Pankreas kanserini tehlikeli kılan şey, sessizce başlaması ve genellikle çok geç teşhis edilmesidir.
Pankreas kanserinin en tehlikeli yanı, ne kadar hızlı yayıldığı değil, ne kadar sessizce başladığıdır. Tespit edildiğinde genellikle zaten ilerlemiş durumdadır. Bu da onu en ölümcül kanser türlerinden biri yapar.
Dolayısıyla, pankreas kanserinde erken teşhis hayati önem taşır. En erken evrede teşhis konulan hastaların beş yıllık hayatta kalma oranı %80’in üzerine çıkabilir. Bununla birlikte tümör yayılmış ancak pankreasla sınırları içinde kalmışsa, hayatta kalma oranı %44’e düşer. Ancak kanser uzak organlara yayılmışsa bu oran sadece yüzde 3’tür.
Sıklıkla Gözden Kaçan Önemli İşaretler
Belirtilere geçmeden önce, pankreasın ne olduğunu anlamak faydalı olacaktır.
Pankreas karın boşluğunun derinliklerinde, midenin arkasında ve ince bağırsağın yakınında bulunan uzun, yassı bir organdır. Enzim üreterek besinlerin sindirilmesine yardımcı olur ve insülin gibi hormonlar salgılayarak kan şekerini düzenler.
Yani pankreas hem sindirimi hem de kan şekeri kontrolünü destekler. Ayrıca birçok başka organa yakın konumda bulunur. Dolayısıyla pankreas kanseri, birbiriyle ilgisiz gibi görünen ancak aynı anda ortaya çıkan belirtilere neden olabilir.
1. Nedeni Belirsiz Kilo Kaybı
Dr. Shanel Bhagwandin, Jüpiter Tıp Merkezi’ndeki Ulusal Pankreas Vakfı Pankreas Kanseri Merkezi program direktörüdür. Bhagwandin’e göre istemsiz kilo kaybı, bir erken uyarı işareti olabilir. Hatta sadece 2,5 ila 4,5 kilo gibi az bir miktarda olsa bile. Çünkü bu durum, tümörün tetiklediği erken metabolik değişikliklerden kaynaklanmaktadır.
Hastalık ilerledikçe, pankreas kanseri hastalarının yaklaşık yüzde 70 ila 80’ini etkileyen, kaşeksi gelişebilir. Aynı zamanda tedavilerin etkinliğini de azaltabilen kaşeksi, şiddetli yağ ve kas kaybına yol açar. Bununla birlikte, erken evrelerde hastalar genellikle kilo kaybını strese, beslenme değişikliklerine veya artan fiziksel aktiviteye bağlar.
2. Yeni Başlayan Diyabet
Pankreas kanseri, pankreasın insülin üreten hücrelerine zarar verebilir. Bu da insülin salgılanmasını azaltır ve vücudun kan dolaşımından glikozu uzaklaştırma yeteneğini bozar. Dolayısıyla kan şekeri seviyesinin yükselmesine yol açar.
Bhagwandin, The Epoch Times’a verdiği demeçte, “Bazı hastalarda diyabet bir risk faktörü değil, tümörün erken bir belirtisidir” dedi. “Ne yazık ki genellikle daha ayrıntılı değerlendirme yapılmadan rutin Tip 2 diyabet olarak ele alınıyor.”
Bu durum, özellikle 50 yaşından sonra yeni teşhis edilen diyabet vakalarında geçerlidir. Çünkü bu durum, pankreasla ilgili altta yatan bir soruna işaret ediyor olabilir.
3. Dışkıdaki Değişiklikler
Vincere Kanser Merkezi’nin kurucu ortağı ve cerrahi direktörü Dr. Pablo Prichard, The Epoch Times’a verdiği demeçte, “Pankreasta fonksiyon bozukluğu yağ emilim bozukluğuna yol açar. Bu da yağlı, suda yüzen ve kötü kokulu dışkıya neden olur” dedi.
Bu mahrem ve çoğu zaman utanç verici olduğu için, doktor tarafından sorulmadıkça hastalar nadiren açıklar.
4. İştah Kaybı
Az miktarda yemekten sonra tokluk hissi veya yemeğe ilginin tamamen kaybolması, pankreas kanserinin kolayca gözden kaçan bir diğer belirtisidir. Bu durum, pankreas tümörünün mideye veya ince bağırsağın ilk bölümüne baskı yapması sonucu ortaya çıkabilir.
5. Sırtın Ortasında veya Karnın Üst Kısmında Sürekli Ağrı
Genellikle donuk veya kemiren bir ağrı olarak tanımlanan bu ağrı, başlangıçta gelip gidebilir. Bununla birlikte, karnın üst kısmında başlayıp yanlara veya sırta yayılabilir. Kas-iskelet sistemi zorlanması veya dejeneratif omurga hastalıklarıyla büyük benzerlik gösterir. Bu nedenle, özellikle aktif bir yaşam tarzına sahip veya yaşlanan yetişkinler genellikle bunu önemsemez.
6. Sarılık
Pankreasın baş kısmında bir tümör geliştiğinde, safra akışını engelleyebilir. Bu da bilirubin adı verilen sarı bir maddenin vücutta birikmesine neden olarak, sarılığa yol açabilir. Genellikle cilt ve gözlerde sararma, koyu renkli idrar ve soluk renkli dışkı şeklinde kendini gösterir. Hafif sarılık ağrısızdır, bu da fark edilmeyebileceği veya önemsiz olarak görülebileceği anlamına gelir.
7. Kan Pıhtılaşmaları
Prichard, sebepsiz derin ven trombozu veya pulmoner emboli gibi kan pıhtılaşmalarının, pankreas kanseri şüphesini uyandırması gerektiğini belirtti. Özellikle bu belirtiler kilo kaybı veya karın ağrısı ile birlikte görüldüğünde… Çünkü pankreas kanseri, “trombotik”tir, yani kan pıhtısı (tromboz) riskini önemli ölçüde artırır.
Pankreas kanseri, pıhtı oluşumunu teşvik eden maddeler salgılayarak ve pıhtılaşma faktörlerini artırabilir. Bu durumda kan, pıhtılaşmaya daha yatkın hale gelebilir; yani damarlarda pıhtı oluşumunu kolaylaştırır. Derin ven trombozu gibi kan pıhtılaşmaları, bacak ağrısı, şişlik ve kızarıklığa neden olabilir. Ayrıca akciğerlere ulaşmaları halinde ciddi solunum sorunlarına yol açabilir.
Belirtiler Neden Gözden Kaçıyor?
Dr. Vincent Picozzi Jr., Virginia Mason Tıp Merkezi’nde pankreas kanseri konusunda uzmanlaşmış bir onkologdur. Picozzi, The Epoch Times’a verdiği demeçte, “Pankreas kanserinde belirtiler, aylar, hatta yıllar boyunca yavaş yavaş gelişebilir” dedi. Sırt ağrısı, iştahsızlık ve kilo kaybı gibi belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkar. Dolayısıyla alarm zillerinin çaldıran tek bir an, nadiren olur. Hafif belirtiler, reçetesiz satılan ağrı kesiciler veya antiasitlerle geçici olarak hafifleyebilir. Bu nedenle gerçek resmin ortaya çıkması daha da gecikebilir.
Pankreasın fonksiyonel yedeği oldukça büyüktür. Bu, sindirim enzimleri işlevinin yüzde 90 ila 95’ini kaybetmeden önce belirtilerin ortaya çıkmayabileceği anlamına gelir. Yeni başlayan diyabet gibi belirtiler fark edilebilir hale geldiğinde, çoktan ciddi hasar meydana gelmiş olabilir.
Buna ek olarak Picozzi, “Pankreas kanserinin nüfustaki mutlak görülme sıklığı oldukça düşük. Bu nedenle teşhis konması çok daha az olası ve dolayısıyla daha zor hale geliyor” dedi. Örneğin, pek çok kişi karın ağrısı yaşar. Ancak bunlardan sadece az bir kısmı gerçekten pankreas kanseridir. Böylece hem doktorların hem de hastaların bu belirtileri daha yaygın rahatsızlıklara bağlaması, istatistiksel olarak makuldür.
Picozzi, “Aile hekimlerine şunu tavsiye ediyorum. Karın ağrısıyla birlikte şu belirtilerden herhangi birini gösteren her hastada pankreas kanseri göz önünde bulundurulmalıdır. Kilo kaybı, sarılık, nedeni bilinmeyen pankreatit ve/veya yeni başlayan diyabet” dedi.
Yazan: Mercura Wang, The Epoch Times
Çeviren: Hatice Atmaca, The Epoch Times Türkiye