{"id":152507,"date":"2024-06-20T23:37:39","date_gmt":"2024-06-20T20:37:39","guid":{"rendered":"https:\/\/epochtimestr.com\/?p=152507"},"modified":"2024-06-20T23:37:41","modified_gmt":"2024-06-20T20:37:41","slug":"20-haziran-dunya-multeciler-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/epochtimestr.com\/index.php\/20-haziran-dunya-multeciler-gunu","title":{"rendered":"20 Haziran D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"
Foto\u011fraf: Pixabay-RosZie <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

BM, m\u00fcltecilerin say\u0131s\u0131n\u0131n 120 milyona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/h2>\n\n\n\n

D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc, Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki m\u00fcltecileri onurland\u0131rmak i\u00e7in belirlenen uluslararas\u0131 bir g\u00fcnd\u00fcr. Her y\u0131l 20 Haziran’a denk geliyor ve \u00e7at\u0131\u015fma veya zul\u00fcmden ka\u00e7mak i\u00e7in kendi \u00fclkelerinden ka\u00e7mak zorunda kalan insanlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve cesaretini kutluyor.
D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc, m\u00fcltecilerin haklar\u0131na, ihtiya\u00e7lar\u0131na ve hayallerine \u0131\u015f\u0131k tutarak, m\u00fcltecilerin sadece hayatta kalmalar\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda geli\u015febilmeleri i\u00e7in siyasi irade ve kaynaklar\u0131n harekete ge\u00e7irilmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor. M\u00fcltecilerin hayatlar\u0131n\u0131 korumak ve iyile\u015ftirmek her g\u00fcn \u00f6nemli olsa da, D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc gibi uluslararas\u0131 g\u00fcnler, k\u00fcresel dikkatin \u00e7at\u0131\u015fma veya zul\u00fcmden ka\u00e7anlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu k\u00f6t\u00fc duruma odaklanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor. D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc’nde d\u00fczenlenen pek \u00e7ok etkinlik m\u00fcltecilere destek i\u00e7in f\u0131rsatlar yarat\u0131yor.
D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc her y\u0131l 20 Haziran’a denk geliyor ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki m\u00fcltecilere ithaf ediliyor. D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc, 1951 M\u00fcltecilerin Stat\u00fcs\u00fcne \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fme’nin 50. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc anmak amac\u0131yla ilk kez 20 Haziran 2001’de d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda d\u00fczenlendi. Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu’nun Aral\u0131k 2000’de resmi olarak uluslararas\u0131 bir g\u00fcn olarak belirlemesinden \u00f6nce, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Afrika M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc olarak biliniyordu.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Foto\u011fraf: UNHCR<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi (UNHCR) verileri sava\u015f ve \u015fiddetin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte t\u0131rmanmas\u0131 ve do\u011fal afetlerin artmas\u0131yla birlikte, \u00fclkelerinden ka\u00e7an ya da ka\u00e7mak zorunda kalan insanlar\u0131n 2023 y\u0131l\u0131 sonunda 117,3 milyonu buldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu veriler, d\u00fcnya genelinde her 69 ki\u015fiden birinin \u015fu an yerinden edilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Peki m\u00fclteciler en \u00e7ok hangi \u00fclkeden ka\u00e7\u0131yor ve neden? M\u00fclteciler en \u00e7ok hangi \u00fclkeye s\u0131\u011f\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc, Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) taraf\u0131ndan d\u00fcnya genelinde \u00fclkelerinden ayr\u0131lmak zorunda b\u0131rak\u0131lan m\u00fcltecilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlara dikkat \u00e7ekmek ve toplumsal fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak gayesiyle d\u00fczenlenen bir g\u00fcnd\u00fcr. BM, 1951 M\u00fclteci S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 50. y\u0131l\u0131n\u0131 anmak i\u00e7in ilk kez 2001\u2019de bu g\u00fcn\u00fc duyurmu\u015f, 2001\u2019den bu yana her y\u0131l 20 Haziran\u2019da D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda etkinlikler d\u00fczenlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u0131lki D\u00fcnya M\u00fclteciler G\u00fcn\u00fc\u2019ne bir hafta kala Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi (UNHCR), sava\u015f ve \u015fiddetin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte t\u0131rmanmas\u0131 ve do\u011fal afetlerin artmas\u0131yla birlikte, \u00fclkelerinden ka\u00e7an ya da ka\u00e7mak zorunda kalan insanlar\u0131n 2023 y\u0131l\u0131 sonunda 117,3 milyonu buldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. UNHCR, bu y\u0131l\u0131n ilk d\u00f6rt ay\u0131ndaki verilerin de eklenmesiyle bu say\u0131n\u0131n 120 milyonu a\u015fabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.
Verilere g\u00f6re her 69 ki\u015fiden birinin \u015fu an yerinden edilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu, d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 1,5\u2019i ediyor. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lacak olursa 10 y\u0131l \u00f6nce UNHCR, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki her 125 ki\u015fiden birinin yerinden edildi\u011fini kaydetmi\u015fti. S\u00f6zkonusu veriler ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 10 y\u0131l i\u00e7inde yerinden edilenlerin say\u0131s\u0131 iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131.
Son be\u015f y\u0131lda 2 milyon \u00e7ocuk m\u00fclteci olarak do\u011fuyor
UNHCR, 2018 ile 2023 aras\u0131nda d\u00fcnya genelinde toplam 2 milyon \u00e7ocu\u011fun m\u00fclteci olarak do\u011fdu\u011funu kaydediyor. Bu say\u0131 y\u0131l baz\u0131na indirildi\u011finde her y\u0131l 339 bin \u00e7ocuk, m\u00fclteci olarak do\u011fuyor.
Zorla yerinden edilenlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
UNHCR<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

M\u00fclteciler en \u00e7ok hangi \u00fclkeden ka\u00e7\u0131yor?<\/strong>
UNHCR\u2019nin son verilerine g\u00f6re yerinden edilenlerin y\u00fczde 73\u2019\u00fc yaln\u0131zca be\u015f \u00fclkeden geliyor: Afganistan, Suriye, Venezuel,a Ukrayna ve Sudan.
Listenin ba\u015f\u0131n\u0131 6,4 milyon m\u00fclteci ile Afganistan ve Suriye \u00e7ekiyor. Afganistan ve Suriye\u2019yi 6,1 milyon ile Venezuela, 6 milyon ile Ukrayna ve 2,3 milyon ile G\u00fcney Sudan takip ediyor.
Suriye, 12 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren i\u00e7 sava\u015f nedeniyle 2023 y\u0131l\u0131 sonuna kadar \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda zorla yerinden edilen 13,8 milyon ki\u015fi ile d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck yerinden edilme krizinin merkezi olmaya devam ediyor.
K\u00fcresel a\u00e7\u0131dan bu y\u0131lki rakamlarda g\u00f6r\u00fclen art\u0131\u015f\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden biri Sudan\u2019daki i\u00e7 sava\u015f. Sudan\u2019da s\u00fcregelen i\u00e7 sava\u015f nedeniyle yakla\u015f\u0131k 11 milyonSudanl\u0131 yerinden edildi. Taliban\u2019\u0131n 2021\u2019de Afganistan\u2019da y\u00f6netimi ele ge\u00e7irmesiyle birlikte yerinden edilenlerin say\u0131s\u0131 ciddi oranda artt\u0131. Venezuela\u2019n\u0131n ekonomisinin 2013\u2019ten beri iktidarda olan sosyalist Devlet Ba\u015fkan\u0131 Nicol\u00e1s Maduro d\u00f6neminde \u00e7\u00f6kmesiyle alt\u0131 milyondan fazla insan \u00fclkeyi terk etti. Son olarak Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal etmesiyle Ukrayna\u2019da da yerinden edilmeler artt\u0131. UNHCR\u2019\u0131n verilerine g\u00f6re Ukrayna merkezli m\u00fcltecilerin say\u0131s\u0131 2023\u2019\u00fcn sonunda 6 milyona ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fclteciler en \u00e7ok hangi \u00fclkedelere gidiyor?<\/strong>
UNHCR\u2019\u0131n yetkisi alt\u0131nda kay\u0131tl\u0131 m\u00fcltecilerin y\u00fczde 39\u2019u kom\u015fu \u00fclkelerde bar\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu \u00fclkelerin ba\u015f\u0131n\u0131 3,8 milyon m\u00fclteci ile \u0130ran \u00e7ekerken T\u00fcrkiye 3,3 milyon m\u00fclteci ile ikinci s\u0131rada yer al\u0131yor. \u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019yi 2,9 milyon m\u00fclteci ile Kolombiya, 2,6 milyon m\u00fclteci ile Almanya ve 2 milyon m\u00fclteci ile Pakistan takip ediyor.
D\u00fcnya genelindeki m\u00fcltecilerin y\u00fczde 75\u2019i ise d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkeler bar\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.
BM dahil bir\u00e7ok kurulu\u015f, m\u00fcltecilere yard\u0131m i\u00e7in kaynak sa\u011flayan kamplar olu\u015fturuyor. Bunlara g\u00fcvenlik, g\u0131da, t\u0131bbi tedavi veya uzun s\u00fcreli yerinden edilme durumlar\u0131nda e\u011fitim olanaklar\u0131 da dahil ediliyor.
M\u00fcltecilerin say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcmetlerin bunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 zorla\u015fabiliyor. Bu gibi durumlarda m\u00fcltecilerin nerede ya\u015fayaca\u011f\u0131 da siyasi bir kriz haline gelebiliyor. Bu gibi durumlarda diplomatik yolla \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilebiliyor. \u00d6rne\u011fin Avrupa Birli\u011fi (AB) ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda imzalanan g\u00f6\u00e7 anla\u015fmas\u0131 gibi. AB, T\u00fcrkiye\u2019ye verdi\u011fi m\u00fclteci fonunun nas\u0131l harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemiyor.(iddia)
UNHCR\u2019nin verileri ayr\u0131ca bug\u00fcne kadar \u00fclkesine d\u00f6nen m\u00fcltecileri, \u015fehrine d\u00f6nen \u00fclke i\u00e7inde yerinden edilenleri ve bar\u0131nma hakk\u0131n\u0131 yasal yollarla kazanan yerinden edilenleri de g\u00f6steriyor. Verilere g\u00f6re 2023\u2019\u00fcn sonunda 1 milyon 52 bin 74 m\u00fclteci \u00fclkesine geri d\u00f6nd\u00fc. \u00dclke i\u00e7inde yerinden edilenler aras\u0131ndan ise 5 milyon 92 bin 64 ki\u015fi evlerine geri d\u00f6nebildi. Bu veriler k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte artan yerinden edilenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda umut verici g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.
UNHCR\u2019a g\u00f6re m\u00fclteciler i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunuyor: G\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f, yerel entegrasyon ve yerle\u015ftirme.<\/p>\n\n\n\n

\n

Amidst multiple other challenges, the war in Sudan is sending hundreds of thousands of refugees to neighbouring countries, including South Sudan, in an increasingly complex pattern of forced displacement which contributes to the fragility of the region. pic.twitter.com\/s7pm9Gdg8B<\/a><\/p>— Filippo Grandi (@FilippoGrandi) June 19, 2024<\/a><\/blockquote>