Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, ABD ile yürütülen görüşmelerin ardından 24 Eylül’de 15 mahkûmu affetti. ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi John Coale, geçen hafta Minsk’i ziyaret etti. Coale, Lukaşenko ile görüşmelerini bir yılı aşkın süredir sürdürüyor. Bu görüşmelerde yüzlerce mahkûmun serbest bırakılması gündeme geldi. Buna karşılık Washington, bazı Belarus yaptırımlarını kaldırdı.
Lukaşenko’nun ofisi, serbest bırakılanların 10’unun kadın olduğunu, ayrıca 13 kişinin aşırılık niteliğinde suçlar işlediğini açıkladı. Ofis ayrıca mahkûmların suçlarını kabul ettiğini ve af talebinde bulunduğunu açıkladı. Bununla birlikte insan hakları kuruluşu Viasna farklı bir değerlendirme paylaştı. Belarus’ta yasaklı olan kuruluş, 13 kişinin siyasi mahkûm olduğunu açıkladı. Ancak Lukaşenko, Belarus’ta siyasi mahkûm bulunmadığını öne sürüyor.
Öte yandan ABD yönetiminin Minsk ile sürdürdüğü görüşmelerin önemli başlıklarından biri Belarus’a ait dondurulmuş varlıklar oldu. Coale, ABD bankalarındaki on milyonlarca dolarlık Belarus varlığının serbest bırakılması konusunda çalışma sözü verdi. Ayrıca son görüşmelerde bazı Belarus şirketlerine yönelik yaptırımlar ele alındı.
Geçen hafta 25 kişi daha serbest bırakılmıştı
Coale, geçen hafta aralarında gazeteciler ve aktivistlerin de bulunduğu 25 kişinin serbest bırakılmasını sağladı. Buna karşılık Belarus, bazı ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep etti. Anlaşma kapsamında ABD iki Belarus şirketine yönelik yaptırımları kaldıracak. Bunlardan biri boya ve endüstriyel kaplama üreticisi Lakokraska oldu. Diğeri ise ormancılık ve kâğıt sektörünü yöneten Bellesbumprom oldu. Ayrıca dondurulmuş Belarus varlıklarının iadesi konusundaki görüşmeler sürüyor.
Coale, gelecek ay Minsk’e dönerek daha fazla mahkûmun serbest bırakılması için görüşmeler yapmayı planladığını söyledi. Mart ayındaki görüşmeler sonucunda ise 250 mahkûm serbest kalmıştı. Bunun karşılığında ABD, Belarus finans sektörüne yönelik bazı yaptırımları kaldırdı. Ayrıca bazı potasyum üreticilerine yönelik yaptırımlar da kalktı.
1994’ten beri Belarus’u yöneten Lukaşenko’nun 2020’de yeniden seçilmesi, muhalefet ve Batılı hükümetlerden eleştiri aldı. Sonrasında ülke genelinde düzenlenen protestolarda binlerce kişi tutuklandı.