“Toplumda mevki, zenginlik sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Ama zeka, asla.” Schoppenhauer (1788-1860)<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7en aylarda sosyal medyada dola\u015f\u0131ma giren Alman filozof Arthur Schoppenhauer’a ait bir makale epey ilgi g\u00f6rd\u00fc. Schoppenhauer’\u0131n makalede ‘toplumun neden vasat olan\u0131 \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi ve nitelikli olan\u0131 d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131na’ dair g\u00f6r\u00fc\u015fleri yer alm\u0131\u015ft\u0131 – ki ben de ayn\u0131 fikirdeyim.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle demeliyim ki insan\u0131n herhangi bir konudan \u00f6t\u00fcr\u00fc -dolayl\u0131 da olsa- onaylanmas\u0131 \u00e7ok ho\u015funa gider. Hele bu bir de \u00fcnl\u00fc filozof ise de\u011fme keyfine..<\/p>\n\n\n\n
Bence insanlar aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel m\u00e2n\u00e2dan ziyade, ifade g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnmek ayr\u0131, onu ifade etmek veya yaz\u0131ya d\u00f6kmek ayr\u0131d\u0131r. Bazen okurlar ara ara “Hah i\u015fte tam benim demek istedi\u011fim gibi.” diyerek sizi teyit eden c\u00fcmleler kurarlar. \u00c7o\u011funlu\u011fun s\u00f6ylemek istedi\u011fini sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k topluma, tarihe m\u00e2l olacak \u015fekilde ifade eder. Bunlar, filozoflar, yazarlar, bilim insanlar\u0131, sanat\u00e7\u0131lar, siyasiler aras\u0131ndan \u00e7\u0131kar genellikle.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte bizim Arthur -unser Freund Arthur ist einer von denen- onlardan biridir. S\u00f6yledikleriyle, yazd\u0131klar\u0131yla iki as\u0131rd\u0131r g\u00fcndemdedir.<\/p>\n\n\n\n
S\u0131k\u00e7a yazar\u0131m insan yan\u0131ndaki, y\u00f6resindeki yeteneklerin pek fark\u0131na varmaz. Fark\u0131nda olsa bile \u00e7o\u011funlukla g\u00f6rmezlikten gelir, yok sayar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ki\u015fiyi kendine rakip ve hatta bir tehdit unsuru d\u00e2hi sayabilir. Oysa uzaktaki zarars\u0131zd\u0131r, bilinmezdir. Uzaktakileri, tan\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 yetenekleri, \u00fcnl\u00fcleri daha \u00e7ok be\u011fenir, zikreder.
Schoppenhauer’\u0131n yaz\u0131da vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00f6yle \u00f6zel bir k\u0131s\u0131m var ki sormay\u0131n! Ee bo\u015funa Schoppenhauer olunmuyor. \u00dcnl\u00fc filozof orada diyor ki “Birisiyle konu\u015fan ki\u015fi, kar\u015f\u0131dakinin kendisinden \u00e7ok daha zeki oldu\u011funu fark eder ve istemsizce \u015f\u00f6yle bir sonuca var\u0131r: demek ki bu ki\u015fi de benim yetersizli\u011fimi g\u00f6r\u00fcyor ve k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyordur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, i\u00e7erlemi\u015f bir nefret ve \u00f6fke do\u011furur.” Ne \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, say\u0131n okurlar, Arthur amca iki as\u0131r \u00f6nceden tam isabetle bilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Muhtemelen Arthur’dan iki as\u0131r ve de daha eskiden bir ba\u015fkas\u0131 bunun fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r. Yak\u0131n zamanda da ve \u015fimdilerde de ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi payla\u015fan milyonlar vard\u0131r. Fakat belirleyici olan bunu belli bir disiplin i\u00e7inde ifade etme g\u00fcc\u00fc ve sanat\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Schoppenhauer daha da ileri gidiyor ve diyor ki “Zek\u00e2n\u0131 g\u00f6stermek dolayl\u0131 olarak kar\u015f\u0131dakine ‘sen aptals\u0131n’ demektir.” Bu durumda, toplum da birey de zeki insan\u0131 d\u0131\u015flar, ondan uzak durmaya kalkar.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fc\u015f\u00fck zekal\u0131 insanlar daha uyumludurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7evrelerine daha fazla ihtiya\u00e7 duyarlar.Oysa zeki insanlar uyumsuz ve yaln\u0131zd\u0131rlar. \u00c7evrelerine \u00e7ok ihtiya\u00e7 duymazlar. Zeki insanlar bildiklerini kolayca ifade ederler; a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc olu\u015flar\u0131, minnetsiz davran\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131 sevimsiz duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Huysuz addedilirler.<\/p>\n\n\n\n
O bak\u0131mdan d\u00fc\u015f\u00fck zekal\u0131, vasat insanlar ve de d\u00fcmenci kurnazlar her yerde kolay y\u00fckselirler; \u00e7abuk kabul g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n
Toplum zeki insanlar\u0131 k\u0131skan\u0131r. Bu, \u00e7o\u011fu hallerde \u00f6fke duymaya kadar var\u0131r. Asl\u0131nda bu genel davran\u0131\u015f kal\u0131b\u0131, insan\u00eedir ve \u00e7ok yad\u0131rgamamak gerekir. \u0130nsan insan\u0131n kurdudur sonu\u00e7ta.<\/p>\n\n\n\n
Tecr\u00fcbeli zekiler kendilerine kar\u015f\u0131 sergilenen bu tutumu bildiklerinden kimi zaman ‘aptala yatarlar’. Bu ince taktik onlar\u0131 ‘aslan\u0131n a\u011fz\u0131ndan’ almaya yeter mi? Elbette cevab\u0131n\u0131, bizim gibi zek\u00e2 noksanlar\u0131 yerine, uygulay\u0131c\u0131lar daha iyi bilirler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“Toplumda mevki, zenginlik sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Ama zeka, asla.” Schoppenhauer (1788-1860) Ge\u00e7en aylarda sosyal medyada dola\u015f\u0131ma giren Alman filozof Arthur Schoppenhauer’a ait bir makale epey ilgi g\u00f6rd\u00fc. Schoppenhauer’\u0131n makalede ‘toplumun neden vasat olan\u0131 \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi ve nitelikli olan\u0131 d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131na’ dair g\u00f6r\u00fc\u015fleri yer alm\u0131\u015ft\u0131 – ki ben de ayn\u0131 fikirdeyim. \u00d6ncelikle demeliyim ki insan\u0131n herhangi bir konudan \u00f6t\u00fcr\u00fc […]<\/p>\n","protected":false},"author":14001,"featured_media":161038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Toplum","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"Ge\u00e7en aylarda sosyal medyada dola\u015f\u0131ma giren Alman filozof Arthur Schoppenhauer'a ait bir makale epey ilgi g\u00f6rd\u00fc.","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[9170],"tags":[],"yoast_head":"\n