“Tatbik edilemeyen bir alg\u0131, do\u011fru ve yanl\u0131\u015f aras\u0131nda gezinir”<\/p>\n\n\n\n
Alg\u0131, duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ham veridir. Daha i\u015flenmemi\u015f, teyit edilememi\u015ftir. Olgu, herkes i\u00e7in ge\u00e7erli olan somut ger\u00e7ekliktir. Ke\u015fke her \u015fey literat\u00fcrde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi olsayd\u0131. Oysa hayat prati\u011finde alg\u0131lar ile olgular yer de\u011fi\u015ftirebilir. \u0130nsanlar, alg\u0131 ile olguyu kar\u0131\u015ft\u0131rabilir veya i\u015fine geldi\u011fi gibi kullanabilir. Anadolu’da bir s\u00f6z vard\u0131r hani ‘sapla saman\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak’ denir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de benzer davran\u0131\u015flar s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n
Bunun bir de bi t\u0131k \u00f6tesi vard\u0131r ki daha vahimdir. Bu durumda i\u015fin i\u00e7ine \u00f6nyarg\u0131lar girer. \u0130nsan \u00f6nyarg\u0131y\u0131, alg\u0131n\u0131n, olgunun \u00f6n\u00fcne koyar. \u00d6nyarg\u0131, bilgisizlikle, yanl\u0131\u015fl\u0131kla yap\u0131l\u0131rsa bir yere kadar tolere edilebilir ama maksatl\u0131 yap\u0131l\u0131rsa ahlaki de\u011fildir ve tehlikeli hal al\u0131r. \u00d6nyarg\u0131, mant\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131dakine genellikle olumsuz tav\u0131r tak\u0131nmad\u0131r. \u00d6nyarg\u0131, alg\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erse i\u015fte orada s\u0131k\u0131nt\u0131 ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6nyarg\u0131lar toplumlar\u0131 zehirleyebilir ve \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu y\u00fczy\u0131llar ge\u00e7se de de\u011fi\u015fmez. \u00dcnl\u00fc bilim insan\u0131 Einstein bu konuda ‘\u00f6nyarg\u0131lar\u0131 y\u0131kmak, atomu par\u00e7alamaktan zordur’ s\u00f6z\u00fcn\u00fc bo\u015funa dememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Medya, bilhassa sosyal medya, bu i\u015f i\u00e7in bi\u00e7ilmi\u015f kaftand\u0131r. Orada insanlar bilin\u00e7li \u015fekilde manip\u00fcle edilirler. Hatta bunu bilin\u00e7li yapanlar, para dahi al\u0131rlar. Vatanda\u015f\u0131n sinir u\u00e7lar\u0131na bas\u0131l\u0131r. Korkular\u0131ndan yararlan\u0131l\u0131r. Buna en iyi \u00f6rnek g\u00f6\u00e7menlerdir. G\u00f6\u00e7menler \u00fczerinden yarat\u0131lan alg\u0131lar, \u00f6nyarg\u0131lar, toplum m\u00fchendisli\u011fi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Devletler de buna m\u00fcdahildir, bunun i\u00e7in fonlar ay\u0131r\u0131rlar. Bilhassa ABD ve \u0130srail bu alanda olduk\u00e7a mahirdir. \u00dclkeleri i\u00e7ten i\u00e7e kutupla\u015ft\u0131rmada, kar\u0131\u015ft\u0131rmada uzmand\u0131r bu iki \u00fclke.<\/p>\n\n\n\n
Halklar \u00e7o\u011fu zaman olgulardan ziyade alg\u0131lar ve \u00f6nyarg\u0131larla y\u00f6netilir. Hatta \u00f6yle ki bu bir uzmanl\u0131k, bilim dal\u0131 haline gelmi\u015ftir. Tabii bunlara korkular\u0131 da eklemek gerekir ama korkular, alg\u0131lar ve \u00f6nyarg\u0131lar sa\u011fana\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan gelir. Korkular bilin\u00e7li bi\u00e7imde olu\u015fturulur. Halktan oy alman\u0131n ba\u015fl\u0131ca metodudur bu.<\/p>\n\n\n\n
Eskiden bir kom\u00fcnizm korkusu yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. ‘Ha geldi ha geliyor’ denirdi. On y\u0131llar bununla ge\u00e7ti. Sonra irtica korkusu, b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck korkusu yay\u0131ld\u0131… Bug\u00fcn de bu, g\u00f6\u00e7menler \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyor daha \u00e7ok. G\u00f6\u00e7menler, bilhassa Suriyeliler evlerine d\u00f6n\u00fcyorlar. \u015eimdi yeni bir \u015feyler bulmak gerekiyor. Zira Suriyeliler d\u00f6n\u00fcyor, ter\u00f6r yasas\u0131 da kabul edildi. Halk\u0131 konsolide etmek i\u00e7in hi\u00e7 eskimeyen bir kart var o da ‘d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler’ meselesidir. Her zaman prim yapar.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanlar ger\u00e7eklerle de\u011fil payla\u015f\u0131lan hik\u00e2yelerle hareket ederler. Asl\u0131nda bir\u00e7ok insan i\u00e7in ger\u00e7ekler \u00f6nemli de\u011fildir ve hatta rahats\u0131z edicidir. Onun yerine alg\u0131lar ve \u00f6nyarg\u0131lar ile \u00f6r\u00fcl\u00fc bir d\u00fcnya daha konforludur. Zira bir\u00e7ok insan al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f, kan\u0131ksanm\u0131\u015f, oturmu\u015f kirli bilgilerle ya\u015far. Rahat\u0131n\u0131 bozmak istemez. Onun bir rutini vard\u0131r bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak, konfor alan\u0131n\u0131 terk etmek anlam\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Platon’un me\u015fhur ma\u011fara alegorisi de bunu anlat\u0131r. Ma\u011farada d\u0131\u015f d\u00fcnyadan habersiz ya\u015fayan insanlar, g\u00f6lgelerini ger\u00e7ek san\u0131rlar. D\u0131\u015f d\u00fcnyaya \u00e7\u0131kmak istemezler zira oradaki ayd\u0131nl\u0131k rahats\u0131z edicidir ve bilinmezdir. Oysa al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015fin belli bir rahatl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Y\u0131\u011f\u0131nlar rahat\u0131n\u0131 bozmak istemez. \u00d6n\u00fcne geleni kabullenir, boyun e\u011fer.<\/p>\n\n\n\n
Belki de alg\u0131lar, \u00f6nyarg\u0131lar ile ya\u015famak i\u015fimize geliyordur. Belki de\u011fil dosdo\u011fru \u00f6yledir. Ger\u00e7ekli\u011fin, olgular\u0131n zahmetli ve rahats\u0131z edici yanlar\u0131yla kim u\u011fra\u015fs\u0131n? O bak\u0131mdan g\u00fcndemi belirleyenlere fazla su\u00e7 y\u00fcklemeyelim. Bir\u00e7ok insan kendi d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015far ve bunun bozulmas\u0131n\u0131 asla istemez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“Tatbik edilemeyen bir alg\u0131, do\u011fru ve yanl\u0131\u015f aras\u0131nda gezinir” Alg\u0131, duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ham veridir. Daha i\u015flenmemi\u015f, teyit edilememi\u015ftir. Olgu, herkes i\u00e7in ge\u00e7erli olan somut ger\u00e7ekliktir. Ke\u015fke her \u015fey literat\u00fcrde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi olsayd\u0131. Oysa hayat prati\u011finde alg\u0131lar ile olgular yer de\u011fi\u015ftirebilir. \u0130nsanlar, alg\u0131 ile olguyu kar\u0131\u015ft\u0131rabilir veya i\u015fine geldi\u011fi gibi kullanabilir. Anadolu’da bir s\u00f6z vard\u0131r […]<\/p>\n","protected":false},"author":14001,"featured_media":161038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"alg\u0131 - olgu","_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"Alg\u0131, duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ham veridir. Daha i\u015flenmemi\u015f, teyit edilememi\u015ftir. Olgu, herkes i\u00e7in ge\u00e7erli olan somut ger\u00e7ekliktir.","_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_total_topic_count_hidden":0,"_bbp_total_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":"","_yoast_wpseo_focuskw_text_input":""},"categories":[9170],"tags":[11729,11752],"yoast_head":"\n