Çinli rafinerilerin İran petrolü alımında karşı karşıya olduğu mevcut kısıtlamalara ek olarak ABD, İran’a yönelik yaptırımları daha da sıkılaştırmaya hazırlanıyor. Çin, İran petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını satın alıyor. Özellikle bağımsız Çin rafinerileri bu ticarette önemli rol oynuyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 20 Ağustos’ta CNBC’ye yaptığı açıklamada, 24 Ağustos’ta yeni yaptırımlar açıklanacağını söyledi. Bakan, yaptırımları İran’a karşı şimdiye kadarki en sert önlemler olarak nitelendirdi. Ayrıca ekonomik önlemlerin deniz ablukasıyla birlikte uygulanacağını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump da 19 Ağustos’ta İran’a herhangi bir destek sağlayan ülkelerin ekonomik sonuçlarla karşılaşabileceğini söyledi. Bessent, Çin ile görüşmelerin özel yürütülmesi gerektiğini söyledi ancak Çin’e yönelik olası önlemleri açıklamadı.
ABD Hazine Bakanlığı’nın Nisan ayındaki açıklaması da dikkat çekmişti. Bakanlık, Çin’in İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ını aldığını bildirdi. Shandong eyaletindeki bağımsız rafineriler bu alımlarda öne çıkıyor.
Kpler verilerine göre İran’ın Çin’e petrol sevkiyatı geriledi. Çin, Haziran ayında günlük yaklaşık 785 bin varil İran petrolü alırken Temmuz ayında 823 bin varile çıktı. Ancak Ağustos ayındaki geçici ortalama, 534 bin varilde kaldı. 2025 yılında günlük ortalama miktar yaklaşık 1,4 milyon varildi.
Düşüş, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonları sonrasında başladı. Öte yandan deniz ablukasının yeniden uygulanması da ticareti etkiledi.
ABD, Çin’deki bazı rafinerilere daha önce yaptırım uyguladı. Daha önce hedef alınan dört Çinli bağımsız rafinerinin ardından 24 Nisan’da Hengli Petrochemical Dalian Refinery, yaptırım listesine alındı. Hazine, bankaları Çinli bağımsız rafinerileri işlemleri incelemeye çağırdı. Bununla birlikte belirli işlemleri kolaylaştıran yabancı bankalar da yaptırım riski taşıyor.