Portekiz’de kadınların burka ve peçe takmasını yasaklayan yasa, Cumhurbaşkanı António José Seguro’nun imzasıyla yürürlüğe girdi.
Güney Avrupa ülkesi Portekiz‘de kamuya açık alanlarda yüzün tamamen kapatılmasını yasaklayan ve kamuoyunda “burka yasası” olarak adlandırılan düzenleme, Cumhurbaşkanı Antonio Jose Seguro’nun imzasıyla resmen yürürlüğe girdi. Parlamentoda iktidardaki merkez sağ Sosyal Demokrat Parti (PSD) ile aşırı sağcı Chega (Yeter) Partisi’nin desteğiyle temmuz ayında kabul edilen yasa, özellikle Müslüman kadınları hedef aldığı gerekçesiyle ülkede derin bir siyasi ve toplumsal tartışma başlattı.
Bir kadını kültürel veya dini gerekçelerle yüzünü örtmeye zorlamak da suç kapsamına alındı.
Yeni düzenleme, kişinin kimliğinin tespit edilmesini engellemek amacıyla kamusal alanlarda yüzü örten kıyafetlerin kullanılmasını yasaklıyor. Yasa kapsamında havaalanları, diplomatik misyonlar ve ibadethaneler gibi alanlar istisna tutulurken, yasağa uymayanlara 200 ila 4 bin avro arasında para cezası öngörülüyor. Ayrıca bir kadını kültürel veya dini gerekçelerle yüzünü örtmeye zorlamak da suç kapsamına alındı. Bu fiili işleyenlere 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Yasak burka ve nikab gibi yüzü tamamen örten giysileri kapsıyor. Saçı ve boynu örten ancak kadının yüzünün açıkta olduğu normal başörtüsü / tesettür tarzını yasaklamıyor.
Kararın ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanı Seguro, düzenlemenin “büyük bir sosyal ve kültürel hassasiyet” taşıdığını savundu.
Yasa teklifine muhalefetteki sol partiler ile hukuk örgütlerinden sert itirazlar yükseldi.
Yasa teklifine muhalefetteki sol partiler ile hukuk örgütlerinden sert itirazlar yükseldi. Merkez sol Sosyalist Parti (PS), düzenlemenin İslamofobik bir yaklaşım taşıdığını ve radikalleşme riskini artıracağını vurguladı. Portekiz Komünist Partisi (PCP) yasağın kadın haklarıyla ilgisi olmadığını, yabancı düşmanlığını besleyeceğini belirtti. Buna karşın yeşil-sol Livre ise sağ partileri “İslami istila” söylemi üzerinden yapay bir toplumsal korku üretmekle suçladı.
Süreçte Portekiz Barolar Birliği, Başsavcılık Yüksek Konseyi ve Portekiz Kadın Hukukçular Derneği de olumsuz görüş bildirdi. Gruplar ayrıca düzenlemenin anayasaya aykırılık taşıdığı yönündeki endişelerini dile getirdi.
Parlamento tarafından 17 Ekim 2025’te onaylanan yasa tasarısının ilk taslağı, aşırı sağcı Chega partisinin fikriydi.
Portekiz’de peçe ve burka tartışması, Mayıs 2024 seçimlerinde oylarını artırarak yüzde 22 oy oranıyla ülkenin üçüncü büyük siyasi gücü haline gelen aşırı sağcı Chega (Yeter) Partisi’nin hamlesiyle ivme kazandı. Chega’nın “güvenlik” söylemleri altında meclise getirdiği yasa tasarısı, iktidardaki merkez sağ Sosyal Demokrat Parti’nin (PSD) de desteğiyle Temmuz 2025’te parlamentoda kabul edildi. Parlamento tarafından 17 Ekim 2025’te onaylanan yasa tasarısının ilk taslağı, iktidardaki merkez sağ Sosyal Demokrat Parti (PSD) ve Liberal Girişim (IL)’nin desteğiyle aşırı sağcı Chega partisinin fikriydi.
Orijinal taslak, burka ve nikab gibi İslami giysileri açıkça hedef alıyordu. Ancak, Portekiz Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi uyarınca din özgürlüğünün korunması gibi mevcut anayasal güvenceler ışığında, tamamen başarısız olmaması için daha sonra revize edildi . Sol partilerin “yabancı düşmanlığı ve İslamofobi”, hukuk kurumlarının ise “anayasaya aykırılık” uyarılarına rağmen yasa tasarısı nihai onay için Cumhurbaşkanı António José Seguro’nun masasına gönderilmişti. Seguro’nun imzasıyla birlikte yaklaşık 40 bin Müslümanın yaşadığı Portekiz, Fransa, Avusturya, Belçika ve Hollanda gibi peçe yasağını uygulayan Avrupa ülkeleri arasına katıldı.
Uluslararası Af Örgütü’nün Tepkisi
Uluslararası Af Örgütü de Temmuz 2026 da Portekiz Parlamentosu’nun kamu alanlarında yüz maskesi takılmasını yasaklayan yeni bir yasayı kabul ettiğini duyurmasını kınamıştı. Ayrıca “bu karar, ülkede temel sivil özgürlükler ve bireysel özerklik açısından sonuçlar doğuracaktır” ifadelerini kullanmıştı.
Uluslararası Af Örgütü’nün Portekiz’deki genel müdürü João Godinho Martins şunları söylemişti: “İddia edildiği gibi kadın haklarını desteklemekten çok uzak olan bu genel yasak, muhtemelen tam tersi bir etki yaratacaktır. Yüzlerini tamamen örten peçe takmayı tercih eden kadınlar, kamusal hayattan daha fazla dışlanma, sosyal izolasyon veya eğitim, istihdam ve kamu hizmetlerine erişimde artan zorluklarla karşılaşabilirler.”