\u201cD\u00fcnyadaki en i\u011fneleyici insanlar, hayat\u0131 en az tan\u0131yanlard\u0131r\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bitimsiz tart\u0131\u015fma yeniden alevlendi. Mersinli ele\u015ftirmen Kaz\u0131m Aldo\u011fan\u2019\u0131n, moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Abuzer Kiraz\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fisinin ard\u0131ndan, konu Abuzer Kiraz\u2019\u0131n sosyal medya sayfas\u0131nda devam etti. Na\u00e7izane ben de orada k\u00fc\u00e7\u00fck bir yorum ile katk\u0131 verdim. Ancak mesele kadim ve bitimsiz oldu\u011fundan daha fazla yazma ihtiyac\u0131 duydum.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle demem laz\u0131m ki bir konunun, ismin veya kavram\u0131n iki t\u00fcrl\u00fc anlam\u0131 vard\u0131r. \u0130lki onun orijinal-k\u00f6k anlam\u0131; di\u011feri ve de bana g\u00f6re daha \u00f6nemlisi, halk\u0131n bunu nas\u0131l anlad\u0131\u011f\u0131, alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve bildi\u011fidir. Elbette ve daha \u00e7ok akademik ortamlarda k\u00f6k anlam esast\u0131r. Ama halk\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imi ge\u00e7erlidir, sat\u0131n al\u0131nand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte bu y\u00fczdendir ki bir\u00e7ok meselemiz halk\u0131n d\u00fczeyinde anlat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in genelde havada kal\u0131r, i\u015flevsiz durur. Bu gibi konularda art\u0131k nur topu gibi bir yapay zek\u00e2m\u0131z var. Hemen her konuda imdada o yeti\u015fiyor. Benim yorumumda bahsetti\u011fim \u015feyler, yapay zek\u00e2da da hemen hemen ayn\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 denilebilir. Zaten yapay zek\u00e2 da oraya y\u00fcklenen bilgileri \u2018sat\u0131yor\u2019 bizlere.<\/p>\n\n\n\n
Nas\u0131l ki delikli demirin \u00e7\u0131kmas\u0131yla mertlik \u00f6ld\u00fcyse, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yapay zek\u00e2 ile birlikte ba\u015fta yazarl\u0131k- gazetecilik olmak \u00fczere bir\u00e7ok meslek \u00f6lecektir. Tabii bir \u015feyin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ayr\u0131 ve farkl\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcn eserler, i\u015fler talep g\u00f6recektir. Olay, hormonlu kitlesel \u00fcretim ile hormonsuz organik \u00fcretim aras\u0131ndaki fark gibidir. Fakat bunu geni\u015f kitleler fark edemez. Sadece o konuyla yak\u0131ndan ilgilenenler ancak anlar. Fakat \u2018at\u0131 alan \u00dcsk\u00fcdar\u2019\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir\u2019 bir kere. Fikir h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yapan kazan\u0131r, prim toplar. Di\u011ferleri, sahipsizler, \u015f\u00f6hret olmayanlar nal toplar, avucunu yalar.<\/p>\n\n\n\n
Abuzer Kiraz\u2019\u0131n sayfas\u0131ndaki yorumumda yapay zek\u00e2 tan\u0131m\u0131ndan \u00f6nce: \u201cher ayd\u0131n bir entelekt\u00fceldir ama her entelekt\u00fcel bir ayd\u0131n de\u011fildir\u201d demi\u015fim – ki bu genellikle kabul g\u00f6ren bir tespittir. Ayd\u0131n, kitabi anlam\u0131yla, \u201ckendi alan\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f, akl\u0131 ve bilimi rehber edinmi\u015f, sorumluluk sahibi ve toplumu ayd\u0131nlatmakla m\u00fckellef ki\u015fidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Entelekt\u00fcel ise Latince k\u00f6kenli (anlamak) bir s\u00f6zc\u00fck olup, bizdeki kitabi anlam\u0131, \u201cgeni\u015f bilgi sahibi olan ve bildiklerini sorgulayan, dogmalara ve stat\u00fckoya kar\u015f\u0131 duran, hakikati s\u00f6yleme cesareti g\u00f6steren ki\u015fidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Yukar\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ayd\u0131n\u0131n toplumu ayd\u0131nlatma g\u00f6revi varken, entelekt\u00fcelin b\u00f6yle bir sorumlulu\u011fu yoktur. Entelekt\u00fcel ayd\u0131na g\u00f6re daha \u00f6zg\u00fcr tak\u0131l\u0131r. Ayd\u0131n sanki daha tutarl\u0131 ve sorumlu iken, entelekt\u00fcel tekinsiz ve ne zaman ne yapaca\u011f\u0131 belli olmayan ki\u015fili\u011fe sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6yle ki halk aras\u0131nda \u2018entel-dantel\u2019 gibi yak\u0131\u015ft\u0131rmalara tabi tutulur ve \u00e7ok ciddiye al\u0131nmaz. Ayd\u0131n ise daha ciddiye al\u0131n\u0131r ve belli bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r toplum nezdinde. Entelekt\u00fcel, kestirilemez karakterdedir. Ayd\u0131n ise sanki biraz resm\u00ee bir kimlik ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu tespitler, k\u00f6k anlamlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda halkta kar\u015f\u0131l\u0131k bulan tespitlerdir. Misal, \u2018ayd\u0131n sorumlulu\u011fu\u2019 denir de \u2018entelekt\u00fcel sorumlulu\u011fu\u2019 pek denmez. Halk, ayd\u0131na daha fazla misyon y\u00fckler. Entelekt\u00fcelle aras\u0131 kopuktur. Entelekt\u00fcel de zaten halk ile ili\u015fkilenmek istemez; onu \u2018makarnac\u0131-k\u00f6m\u00fcrc\u00fc- faydac\u0131\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcr. Ayd\u0131n daha mill\u00ee – halk\u00e7\u0131 bir duru\u015f sergilerken, entelekt\u00fcel enternasyonal duru\u015f sergiler.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131saca T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde entelekt\u00fcel, kaypak ve g\u00fcvensiz tiptir. Hangi bayra\u011fa selam durdu\u011fu belirsizdir. Ayd\u0131n, sayg\u0131 duyulan ve belli bir ciddiyeti, sorumlulu\u011fu oland\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yaz\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcnl\u00fc Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Sartre\u2019\u0131n entelekt\u00fcel tarifi ile bitirelim: \u201cEntelekt\u00fcel \u00fczerine vazife olmayan i\u015flere burnunu sokan ki\u015fidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cD\u00fcnyadaki en i\u011fneleyici insanlar, hayat\u0131 en az tan\u0131yanlard\u0131r\u201d Bitimsiz tart\u0131\u015fma yeniden alevlendi. Mersinli ele\u015ftirmen Kaz\u0131m Aldo\u011fan\u2019\u0131n, moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Abuzer Kiraz\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fisinin ard\u0131ndan, konu Abuzer Kiraz\u2019\u0131n sosyal medya sayfas\u0131nda devam etti. Na\u00e7izane ben de orada k\u00fc\u00e7\u00fck bir yorum ile katk\u0131 verdim. Ancak mesele kadim ve bitimsiz oldu\u011fundan daha fazla yazma ihtiyac\u0131 duydum. \u00d6ncelikle demem laz\u0131m ki […]<\/p>\n","protected":false},"author":14001,"featured_media":161038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"ayd\u0131n - entelekt\u00fcel","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"Ayd\u0131n\u0131n toplumu ayd\u0131nlatma g\u00f6revi varken, entelekt\u00fcelin b\u00f6yle bir sorumlulu\u011fu yoktur. Entelekt\u00fcel ayd\u0131na g\u00f6re daha \u00f6zg\u00fcr tak\u0131l\u0131r.","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[9170],"tags":[],"yoast_head":"\n