ABD yönetimi, 4 Kasım’da İran’ın taşınabilir hava savunma sistemleri edinme girişimlerine yönelik yeni yaptırımlar açıkladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Belarus, Rusya ve Nijerya merkezli bağlantılı iki kişi ve bir kuruluşu yaptırım listesine aldı. Karar, İran’ın konvansiyonel silah faaliyetlerini hedefleyen 13949 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında alındı.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, 4 Kasım’da kararı değerlendiren açıklamasında yaptırımların İran ordusunun silah tedarik ağlarını hedeflediğini belirtti. Ayrıca bu adımların, Trump yönetiminin Ekonomik Dışlama Operasyonu kapsamında yürütüldüğünü söyledi. Ekonomik Dışlama Operasyonu, İran yönetimini anlaşmaya zorlamayı amaçlayan yaptırım adımlarını içeriyor. ABD yönetimi, benzer yaptırımları daha önce 8 Mayıs, 10 Haziran ve 15 Temmuz 2026’da uyguladı. Önceki kararlar; İran Devrim Muhafızları Ordusunu, rejime bağlı kurumlarını ve hava savunma sistemleri sağlayan tedarik ağlarını hedef aldı.
Pigott ayrıca her yeni yaptırımın İran’ın silah edinmesini daha zor ve maliyetli hale getirdiğini söyledi. Buna ek olarak Birleşmiş Milletler’in Eylül 2025’te yeniden yürürlüğe koyduğu silah ambargosunu desteklediğini belirtti. ABD yönetimi, İran’ın silah tedarik faaliyetlerini ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor. Bu nedenle Washington, İran yönetimini sorumlu tutmak için gerekli adımları atacağını açıkladı.
Üç Farklı Ülkeden Kişi ve Kuruluşlar Hedef Altında
Yaptırım listesinde Belarus merkezli Armory Alliance şirketinin CEO’su Mohammed Ali Tolibov yer aldı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Tolibov’u İran’a silah temin etme girişimleriyle ilişkilendirdi. Bakanlığa göre şirket ayrıca İran ile Çinli şirketler arasında aracılık yaptı ve İran’ın hava savunma sistemi satın almasında rol oynadı.
Yaptırım kapsamına alınanlar arasında Nijerya merkezli Vanguard Tactical Supply Limited de var. Şirketin suçu, Çin üretimi hava savunma sistemlerinin İran’a ulaştırılmasını sağlamak. ABD, şirketin gerçek alıcıları gizlemek için sahte kullanıcılar yarattığını ileri sürdü. Ayrıca Rusya merkezli Alisher Domullodzhanov da İran’ın hava savunma sistemleri edinmesine destek suçlamasıyla yaptırıma uğradı.
Yaptırımlar kapsamında üç tarafın ABD’deki mal varlıkları dondurulacak. Buna ek olarak ABD vatandaşlarının kontrolündeki varlıklar da ilgili makamlara bildirilecek. Ayrıca yaptırım uygulanan tarafların en az yüzde 50’sine sahip olduğu kuruluşlar da aynı muameleye tabi olacak.
Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı, Hindistan ve Türkiye bağlantılı kişi ve kuruluşlara da yaptırım açıkladı. Bu kararlar, İran’ı desteklemekle suçlanan uluslararası deniz taşımacılığı ağını hedef aldı. Hazine Bakanı Scott Bessent ayrıca İran yönetimini destekleyenlere yaptırım uygulanacağını söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise yaptırımlara karşı çıktı. Pezeşkiyan, Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin ilerlemesi için yaptırımların kaldırılmasını istedi.