\u201cVatanlar\u0131n\u0131 ya\u015fanmaz bulanlar; vatanlar\u0131n\u0131 ya\u015fanmaz k\u0131lanlard\u0131r.\u201d – Cemil Meri\u00e7 <\/p>\n\n\n\n
Arkada\u015f\u0131m bir soru sordu. Dedi ki: \u201calfabenin sonunda ne var?\u201d Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u201cZ harfi \u201d dedim. G\u00fcld\u00fc ve \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ka\u011f\u0131da \u201calfabe\u201d yazd\u0131. \u201c\u015eimdi bak bakay\u0131m alfabenin sonunda ne var?\u201d Hayret! Alfabenin sonunda Z de\u011fil E harfi vard\u0131. \u0130\u015fte bu, ki\u015finin alg\u0131lamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steriyordu ve ikisi de do\u011fruydu. Nas\u0131l anlad\u0131\u011f\u0131na ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin durumu yukar\u0131daki \u00f6rne\u011fe \u00e7ok benzer. Hani, g\u00f6zleri ba\u011fl\u0131 olan insanlardan bir fil tarifi yapmalar\u0131 istenmi\u015f. Onlar da fili tuttuklar\u0131 yerlerden tarif etmi\u015fler. Nesnellik zor mesele. Hele bug\u00fcnk\u00fc enformasyon ak\u0131\u015f\u0131nda. Muhalifseniz izledi\u011finiz kanallar bellidir. 7\/24 \u201cBatt\u0131k, bittik, \u00f6ld\u00fck\u201d nidalar\u0131 y\u00fckselir\u2026 H\u00fck\u00fcmete yak\u0131n kanallar da \u00fclkenin durumunu iyimser ve oldu\u011fundan g\u00fczel g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131 i\u00e7indedir. Vatanda\u015f ne yaps\u0131n? Hangi kanal\u0131, haber kayna\u011f\u0131n\u0131 izlesin? Ak\u015fam yorgun arg\u0131n evine d\u00f6n\u00fcyor. Do\u011frudan bildi\u011fi, al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu mecralara tak\u0131l\u0131yor. De\u011fi\u015ftirmek, sorgulamak istemiyor, bu akl\u0131na dahi gelmiyor. \u00d6n\u00fcne konulan\u0131 kendi ideolojik arka plan\u0131na g\u00f6re pe\u015finen do\u011fru belliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan\u0131n sadece kendi olmas\u0131, d\u0131\u015f etkenlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnmesi ve davranmas\u0131 \u00e7o\u011fu zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130nsan\u0131 tarif ederken bir\u00e7ok tan\u0131mlamalar yap\u0131l\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnen varl\u0131k denir, sava\u015fan varl\u0131k denir, sosyal varl\u0131k denir, liste uzay\u0131p gider\u2026 \u0130nsan t\u00fcm bunlara ilaveten \u00e7evresinden etkilenen bir varl\u0131kt\u0131r. \u00c7evresine g\u00f6re \u015fekillenir. Ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitim, ekonomik yap\u0131s\u0131 belirleyicidir. \u2018Ke\u00e7i form\u00fcl\u00fc\u2019 denen bir olgu var. Ke\u00c7i; derken, Ke\u00c7i\u2019nin \u00c7\u2019si b\u00fcy\u00fck yaz\u0131l\u0131r. \u2018Kal\u0131t\u0131m, E\u011fitim, \u00c7evre, \u0130stemek\u2019 diye s\u0131ralarken \u00c7 yani \u00e7evre b\u00fcy\u00fck, di\u011ferleri k\u00fc\u00e7\u00fck yaz\u0131l\u0131r. Bununla insan geli\u015fimi \u00fczerindeki en b\u00fcy\u00fck etkinin \u00e7evresi oldu\u011fu vurgulanmak istenir. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7evre bu denli etkiliyse – ki do\u011frudur, \u00e7evremizdeki insanlar ne kadar nesneldir, tarafs\u0131zd\u0131r? \u00c7evremizdeki insanlar nesnellikten olabildi\u011fince uzakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde menfaat ili\u015fkileri \u00f6n plandad\u0131r. Ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayamam\u0131\u015f insanlar, bir yerlere yaslanma ihtiyac\u0131 hissederler. Kendilerini birtak\u0131m kayg\u0131lardan kurtaranlar i\u00e7in, bu kez \u00e7ocuk-torun derdi ba\u015flar. \u0130nsanlar kendileri kadar, yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in de nesnellikten uzak davranabilir. <\/p>\n\n\n\n
Kabul etmek laz\u0131m. Pandemi s\u00fcreciyle beraber d\u00fcnya ekonomileri zora girdi. Pahal\u0131l\u0131k artt\u0131. Emtia fiyatlar\u0131 y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti. Tedarik zinciri kopma noktas\u0131nda geldi. Enflasyon t\u00fcm d\u00fcnyada ata\u011fa ge\u00e7ti. Sorunlar sadece pandemiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalsa, yine ba\u015f etmek m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131. Fakat iki y\u0131l s\u00fcren kurak d\u00f6nem ya\u015fand\u0131. Kurakl\u0131k da ekonomiye ekstra bir y\u00fck getirdi. 6 \u015eubat depremleri, yang\u0131nlar, seller, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyonlar, Ukrayna, Gazze sava\u015flar\u0131, Suriye meselesi… Hepsi \u00fcst \u00fcste geldi. <\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizdeki olumsuz g\u00f6stergelerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 d\u00fcnya piyasalar\u0131yla alakal\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lard\u0131r. Di\u011fer taraftan baz\u0131 y\u00f6netimsel hatalar\u0131n da varl\u0131\u011f\u0131 bilinmelidir. \u00d6rne\u011fin bir liyakat meselesi vard\u0131r \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan\u2026 \u0130nsanlardaki hakim d\u00fc\u015f\u00fcnce, devlet kademelerinde liyakatten \u00e7ok yanda\u015fl\u0131\u011fa, partizanl\u0131\u011fa \u00f6nem verildi\u011fidir. Devletteki israf, b\u00fcrokrasinin hantall\u0131\u011f\u0131 ve fren g\u00f6revi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc de \u00e7ok \u015fikayet konusudur. Mademki bug\u00fcn nesnellikten konu\u015fuyoruz o halde meselelere \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bakmak ve kimi zaman empati yaparak yakla\u015fmak laz\u0131m. Sadece ezberlerden konu\u015fmak do\u011fru olmaz – ki T\u00fcrkiye\u2019de genellikle yap\u0131lan budur.<\/p>\n\n\n\n
Pahal\u0131l\u0131k can yakan, can s\u0131kan konudur ve hemen herkesi etkiler. Pahal\u0131l\u0131kta d\u0131\u015f etkenleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmak do\u011fru ve gereklidir. Ama su\u00e7u hepten ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00fczerine atmak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Stok\u00e7ular, vurguncular, zincir marketler tamam da devlet ad\u0131na sat\u0131\u015f yapan tanzim sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131ndaki fiyatlar da di\u011ferleriyle ayn\u0131 seviyededir. Demek ki pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131, belli z\u00fcmrelere y\u0131k\u0131lmayacak kadar komplike bir meseledir.<\/p>\n\n\n\n
Mahalle bask\u0131s\u0131 denen bir \u015fey var. \u0130nsanlar araziye uymak, \u00e7evresindekileri rahats\u0131z etmemek, huzur ka\u00e7\u0131rmamak, ili\u015fkileri bozmamak ad\u0131na \u2018m\u0131\u015f\u2019 gibi davran\u0131r. \u00dclkemizdeki sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u2018kendin\u2019 olamamak gelir. \u2018El ne der\u2019 endi\u015fesi \u00e7o\u011fu zaman bask\u0131n duygudur. Nesnellik zor zanaat be usta! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cVatanlar\u0131n\u0131 ya\u015fanmaz bulanlar; vatanlar\u0131n\u0131 ya\u015fanmaz k\u0131lanlard\u0131r.\u201d – Cemil Meri\u00e7 Arkada\u015f\u0131m bir soru sordu. Dedi ki: \u201calfabenin sonunda ne var?\u201d Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u201cZ harfi \u201d dedim. G\u00fcld\u00fc ve \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ka\u011f\u0131da \u201calfabe\u201d yazd\u0131. \u201c\u015eimdi bak bakay\u0131m alfabenin sonunda ne var?\u201d Hayret! Alfabenin sonunda Z de\u011fil E harfi vard\u0131. \u0130\u015fte bu, ki\u015finin alg\u0131lamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steriyordu ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":14001,"featured_media":161038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Nesnellik","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"\u00dclkemizdeki sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u2018kendin\u2019 olamamak gelir. \u2018El ne der\u2019 endi\u015fesi \u00e7o\u011fu zaman bask\u0131n duygudur. Nesnellik zor zanaat be usta!","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[9170],"tags":[],"yoast_head":"\n