AAN’nin Neurology dergisinde yayınlanan on yıllık yeni bir araştırma, 3 sağlıklı alışkanlığın sizi demans riskinden en az 13 yıl koruyabileceğini ortaya koydu.
Amerikan Nöroloji Akademisi’nin (AAN) Neurology dergisinde yayınlanan on yıllarca süren yeni bir araştırma; 45 ile 65 yaşları arasında kan basıncını kontrol altında tutmanın, diyabetten kaçınmanın ve sigara içmemenin, 13 yıl demans (bunama) riskinden uzak bir yaşam sağlayabileceğini ortaya koydu. Yüksek tansiyon, diyabet ve sigara kullanımının bilişsel gerileme ile bağlantısı uzun zamandır bilinse de bu çalışma, orta yaşta bu risk faktörlerinin yönetilmesinin uzun vadeli beyin sağlığını tam olarak ne kadar etkilediğini ölçmeyi başardı.
12 Binden Fazla Kişi 26 Yıl Boyunca Takip Edildi
Bunu değerlendirmek için New York Üniversitesi’ndeki (NYU) araştırmacılar, 55 yaşında bunama belirtisi göstermeyen 12.000’den fazla kişiyi mercek altına aldı. Katılımcılar, çalışmanın başlangıcında üç risk faktörü açısından değerlendirildi ve daha sonra ortalama 26 yıl boyunca izlendi.
Elde edilen sonuçlara göre, orta yaşlarında bu üç risk faktöründen hiçbirine sahip olmayan kişiler, bu faktörleri taşıyanlara kıyasla yaklaşık 13 yıl daha uzun süre bunama belirtisi göstermeden yaşadı. Bilim insanları, bu üç günlük alışkanlığın beyninizin sağlıklı ömrüne on yıldan fazla süre katabileceğini vurguluyor.
Araştırmacılar ayrıca çarpıcı bir demografik veriye daha ulaştı: Risk faktörlerinden bağımsız olarak, kadınların bunama olmadan erkeklerden daha uzun süre yaşadığı ve siyah katılımcıların beyaz katılımcılara göre daha fazla bunama riski gösterdiğini saptandı.
“Vakaların Yarısı Önlenebilir”
Bu çalışma, demans için değiştirilebilir 14 risk faktörünü belirleyen önceki araştırmalara dayanıyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, 2021 yılında dünya genelinde 57 milyon kişi demansla yaşıyordu ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka ortaya çıkıyor. Oxford Üniversitesi’nden Prof. Sarah Harper, NYU çalışmasında belirlenen temel faktörlerin tamamının bireyler tarafından değiştirilebileceğini belirterek şu hayati uyarıda bulundu:
“Tahminlere göre, bu riskler yaşam boyu ele alınırsa, dünya genelindeki demans vakalarının neredeyse yarısı teorik olarak önlenebilir veya geciktirilebilir. Her birinde genetik bir unsur olsa da, kan basıncı ve diyabet, özellikle beslenme ve fiziksel aktivite gibi davranışsal faktörlerden büyük ölçüde etkilenir; sigara içmek ise tamamen bir yaşam tarzı seçimidir.”
“Beyin Sağlığını Korumak İçin Aktif Bir Strateji Şart”
NYU Optimal Yaşlanma Enstitüsü’nden çalışmanın kıdemli araştırmacısı Dr. Josef Coresh, “Bulgularımız, insanların beyin sağlığını on yıldan fazla bir süre korumak için orta yaşta bu faktörlerden aktif olarak kaçınmaları gerektiği yönünde bir strateji izlemeleri gerektiğini gösteriyor” dedi.
Coresh, demansı geciktirmenin yeni yollarını keşfetmenin önemini şu çarpıcı veriyle özetledi: “Amerikalıların yüzde 42’si 55 yaşından sonra herhangi bir zamanda bu rahatsızlığa yakalanma riski taşıyor.”
Kaynak:
Avoiding 3 risk factors associated with living 13 more years without dementia, Josef Coresh, NYU Langone
Eric F. Schmidt’s research works, Rockefeller University