ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasındaki dolaylı görüşmeler sürerken, Amerikan kuvvetlerinin bir İran hava savunma tesisini vurduğunu açıkladı. Trump 3 Kasım’da Fox News’e yaptığı açıklamada operasyonu sınırlı bir saldırı olarak nitelendirdi.
ABD ordusunun, tesisin tamamlanmasından kısa süre sonra harekete geçtiğini ve saldırının gece gerçekleştiğini söyledi. Trump, İran’ın uçak ve hava savunma kapasitesinin hedef alındığını ifade etti ve saldırının savaş anlamına gelmediğini öne sürdü. Operasyonu küçük çaplı olarak tanımladı ve ayrıca tesisin inşasını yaklaşık iki ay boyunca izlediklerini söyledi.
Washington’ın bundan sonraki adımlarına ilişkin cevap olarak Trump, bekleyip göreceklerini belirtti. Bununla birlikte, çok sayıda insanı öldürmek istemediğini ancak gerekmesi halinde bunu yapabileceklerini ifade etti.
İran’ın resmi haber ajansı IRNA, 2 Kasım’da Keşm Adası’nda birkaç patlama yaşandığını bildirdi. Basra Körfezi’ndeki en büyük ada olan Keşm, daha önce de ABD saldırılarının hedefi olmuştu.
ABD ordusu, Eylül ayında da adada patlamalar bildirilen adadaki askeri hedeflere yönelik saldırılar düzenlediğini doğruladı. Daha önce ordu, İran’a ait askeri hedeflere yönelik saldırı dalgasını tamamladığını açıklamıştı.
Haziran ayında ABD kuvvetleri, Keşm Adası’ndaki bir askeri kara kontrol istasyonunu vurdu. Saldırı, İran’ın bölgedeki ortak ülkelere füze ve insansız hava araçları göndermesinin ardından gerçekleşti. Mayıs ayında ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Keşm ve Goruk’taki radar tesislerini hedef aldı.
Hürmüz Boğazı ve Diplomasi
Keşm Adası’ndaki patlama haberlerinin ardından Hürmüz Boğazı’nın güvenliğine ilişkin endişeler arttı ve petrol fiyatları 3 Kasım sabahı yüzde 1,5’ten fazla yükseldi. Öte yandan, ABD ve İranlı yetkililer hafta sonunda Katar’ın başkenti Doha’da dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Arabuluculuk yapan Katar, 3 Kasım’da müzakerelerin sürdüğünü ve ayrıca yeni bir askeri tırmanışın diplomatik çözüm çabalarını zorlaştıracağını söyledi.
Trump, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrol sağladığını ileri sürdü. Yaz başından bu yana İran limanlarına deniz ablukası uygulayan ABD güçleri, 31 Ekim’e kadar 144 ticari geminin rotasını değiştirdi.
İran ise çatışmayı sona erdirmek ve boğazı yeniden açmak için yedi koşul açıkladı. Koşullar arasında ABD’nin askeri faaliyetlerini durdurması ve yaptırımların hafifletilmesi bulunuyor. İranlı yetkililer, yeni saldırılara karşılık verileceği uyarısını da yineledi.
ABD yönetimi, İran’ın nükleer programını yeniden kurmasını önlemeyi amaçladığını belirtiyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, 2 Kasım’da diplomatik çözüm olasılığının bulunduğunu söyledi. Ancak Vance, bunun Tahran’ın nükleer programını yeniden başlatmayacağına dair kesin ve doğrulanabilir taahhüt vermesine bağlı olduğunu ifade etti.