Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña, ülkedeki bankacılık krizinin ardından 5 Kasım’da istifa etti. Dijital kredi kuruluşu Ueno’nun çöküşü, ülkede siyasi ve mali krize yol açmış, milyonlarca müşterinin banka hesaplarına erişimini engellemişti. Ayrıca yatırımcıların, Güney Amerika‘nın istikrarlı ekonomilerinden birine duyduğu güveni sarstı.
Kendi muhafazakâr partisi Colorado içerisindeki desteğini de kaybeden Peña, parlamentoda görevden alma sürecinin başlamasından saatler önce görevinden ayrıldı. İstifasına rağmen, Senato’daki görevden alma sürecinde savunma yapacağını açıkladı.
Peña, sosyal medya üzerinden yayımladığı açıklamada savunma hakkını kullanmak için Senato’daki oturumlara katılacağını belirtti. Bunun kişisel bir gurur meselesi olmadığını özellikle vurguladı. Ayrıca hesap verebilirliğin, Paraguay halkına karşı sorumluluğu olduğunu söyledi. Öte yandan Peña, hesaplarına erişemeyen müşterilerin sorunlarının hızla çözülmesini istedi. Hem gerçeklerin açıklığa kavuşturulması ve hem de ödemelerin yapılması gerektiğini belirtti.
İstifanın ardından Paraguay’ın devlet tahvil fiyatları gerilerken ülkenin para birimi Guarani, dolar karşısında 6.500 seviyesini aştı. Ayrıca Guarani’nin günlük değer kaybı yaklaşık yüzde 5’e ulaştı.
Kriz bu hafta, Paraguay Merkez Bankasının asgari ödeme gücü şartlarını ihlal ettiği gerekçesiyle Ueno’ya müdahalesiyle başladı. Bunun sonucunda Merkez Bankası Başkanı da görevinden ayrıldı. Ayrıca Ueno’nun sekiz yöneticisi, haklarında çıkan tutuklama kararı üzerine yetkililere teslim oldu.
Ueno’nun Çöküşü Siyasi Baskıyı Artırdı
Ueno, küçük bir finans teknolojisi şirketinden orta ölçekli bankaya dönüşen, dijital kredi kuruluşuydu. Paraguay’ın toplam nüfusu 6,5 milyon kişi iken, yaklaşık 3 milyon müşteriye hizmet veriyordu. Ayrıca kamu kurumları ve emeklilik sistemleriyle bağlantılı yaklaşık 850 milyon dolar değerindeki fonları yönetiyordu. Bankanın çöküşü, müşterilerin hesaplarına erişememesine neden olarak, ülke genelinde ciddi siyasi baskı yarattı. Çünkü birçok Paraguaylı tasarruflarını, ödemelerini ve sosyal yardımlarını Ueno üzerinden yürütüyordu.
Muhalefet milletvekillerinin Peña’ya yönelttiği iddialar arasında çıkar çatışması ve emeklilik fonlarının kötüye kullanılması yer alıyor. Ayrıca Peña’nın bankanın denetimden korunmasına yardımcı olduğu iddiaları da var. Peña ise tüm suçlamaları reddederek olayın yargı tarafından ele alınması gereken bir düzenleme meselesi olduğunu söyledi.
2023’te seçilen Peña, geçmişte Grupo Vazquez ile bağlantıları nedeniyle de eleştirildi. Bu şirketler grubu, Ueno’nun Mart 2025’e kadar sahibiydi. Peña, bankanın faaliyetlerinde usulsüz bir rolü olmadığını ve ayrıca gruptaki hisselerini sattığını açıkladı.
Ueno müşterisi Felipe Rodriguez hükümete tepki göstererek tasarruf sahiplerinin parasıyla oynandığını öne sürdü. Ayrıca Başkan Yardımcısı Pedro Alliana’yı sürece dahil olmakla suçladı ve olayın cezasız kalmaması gerektiğini belirtti. Başkanlık sıralamasında Peña’dan sonra gelen Alliana, mali kriz çözülene kadar kendi başkanlık hedeflerini ertelediğini açıkladı.