![\"\"](\"https:\/\/epochtimestr.com\/wp-content\/uploads\/2011y\/tcbm.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nTCMB, 2024 y\u0131l\u0131 enflasyonunun hedef aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde olmas\u0131 nedeniyle Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek’e a\u00e7\u0131k mektup g\u00f6nderdi.<\/h2>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB), 1211 say\u0131l\u0131 Merkez Bankas\u0131 Kanunu’nun 42. maddesi gere\u011fince, enflasyon hedefine ula\u015f\u0131lamamas\u0131 nedeniyle Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek\u2019e a\u00e7\u0131k mektup g\u00f6nderdi.
Mektupta belirtildi\u011fine g\u00f6re, 2023 y\u0131l\u0131n\u0131 y\u00fczde 64,8 seviyesinde tamamlayan y\u0131ll\u0131k t\u00fcketici enflasyonu, 2024 y\u0131l sonunda y\u00fczde 44,4 d\u00fczeyine geriledi. TCMB, 2024 y\u0131l\u0131nda enflasyonun seyrinde ge\u00e7mi\u015f enflasyona endeksleme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
TCMB enflasyonda beklentiden daha az ya\u015fanan d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn sebebini enerji fiyatlar\u0131 e\u011fitim, paket tatil gibi y\u0131ll\u0131k fiyatl\u0131 belirlenen hizmet kalemleri oldu\u011funu s\u00f6ylerken enflasyonda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filiminin korundu\u011funu belirtti.
Mektupta, \u201c2024 y\u0131l\u0131nda t\u00fcketici enflasyonunun seyrinde ge\u00e7mi\u015f enflasyona endeksleme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisi \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Enflasyon beklentileri y\u0131l boyunca d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimi g\u00f6stermekle birlikte y\u00fcksek d\u00fczeylerde seyretmi\u015ftir. Y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, g\u00f6rece g\u00fc\u00e7l\u00fc olan talep ko\u015fullar\u0131 da enflasyondaki yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc seyre katk\u0131da bulunurken, y\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finden itibaren enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc y\u00f6nde etkilemi\u015ftir. Buna ilaveten, T\u00fcrk liras\u0131ndaki reel de\u011ferlenme enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc desteklemi\u015ftir. Emtia fiyatlar\u0131 nisan ay\u0131na kadar y\u00fckseldikten sonra y\u0131l\u0131n kalan\u0131nda genel itibar\u0131yla gerileme e\u011filiminde olmu\u015ftur. Y\u0131l\u0131n ilk aylar\u0131nda art\u0131\u015f sergileyen \u00fcretici enflasyonunun, y\u0131l\u0131n geri kalan d\u00f6neminde gerilemesi ile \u00fcretici fiyatlar\u0131 kaynakl\u0131 bask\u0131lar zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r. Yurt i\u00e7i \u00fcretici fiyatlar\u0131 2024 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 28,5 artarak T\u00dcFE\u2019de temel mal enflasyonunu s\u0131n\u0131rlayan bir unsur olmu\u015ftur. Bu geli\u015fmelere ba\u011fl\u0131 olarak, 2023 y\u0131l\u0131n\u0131 y\u00fczde 64,8 seviyesinde tamamlayan y\u0131ll\u0131k t\u00fcketici enflasyonu, 2024 y\u0131l sonunda y\u00fczde 44,4 d\u00fczeyine gerilemi\u015ftir.\u201d<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u201cS\u00f6z konusu kalemler hizmet enflasyonunda ataletin s\u00fcrmesinin nedenlerinden biridir. Bu kapsamda, kira ve e\u011fitim kalemleri \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kira art\u0131\u015f oranlar\u0131n\u0131n belirlenmesinde ger\u00e7ekle\u015fen enflasyon b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ederken, konut sekt\u00f6r\u00fc arz-talep ko\u015fullar\u0131 da kira enflasyonunu yukar\u0131ya \u00e7ekmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle kira enflasyonu, di\u011fer hizmet kalemlerinden hem seviye hem de atalet y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u0131l i\u00e7erisinde genelde bir kez fiyat belirleyen ve ger\u00e7ekle\u015fen enflasyona endeksleme e\u011filimi y\u00fcksek olan e\u011fitim hizmetleri de y\u0131l\u0131n ilgili d\u00f6neminde enflasyonu yukar\u0131 \u00e7eken bir di\u011fer unsur olmu\u015ftur. Di\u011fer taraftan, \u00f6zellikle y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda lokanta-otel, e\u011flence-k\u00fclt\u00fcr, paket tur gibi talep ko\u015fullar\u0131na duyarl\u0131 baz\u0131 hizmet kalemlerinde enflasyon daha \u0131l\u0131ml\u0131 seyretmi\u015ftir. Ge\u00e7mi\u015fe endeksleme davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rece az olan mal grubu enflasyonu ise hizmet enflasyonuna k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fck olmu\u015ftur. Nitekim, d\u00f6viz kuru ve talep ko\u015fullar\u0131na duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rece y\u00fcksek olan temel mal enflasyonu, ba\u015fta dayan\u0131kl\u0131 t\u00fcketim mallar\u0131 olmak \u00fczere daha \u0131l\u0131ml\u0131 seyretmi\u015ftir. Ancak mal grubunda, enerji ve i\u015flenmemi\u015f g\u0131da kalemlerindeki enflasyon y\u00fcksek seyri ile ayr\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u201cG\u0131da grubunda ise arz ko\u015fullar\u0131na duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek ve para politikas\u0131n\u0131n g\u00f6rece etki alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan taze meyve ve sebze fiyatlar\u0131, belirli aylarda mevsim normallerinin belirgin \u015fekilde \u00fczerinde artarak enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmeleri ile beklentilerini olumsuz y\u00f6nde etkilemi\u015ftir.\u201d de\u011ferlendirmesi yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
TCMB\u2019nin 2023 y\u0131l\u0131 sonunda y\u00fczde 45 olan politika faizini, enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki bozulmay\u0131 dikkate alarak 2024 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131nda y\u00fczde 50\u2019ye \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 an\u0131msat\u0131lan mektupta:
\u201cTCMB, nisan-kas\u0131m d\u00f6neminde ihtiyatl\u0131 ve s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015funu korumu\u015f ve politika faizini y\u00fczde 50 d\u00fczeyinde sabit tutmu\u015ftur. TCMB, 2024 y\u0131l\u0131 aral\u0131k ve 2025 y\u0131l\u0131 ocak aylar\u0131nda politika faizini 250\u2019\u015fer baz puan indirerek y\u00fczde 45\u2019e getirmi\u015ftir. Bu kararda, enflasyonun ana e\u011filiminde, fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131nda ve beklentilerdeki iyile\u015fme ile enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc destekleyici seviyelerde olan talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n etkisi \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. TCMB, s\u0131k\u0131 parasal duru\u015funu desteklemek ve parasal aktar\u0131m\u0131n etkinli\u011fini art\u0131rmak amac\u0131yla 2024 y\u0131l\u0131nda \u00e7e\u015fitli makroihtiyati politikalar uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Toplam mevduat i\u00e7erisinde T\u00fcrk liras\u0131 mevduat\u0131n pay\u0131nda art\u0131\u015f ve KKM hesaplar\u0131ndan T\u00fcrk liras\u0131 hesaplara ge\u00e7i\u015f hedefleri gibi mevduata y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler, bu d\u00f6nemde para politikas\u0131 aktar\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Kredi b\u00fcy\u00fcmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerle aktar\u0131m mekanizmas\u0131 desteklenmi\u015f ve kredi talebindeki dalgalanmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca sadele\u015fme ad\u0131m\u0131 olarak menkul k\u0131ymet tesis d\u00fczenlemesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Likidite politikas\u0131na ili\u015fkin ad\u0131mlarla da sistemdeki fazla T\u00fcrk liras\u0131 likiditesinin y\u00f6netimi sa\u011flanmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u201cPara politikas\u0131 bu ama\u00e7 do\u011frultusunda olu\u015fturulacakt\u0131r. Bir hafta vadeli repo ihale faiz oran\u0131 politika faiz oran\u0131 olmaya devam edecektir. Enflasyonda kal\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve fiyat istikrar\u0131 sa\u011flanana kadar s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde politika faizi, enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmeleri, ana e\u011filimi ve beklentileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen dezenflasyon s\u00fcrecinin gerektirdi\u011fi s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde belirlenecektir. Enflasyonda belirgin ve kal\u0131c\u0131 bir bozulma \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi durumunda para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131 etkili \u015fekilde kullan\u0131lacakt\u0131r. Kredi ve mevduat piyasalar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclenin d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fmeler olmas\u0131 durumunda parasal aktar\u0131m mekanizmas\u0131 ilave makroihtiyati ad\u0131mlarla desteklenecektir\u201d<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u201cLikidite ko\u015fullar\u0131 yak\u0131ndan izlenerek sterilizasyon ara\u00e7lar\u0131 etkili bir \u015fekilde kullan\u0131lmaya devam edilecektir.\u201d denildi. Bahsi ge\u00e7en s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fu ve g\u00fc\u00e7l\u00fc politika e\u015f g\u00fcd\u00fcm\u00fc alt\u0131nda, enflasyonun y\u00fczde 5 olan orta vadeli hedefe kademeli olarak yak\u0131nsayaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vurgulanan mektupta, \u015fu bilgilere yer verildi: \u201cEnflasyonun y\u00fczde 70 olas\u0131l\u0131kla, 2025 y\u0131l\u0131 sonunda orta noktas\u0131 y\u00fczde 24 (y\u00fczde 19 ile 29 aral\u0131\u011f\u0131nda), 2026 y\u0131l\u0131 sonunda orta noktas\u0131 y\u00fczde 12 (y\u00fczde 6 ile 18 aral\u0131\u011f\u0131nda), 2027 y\u0131l\u0131 sonunda orta noktas\u0131 y\u00fczde 8 (y\u00fczde 2 ile 14 aral\u0131\u011f\u0131nda) ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131 iyile\u015fme e\u011filimi sergilemekle birlikte, dezenflasyon s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk unsuru olmaya devam etmektedir. Hizmet enflasyonundaki kat\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclenden y\u00fcksek olmas\u0131 da bir risk unsuru olarak de\u011ferlendirilmektedir. G\u0131da ve emtia fiyatlar\u0131, jeopolitik geli\u015fmeler, k\u00fcresel ekonomi ve ticaret politikalar\u0131na ili\u015fkin belirsizlikler ise enflasyon \u00fczerindeki riskleri canl\u0131 tutmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u201c2025 y\u0131l\u0131nda, y\u00f6netilen\/y\u00f6nlendirilen fiyatlar ile \u00fccret ve vergi ayarlamalar\u0131n\u0131n OVP hedefleri \u00e7er\u00e7evesinde belirlenerek, maliye politikas\u0131n\u0131n enflasyonla m\u00fccadelede destekleyici olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.\u201d denilerek, \u015fu ifadeler kullan\u0131ld\u0131: \u201cDi\u011fer taraftan, orta ve uzun vadede, enflasyondaki kat\u0131l\u0131k ve oynakl\u0131klar\u0131 azaltacak yap\u0131sal reformlara devam edilmesi ve arz kapasitesini art\u0131racak tedbirlerin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, fiyat istikrar\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla toplumsal refaha olumlu katk\u0131da bulunacakt\u0131r. Bu kapsamda TCMB, yap\u0131sal unsurlar\u0131 analiz etmeye, ilgili politika \u00f6nerileri geli\u015ftirmeye ve enflasyonla m\u00fccadelenin \u00f6nemi konusunda ilgili payda\u015flar ve kamuoyu nezdinde fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam edecektir. Enflasyon ve para politikas\u0131na dair geli\u015fmeler ile orta vadeli tahminlerimizi kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele alan ve 7 \u015eubat tarihinde internet sitemizde yay\u0131mlanan \u20182025 Enflasyon Raporu-I\u2019 ile k\u0131sa ve orta vadede enflasyon hedefine ula\u015fmak i\u00e7in uygulanacak para politikas\u0131n\u0131 daha detayl\u0131 olarak a\u00e7\u0131klayan \u20182025 Para Politikas\u0131\u2019 metni ili\u015fikte bilginize sunulmaktad\u0131r.\u201d ifadelerine yer verildi.<\/p>\n\n\n\n