda heyecanlan\u0131rs\u0131n\u0131z. Ekranlar sizi sanal d\u00fcnyada daha fazla zaman ge\u00e7irmeye te\u015fvik eder.<\/p>\n\n\n\n

Bennett Foddy, New York \u00dcniversitesi Oyun Merkezi\u2019nde oyun tasar\u0131m\u0131 dersleri veriyor. Adam Alter\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cDayan\u0131lmaz: Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k Yap\u0131c\u0131 Teknolojinin Y\u00fckseli\u015fi ve Ba\u011f\u0131ml\u0131 Tutma \u0130\u015fi\u201d kitab\u0131ndan s\u00f6z ediyor. The Guardian\u2019da<\/a> da yer bulan kitapta \u201cVideo oyunlar\u0131 mikro tepkilerle y\u00f6netilir\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu mikro tepkiler, karakter belirli konuma ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u0131kan \u201cding\u201d sesi veya beyaz bir \u0131\u015f\u0131k olabilir. Bu tepki, oyuncunun eylemleriyle senkronize edilir. B\u00f6ylece oyuncu, buna neden olan\u0131n kendisi oldu\u011funu hisseder. Bu mikro geri bildirim, bir \u00f6d\u00fcl duygusu yaratarak insanlar\u0131 s\u00fcrekli olarak oyunu oynamaya te\u015fvik eder.<\/p>\n\n\n\n

Bu sistem ayn\u0131 zamanda interaktif ekran aktivitelerinin, \u00e7ocuklar i\u00e7in neden TV izlemek gibi pasif ekran aktivitelerinden daha \u00e7ok probleme neden olabilece\u011fini de a\u00e7\u0131klayabilir.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Dunckley, \u00e7ocuklarda iki saat televizyon izlemenin uyumsuzluk belirtileriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu tespit etti. Ancak yaln\u0131zca 30 dakikal\u0131k etkile\u015fimli ekran etkinliklerinin, belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in yeterince uyar\u0131c\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zlemledi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6d\u00fcllendirilen G\u00fcvercinler<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u00c7o\u011fu video oyunu, hazine sand\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fclleri gibi kumarda kullan\u0131lan stratejileri de kullan\u0131r. Bu \u015fekilde oyuncular\u0131 oyun boyunca rastgele aral\u0131klarla \u00f6d\u00fcllendirir. Oyuncular bir sonraki \u00f6d\u00fcl\u00fcn ne zaman gelece\u011fini bilmedikleri i\u00e7in, oyuna devam etmeye mecbur hissederler. Hatta oyundan ho\u015flanmasalar bile\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bu strateji psikolog Burrhus Frederic Skinner\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak geli\u015ftirildi. Skinner, g\u00fcvercinleri i\u00e7inde d\u00fc\u011fme olan bir kutuya koydu ve d\u00fc\u011fmeye bast\u0131klar\u0131nda onlar\u0131 yiyecekle \u00f6d\u00fcllendirdi. D\u00fczensiz bir \u015fekilde \u00f6d\u00fcllendirilen g\u00fcvercinlerin, her d\u00fc\u011fmeye bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6d\u00fcllendirilen g\u00fcvercinlere g\u00f6re, d\u00fc\u011fmeye basmaya daha fazla e\u011filimli olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi.<\/p>\n\n\n\n

Bu e\u011filim, insanda da mevcuttur.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Bir \u00e7ocuk video oyunu oynuyor. (Foto\u011fraf: Vika Glitter, Pixabay)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Sosyal medya g\u00f6nderilerinde bilgiler k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. B\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131lara her g\u00f6nderi, be\u011feni ve yorumla bir dopamin darbesi y\u00fcklenir.<\/p>\n\n\n\n

Dahas\u0131, sosyal medyan\u0131n tasar\u0131m\u0131, hayat\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda var olan do\u011fal durma i\u015faretleri olmayacak \u015fekilde yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ster bir gazete makalesi, ister kitap, ister film olsun, her yerde bir biti\u015f vard\u0131r. Bu nedenle makalenin, b\u00f6l\u00fcm\u00fcn veya filmin sonu geldi\u011finde ki\u015finin ba\u015fka bir etkinli\u011fi se\u00e7mesi gerekir. Bununla birlikte, sosyal medya kullan\u0131c\u0131s\u0131, i\u00e7eri\u011fin sonu gelmeden sonsuza kadar kayd\u0131rabilir. Bu hareket \u2018felaket kayd\u0131rmas\u0131\u2019 da olarak bilinir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nternette gezinmek de farkl\u0131 de\u011fildir. Arama motoruna bir kelime girdi\u011finizde kar\u015f\u0131n\u0131za sonsuz sonu\u00e7 ve ilgili ba\u011flant\u0131 \u00e7\u0131kar ve sizi bir tav\u015fan deli\u011fine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Ekranlar\u0131n toplum taraf\u0131ndan kabul edilmesi ve yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman insanlar\u0131n ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irdikleri s\u00fcrenin kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmelerini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu ana kadar neyin ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair tutarl\u0131 bir kriter ortaya at\u0131lmad\u0131. Ancak bir\u00e7ok Amerikal\u0131 i\u00e7in ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n probleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren veriler g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Amerikal\u0131lar, okulda veya i\u015fte ge\u00e7irilen zamanlar hari\u00e7, her g\u00fcn ortalama yedi saatini<\/a> ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7iriyor.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Ekran S\u00fcresi \u2018\u0130nsan\u2019 Zaman\u0131n\u0131 T\u00fcketti\u011finde<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Dan\u0131\u015fman Hilarie Cash, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik yat\u0131l\u0131 tedavi merkezi olan reSTART Life\u2019\u0131n kurucu orta\u011f\u0131d\u0131r<\/a>. The Epoch Times\u2019a ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n, normal insan i\u015fleri i\u00e7in gerekli zaman\u0131 t\u00fcketmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u2018problem\u2019 olarak de\u011ferlendirildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar\u0131n her g\u00fcn yakla\u015f\u0131k sekiz saat uykuya ihtiyac\u0131 vard\u0131r ve ortalama \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi 8,5 saattir. Ayr\u0131ca sosyalle\u015fmek, egzersiz yapmak, yemek yemek, du\u015f almak gibi g\u00fcnl\u00fck i\u015fler ve hobiler i\u00e7in de zamana ihtiya\u00e7 vard\u0131r. G\u00fcnde yedi saat ekran ba\u015f\u0131nda vakit ge\u00e7irmek, gerekli aktivitelerin feda edildi\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

Dino Ambrosi, \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin sosyal medya zaman\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan 12 haftal\u0131k bir program\u0131n kurucusudur. Bir TEDx konu\u015fmas\u0131nda<\/a> bug\u00fcn 18 ya\u015f\u0131ndakilerin sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlad\u0131klar\u0131nda neler olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. 90 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015famalar\u0131 durumunda, hayatlar\u0131nda tahminen 334 ay bo\u015f zamanlar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Geriye kalan bu zamanla ne yapaca\u011f\u0131n\u0131z, \u201ctam anlam\u0131yla nas\u0131l bir insan olaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 belirleyecek\u201d dedi. Ancak Ambrosi\u2019nin tahminleri, bu s\u00fcrenin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 93\u2019\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011funlukla d\u00fc\u015f\u00fcncesizce ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Hilarie Cash internet pornografisi ve video oyunlar\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele eden insanlar\u0131 tedavi program\u0131na 1990\u2019larda ba\u015flad\u0131. Cash, o d\u00f6nemlere k\u0131yasla bug\u00fcn endi\u015fe verici de\u011fi\u015fimler g\u00f6zlemliyor.<\/p>\n\n\n\n

Daha \u00f6nceki m\u00fc\u015fterileri de ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131 etkilenmi\u015f olsalar da, yeterli ya\u015fam becerilerine sahiptiler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bug\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015fterilerinin \u00e7o\u011fu, ya\u015fam i\u00e7in gerekli becerilerden yoksunlar. Bu beceriler aras\u0131nda yemek yapmak, ki\u015fisel temizlik, sohbet etmek, anlaml\u0131 ili\u015fkiler kurmak, i\u015fine devam edebilmek de var. Bu ki\u015filerin tedavisi daha zordur. Bunun bir nedeni, ellerinde \u00e7ocukluk veya ergenlik d\u00f6nemlerine geri d\u00f6nebilecekleri bir ara\u00e7 olmas\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, ya\u015famdaki s\u0131k\u0131nt\u0131lardan ve zorluklardan s\u00fcrekli olarak ka\u00e7maya al\u0131\u015ft\u0131lar. Cash, bu insanlar\u0131n sosyal ba\u011flant\u0131lar kurmakta, zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmekte ve bir i\u015fi s\u00fcrd\u00fcrmekte zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00dcstelik bu yeteneklerin hepsinin, ki\u015finin sanal d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir hayat kurmas\u0131 i\u00e7in gerekli oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Ba\u015fl\u0131ca 4 Ruhsal Bozukluk<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Psikolog Daria Kuss ve Mark Griffiths, Nottingham Trent \u00dcniversitesi\u2019nde profes\u00f6rd\u00fcrler. Her ikisi de a\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n etkilerini ara\u015ft\u0131ran, \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Kuss ve Griffiths, sessiz salg\u0131n veya internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na yakalananlar\u0131 tedavi eden 26 psikoterapistle anket yapt\u0131. Bu terapistlerden baz\u0131lar\u0131, hastalar\u0131n\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n kesinlikle ekran kullan\u0131m\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Bir psikoterapist, \u201c\u0130nternette oynamaya ba\u015flamadan \u00f6nce sosyal kayg\u0131lar\u0131 ya da yayg\u0131n kayg\u0131 bozukluklar\u0131 yoktu\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Sussman, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla birlikte g\u00f6r\u00fclen zihinsel sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa m\u00fcdahale edilmeden tedavi edilemeyece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Depresyon<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Uzun s\u00fcren ekran e\u011flencesi, uzun s\u00fcreli dopamin sal\u0131n\u0131m\u0131na neden olur. Bu da, ki\u015finin ekran ba\u015f\u0131ndan kalkt\u0131\u011f\u0131nda dopamin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Sonu\u00e7 olarak d\u00fc\u015f\u00fck dopamin seviyeleri de sinirli ruh hali ve depresyonla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrekli uyar\u0131lmayla v\u00fccut, sonunda beynin keyif ge\u00e7itlerini daha az hassas hale getirerek kendini dengelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, ayn\u0131 \u201czirveye\u201d ula\u015fmak i\u00e7in ki\u015finin ya i\u00e7eri\u011fin uyar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 ya da daha fazla izlemesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Dolay\u0131s\u0131yla, ekran\u0131n daha sans\u00fcrs\u00fcz, yo\u011fun veya \u015fiddet i\u00e7erikli olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelebilir. Sonu\u00e7ta, ki\u015finin ekrandan uzakla\u015fmas\u0131 \u00e7evresine kar\u015f\u0131 daha fazla ilgisizle\u015fmesine ve k\u00f6t\u00fc ruh haline neden olur.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonucunda insanlar, ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fime dayal\u0131 memnuniyet gibi daha az uyar\u0131c\u0131 faaliyetlerle ilgilenmiyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Ekran kullan\u0131m\u0131 ayn\u0131 zamanda melatonin sal\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine de neden olur. Bu da uyku d\u00fczenini bozabilir ve depresyon da d\u00e2hil, \u00e7e\u015fitli duygudurum bozukluklar\u0131yla potansiyel olarak ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
2010\u2019dan beri daha az say\u0131da gen\u00e7 ebeveynleriyle birlikte d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00dcstelik depresyon belirtileri bildiren \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczdesi artt\u0131. (Foto\u011fraf: Karolina Grabowska, Pexels)<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Kayg\u0131 ve Sinirlilik<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Bir ekrana bakmas\u0131, ki\u015finin dikkatinin s\u00fcrekli olarak da\u011f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal medya ve internette gezinmek, dikkatin bir \u015feyden di\u011ferine kayd\u0131r\u0131lmas\u0131 nedeniyle ki\u015finin dikkat s\u00fcresini bozar. Psikoloji alan\u0131nda doktora sahibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gloria Mark, \u201cPsikolojiden Konu\u015fmak\u201d adl\u0131 podcast\u2019teki bir r\u00f6portajda, \u201cAra\u015ft\u0131rmam\u0131zda dikkat de\u011fi\u015ftirme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile stres aras\u0131nda bir ili\u015fki bulduk\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n

Dikkat de\u011fi\u015fimi ne kadar h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015firse, stresin de o kadar y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6yledi. Stres seviyesinin kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131 monit\u00f6rleri ve ki\u015fisel raporlamayla \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n\n\n\n

Ekrandan al\u0131nan uyar\u0131lar \u2018sava\u015f ya da ka\u00e7\u2019 tepkisini harekete ge\u00e7irir ve adrenalin sal\u0131nmas\u0131na neden olur. Bu adrenalin patlamas\u0131 sonucu birey, ya kayg\u0131ya ya da b\u00fcy\u00fck bir heyecana kap\u0131labilir. Cris Rowan\u2019a g\u00f6re bu tetiklenme devam ederse, ki\u015fide adrenalin t\u00fckenebilir. Pediatri terapisti Cris Rowan teknolojinin insan geli\u015fimi, davran\u0131\u015f\u0131 ve \u00fcretkenli\u011fi \u00fczerindeki etkilerini ele\u015ftiren bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Rowan ayr\u0131ca, adrenalin t\u00fckenince v\u00fccudun bunun yerine kortizol salabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Kortizol, kayg\u0131 ve maj\u00f6r depresif bozukluklarla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir stres hormonudur.<\/p>\n\n\n\n

DEHB<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

A\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6nemli bir di\u011fer sessiz salg\u0131n sonucu da DEHB\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Andrew Doan\u2019a g\u00f6re beyin, e\u011fitilebilen bir kas gibidir. Doan halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 teknoloji kullan\u0131m\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir g\u00f6z doktorudur.<\/p>\n\n\n\n

Ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u011flenmek son derece dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 oldu\u011fundan, ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irilen s\u00fcre, bo\u015fa harcanan zamana m\u00e2l olur. \u00dcstelik bu zaman, uzun ev \u00f6devlerini bitirmek gibi zihinsel a\u00e7\u0131dan zorlay\u0131c\u0131 bir g\u00f6revi tamamlamak i\u00e7in gerekli olan, dikkatini s\u00fcrd\u00fcrme becerisini geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131labilecekken.<\/p>\n\n\n\n

Uzun s\u00fcreli ekran kullan\u0131m\u0131 ayn\u0131 zamanda d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc ve mant\u0131ksal d\u00fc\u015f\u00fcnme i\u00e7in kritik \u00f6nemi olan prefrontal korteksin incelmesiyle de ili\u015fkilidir. Bu ayn\u0131 zamanda DEHB\u2019li ki\u015filerin ilgi \u00e7ekici bulmad\u0131klar\u0131 g\u00f6revleri tamamlamakta zorluk \u00e7ekmelerine neden olan \u015feydir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Otizm<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irilen s\u00fcre, ki\u015fiyi di\u011fer insanlardan uzak tutar.<\/p>\n\n\n\n

Kersting, bir ki\u015fi oyunlarla, sosyal medyayla ve internetle me\u015fgulken \u201cne yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak daha \u00f6nemlidir\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n

Ebeveynler i\u00e7in yapmad\u0131klar\u0131 \u015fey, anne babal\u0131k veya \u00e7ocuklar\u0131yla ba\u011f kurmak olabilir. \u00c7ocuklar i\u00e7in bu, oyun oynama ve sosyalle\u015fme f\u0131rsatlar\u0131 olabilir. Elbette bunlar\u0131n eksikli\u011fi sosyal geli\u015fimi engeller ve i\u00e7ine kapan\u0131k, antisosyal ve kayg\u0131l\u0131 davran\u0131\u015flara yol a\u00e7abilir. Bu davran\u0131\u015flar da otizm belirtilerine benzerdir.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Dunckley ve Dr. Sussman, a\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131 ve ruhsal sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc olabilece\u011fini iddia ediyorlar. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, otizmli ya da otizm benzeri belirtileri olan ki\u015filer, sosyal a\u00e7\u0131dan endi\u015feli durumlardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in ekranlar\u0131 kullanabilirler. Ayr\u0131ca sosyal olmak i\u00e7in ne kadar az \u00e7abalarlarsa, o kadar i\u00e7ine kapan\u0131k olurlar.<\/p>\n\n\n\n

Ekrandan Ka\u00e7\u0131nmak \u2018Barda Su \u0130\u00e7mek\u2019 Gibidir<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

A\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131 problemi \u00e7ocuklarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Rowan\u2019a g\u00f6re ebeveynler bazen \u00e7ocuklar\u0131n ekran kullanmas\u0131na izin veriyor. Rowan \u00fcretkenlik, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar, teknolojinin a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131, medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 programlar\u0131 ve okul \u00e7evre tasar\u0131m\u0131 gibi konularda 400\u2019den fazla at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

At\u00f6lyelerinden birinde yeti\u015fkinlerden olu\u015fan bir gruba \u201cEkran kullan\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 yeterince y\u00f6netiyorsan\u0131z elinizi kald\u0131r\u0131n\u201d dedi. Yakla\u015f\u0131k 500 ki\u015filik gruptan 10\u2019dan az\u0131 ellerini kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Klinik psikolog ve e\u011fitimci Catherine Steiner-Adair\u2019in bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n ebeveynlerinin dikkatini \u00e7ekmek i\u00e7in ekranlarla giderek daha fazla rekabet ettiklerini g\u00f6sterdi. \u00c7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re baz\u0131 \u00e7ocuklar, ebeveynlerinin s\u00fcrekli telefonlar\u0131na bakmas\u0131 nedeniyle kendilerini ihmal edilmi\u015f hissediyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Kendi ekran kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmayan veya kontrol edemeyen ebeveynler de \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in ekran s\u00fcresi s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 koymakta zorlanabilirler.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 ebeveynler art\u0131k \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcrken ekranlar\u0131, bebek bak\u0131c\u0131s\u0131 olarak kullan\u0131yorlar. Dr. Rosenfeld bunun, \u00e7ocuklar\u0131n aile yerine ekranlara \u00f6ncelik vermesine neden olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Bu olay Alfa Jenerasyonunda da kar\u015f\u0131l\u0131k buluyor. Bu \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclen ortak sorun, ebeveynleri strese sokan disiplin eksikli\u011fi. Ayr\u0131ca \u00f6fke n\u00f6betleri s\u0131ras\u0131nda onlar\u0131 yaln\u0131zca ekranlar sakinle\u015ftirebiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Dijitalle\u015fen okullar ve i\u015fyerleri de ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Sussman, e\u011flence \u00e7o\u011fu zaman bir t\u0131k uzakta oldu\u011fu i\u00e7in, mevcut \u00e7evrede ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n \u201cbarda su i\u00e7mek kadar\u201d zor oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Rosenfeld, insanlar\u0131n b\u00f6yle bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulup kurtulamayacaklar\u0131n\u0131 belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Bunun, ki\u015finin iyile\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in her \u015feyi yapmaya istekli ve \u00f6nemseyen, sevgi dolu bir aileye sahip olmak oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Peki ya yeni aile dinamikleri ne olacak? Ebeveynler de ekran ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 ve bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 sorun olarak g\u00f6rm\u00fcyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Dr. Rosenfeld umutsuz bir ifadeyle, \u201cBu bir psikanalistin yard\u0131m edebilece\u011fi bir durum de\u011fil\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n

Yazan: <\/em>Marina Zhang, The Epoch Times
\u00c7eviren:<\/em> Hatice Atmaca, The Epoch Times T\u00fcrkiye<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 sessiz salg\u0131n olarak adland\u0131r\u0131lan bu durumun ne anlama gelebilece\u011fi konusunda endi\u015feli. Billy, ebeveynleri Ivy League \u00dcniversitesinde e\u011fitimi alm\u0131\u015f, 10 ya\u015f\u0131nda parlak bir \u00e7ocuktu. Kitap ak\u0131ll\u0131s\u0131yd\u0131, okulda hep A al\u0131rd\u0131 ama sokak zek\u00e2s\u0131ndan yoksundu. Ayn\u0131 zamanda sporda da k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Billy, masa oyunlar\u0131 oynarken veya tak\u0131m […]<\/p>\n","protected":false},"author":12379,"featured_media":149766,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Sessiz Salg\u0131n","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[5,1,6909],"tags":[8350,458,8352,8349,8351],"yoast_head":"\nSessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor - The Epoch Times TR<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor - The Epoch Times TR\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"The Epoch Times TR\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-10T15:21:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-10T15:21:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hatice Atmaca\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@TheEpochTimesTR\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@TheEpochTimesTR\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hatice Atmaca\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\"},\"author\":{\"name\":\"Hatice Atmaca\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/a515b4166e91977b7e9f483ceb142459\"},\"headline\":\"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor\",\"datePublished\":\"2024-02-10T15:21:33+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-10T15:21:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\"},\"wordCount\":3667,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png\",\"keywords\":[\"a\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131\",\"internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131\",\"Maj\u00f6r depresif bozukluklar\",\"Sessiz salg\u0131n\",\"Zihinsel kay\u0131p\"],\"articleSection\":[\"D\u00dcNYA\",\"G\u00dcNDEM\",\"SA\u011eLIK\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\",\"name\":\"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor - The Epoch Times TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png\",\"datePublished\":\"2024-02-10T15:21:33+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-10T15:21:36+00:00\",\"description\":\"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/\",\"name\":\"The Epoch Times TR\",\"description\":\"De\u011fi\u015fen D\u00fcnyam\u0131za Taze Bir Bak\u0131\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization\",\"name\":\"The EpochTimes T\u00fcrkiye\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg\",\"width\":346,\"height\":29,\"caption\":\"The EpochTimes T\u00fcrkiye\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr\",\"https:\/\/x.com\/TheEpochTimesTR\",\"https:\/\/www.instagram.com\/epochtimestr\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/a515b4166e91977b7e9f483ceb142459\",\"name\":\"Hatice Atmaca\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dd49aabd0aeaecbc0ecbce954119ae42?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dd49aabd0aeaecbc0ecbce954119ae42?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Hatice Atmaca\"},\"url\":\"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/author\/hatice\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor - The Epoch Times TR","description":"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor - The Epoch Times TR","og_description":"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.","og_url":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor","og_site_name":"The Epoch Times TR","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr","article_published_time":"2024-02-10T15:21:33+00:00","article_modified_time":"2024-02-10T15:21:36+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png","type":"image\/png"}],"author":"Hatice Atmaca","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@TheEpochTimesTR","twitter_site":"@TheEpochTimesTR","twitter_misc":{"Yazan:":"Hatice Atmaca","Tahmini okuma s\u00fcresi":"18 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor"},"author":{"name":"Hatice Atmaca","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/a515b4166e91977b7e9f483ceb142459"},"headline":"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor","datePublished":"2024-02-10T15:21:33+00:00","dateModified":"2024-02-10T15:21:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor"},"wordCount":3667,"publisher":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png","keywords":["a\u015f\u0131r\u0131 ekran kullan\u0131m\u0131","internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131","Maj\u00f6r depresif bozukluklar","Sessiz salg\u0131n","Zihinsel kay\u0131p"],"articleSection":["D\u00dcNYA","G\u00dcNDEM","SA\u011eLIK"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor","name":"Sessiz Salg\u0131n Zihinsel Kayba Yol A\u00e7\u0131yor - The Epoch Times TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png","datePublished":"2024-02-10T15:21:33+00:00","dateModified":"2024-02-10T15:21:36+00:00","description":"Zihinsel bozukluklarda ani ve benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu sessiz salg\u0131n konusunda endi\u015feli.","inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/sessiz-salgin-zihinsel-kayba-yol-aciyor#primaryimage","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png","contentUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/image-74.png","width":1200,"height":800},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#website","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/","name":"The Epoch Times TR","description":"De\u011fi\u015fen D\u00fcnyam\u0131za Taze Bir Bak\u0131\u015f","publisher":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/epochtimestr.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#organization","name":"The EpochTimes T\u00fcrkiye","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg","contentUrl":"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/ET-Logo-YG.jpg","width":346,"height":29,"caption":"The EpochTimes T\u00fcrkiye"},"image":{"@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/theepochtimestr","https:\/\/x.com\/TheEpochTimesTR","https:\/\/www.instagram.com\/epochtimestr"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/a515b4166e91977b7e9f483ceb142459","name":"Hatice Atmaca","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/epochtimestr.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dd49aabd0aeaecbc0ecbce954119ae42?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dd49aabd0aeaecbc0ecbce954119ae42?s=96&d=mm&r=g","caption":"Hatice Atmaca"},"url":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/author\/hatice"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149765"}],"collection":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12379"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149765"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149776,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149765\/revisions\/149776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}