İran’da ekonomik zorluklar nedeniyle başlayan protestolar, 2025 yılının sonlarına doğru şiddetli çatışmalara dönüştü. Aralık ayında ülkenin en büyük şehirlerinde, özellikle batı bölgelerinde halk, hayat pahalılığı ve yüksek enflasyona karşı sokaklara döküldü. İran riyali, 2025 yılı içinde dolar karşısında yaklaşık %50 değer kaybetti.
Protestolar, 2022’de Mahsa Amini’nin ölümündeki halk hareketlerinin ardından, en büyük halk ayaklanması olarak nitelendiriliyor. 2025’in Aralık ayı sonlarına doğru başlayan gösteriler, 2026’ya girmeden önce ciddi can kayıplarına yol açtı. İranlı yetkililer, güvenlik güçlerinin göstericilere sert müdahalede bulunduğunu bildirdi.
Halk, yüksek enflasyon ve yaşam maliyetlerinin giderek arttığına dikkat çekiyor. Fars Haber Ajansı, protestolarda en az üç kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Çatışmaların şiddeti, batıdaki Lorestan bölgesinde bulunan bir polis karakoluna yapılan saldırıyla daha da arttı. Görgü tanıkları, ekonomik sıkıntılar nedeniyle halkın öfkesinin arttığını belirtiyor.
Protestolara katılanlardan biri, “Buzdolaplarımız boş, ceplerimiz boş. Her gün daha da yoksullaşıyoruz” diyerek durumun ne kadar zorlayıcı hale geldiğini ifade etti. Öte yandan, güvenlik güçlerinin sert müdahaleleri, protestoların daha da tırmanmasına yol açtı.
Lordegan, Kuhdasht ve Isfahan’da Ölenler Var
Çatışmalar sadece Lorestan bölgesiyle sınırlı kalmadı. Raporlara göre İran’ın batısındaki Lordegan şehri ile Kuhdasht ve merkezi şehir Isfahan’da da ölümler oldu. Fars haber ajansı, İran devlet televizyonuna dayandırarak, protestoların şiddetlenmesiyle bir paramiliter üyenin öldüğünü açıkladı.
Protestolar, ülkedeki mevcut ekonomik kriz ve hükümetin kötü yönetimiyle paralel ilerliyor. İran, Batı’nın uyguladığı yaptırımlardan, büyük bir ekonomik darbe almış durumda. Özellikle, 2025’te İran’ın nükleer ve balistik füze altyapısına yönelik hava saldırıları, ülkenin zaten zor durumda olan ekonomisini daha da kötüleştirdi.
İran hükümeti, 2025’in sonunda ülkede enflasyon oranının %42.5’e çıktığını duyurdu. Ayrıca hükümet, ülkenin para birimi olan riyalin değer kaybetmesinin ardından, yerel piyasaları canlandırma adına çeşitli tedbirler almaya çalışıyor.
Hükümet, İran’daki ticaret sendikaları ve tüccarlarla doğrudan görüşmeler yapmayı planladığını duyurdu. Bu, hükümetin krizle mücadele için yeni bir adım atma çabası olarak değerlendiriliyor. Ancak hükümetin bu önerileri hayata geçirebilmesi, toplumsal desteği kazanıp kazanamayacağına bağlı. Hükümet, İran’da yıllardır devam eden protestoları, güvenlik önlemleri ve kitlesel tutuklamalarla engellemeye çalıştı.
Protestoların ne yönde gelişeceği belirsizliğini koruyor. Ancak halkın ekonomi ve yaşam koşullarındaki kötüleşmeye karşı tepkisi giderek artıyor. Bu durum, İran’daki iç karışıklıkların daha da derinleşmesine yol açabilir.