Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan bir s\u0131nav sorusu, \u00fczerine uzun uzun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir toplumsal ger\u00e7e\u011fi \u00f6n\u00fcme serdi. Soru olduk\u00e7a netti: \u201cA\u015fa\u011f\u0131dakilerden hangisi etik kurallar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00f6nemli olamaz?\u201d \u015e\u0131klar aras\u0131nda i\u015fveren – i\u015f\u00e7i ili\u015fkilerinden mesleki yetkinli\u011fe, toplumsal bilinci uyand\u0131rmaktan yaln\u0131zl\u0131\u011fa kadar uzanan se\u00e7enekler vard\u0131. Do\u011fru cevap ise insan merkezli kibrimizi y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan o c\u00fcmleydi: \u201cYaln\u0131zca insanlar i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnmek.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk bak\u0131\u015fta eti\u011fi, sadece insanlar aras\u0131nda d\u00f6n\u00fcp duran bir kurallar silsilesi olarak g\u00f6rmeye meyilliyizdir. “Yalan s\u00f6yleme”, “\u00e7alma”, “i\u015f\u00e7inin hakk\u0131n\u0131 ver”, “mesle\u011finde yetkin ol”… Hepsi insan\u0131 insana kar\u015f\u0131 koruyan, toplumsal d\u00fczeni sa\u011flayan de\u011ferli ilkeler. Ancak evreni ve ya\u015fam\u0131 sadece “insan” eksenine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak, eti\u011fin as\u0131l varolu\u015f felsefesini \u0131skalamak demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc etik, sadece bizim birbirimize kar\u015f\u0131 olan sorumluluklar\u0131m\u0131zdan ibaret de\u011fildir, bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki d\u00fcnyaya, yani nefes alan her canl\u0131ya ve par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuz do\u011faya kar\u015f\u0131 borcumuzdur.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn \u00e7evre kirlili\u011finden k\u00fcresel iklim krizine, nesli t\u00fckenen hayvanlardan yok edilen ormanlara kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek \u00e7ok felaketin temelinde tam olarak bu s\u0131\u011f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 yat\u0131yor: Yaln\u0131zca insanlar i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnmek. D\u00fcnyay\u0131 sadece kendi konforumuz, kendi kazanc\u0131m\u0131z ve kendi gelece\u011fimiz i\u00e7in tasarlayabilece\u011fimizi sand\u0131k. Hayvanlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 gasp ederken, denizleri kirletirken ya da bir orman\u0131 ranta a\u00e7arken insani bir “etik” aray\u0131\u015f\u0131na girmedik. Oysa ger\u00e7ek bir toplumsal ve evrensel bilin\u00e7, bizden zay\u0131f olan\u0131, dili olmay\u0131p hakk\u0131n\u0131 arayamayan\u0131 da korumay\u0131 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n
Etik kurallar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, i\u015f\u00e7i ile i\u015fveren aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmaktan ya da bir mesle\u011fi hakk\u0131yla yapmaktan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir uyan\u0131\u015f\u0131n eseridir. O uyan\u0131\u015f, ekosistemin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuzu hat\u0131rlama uyan\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bir nehrin temiz akma hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyen m\u00fchendislik eti\u011fi, bir hayvan\u0131n ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 savunmayan t\u0131p eti\u011fi, ya da do\u011fan\u0131n dengesini hi\u00e7e sayan bir ticaret eti\u011fi eksiktir, kusurludur.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131sacas\u0131, etik kurallar bizi sadece “iyi birer vatanda\u015f” yapmak i\u00e7in de\u011fil “iyi birer d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131” yapmak i\u00e7in vard\u0131r. \u00c7evremizi, hayvanlar\u0131, a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve t\u00fcm ekosistemi kapsayan geni\u015f bir vizyona sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z hi\u00e7bir kural bizi tam anlam\u0131yla ahlaki bir olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131ramaz.<\/p>\n\n\n\n
Unutmayal\u0131m, etik sadece insan\u0131n insanla kurdu\u011fu ba\u011fda de\u011fil, insan\u0131n evrenle kurdu\u011fu vicdan k\u00f6pr\u00fcs\u00fcnde gizlidir. Yaln\u0131zca kendimizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir d\u00fcnya, en nihayetinde yine bizim sonumuz olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan bir s\u0131nav sorusu, \u00fczerine uzun uzun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir toplumsal ger\u00e7e\u011fi \u00f6n\u00fcme serdi. Soru olduk\u00e7a netti: \u201cA\u015fa\u011f\u0131dakilerden hangisi etik kurallar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00f6nemli olamaz?\u201d \u015e\u0131klar aras\u0131nda i\u015fveren – i\u015f\u00e7i ili\u015fkilerinden mesleki yetkinli\u011fe, toplumsal bilinci uyand\u0131rmaktan yaln\u0131zl\u0131\u011fa kadar uzanan se\u00e7enekler vard\u0131. Do\u011fru cevap ise insan merkezli kibrimizi y\u00fcz\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan o c\u00fcmleydi: \u201cYaln\u0131zca […]<\/p>\n","protected":false},"author":14013,"featured_media":167144,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"etik","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan bir s\u0131nav sorusu, \u00fczerine uzun uzun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir toplumsal ger\u00e7e\u011fi \u00f6n\u00fcme serdi.","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[11361],"tags":[],"yoast_head":"\n