ABD, Finlandiya ve Macaristan ile kritik mineraller, enerji ve teknoloji alanlarında anlaşmalar imzaladı. Anlaşmalar, Washington’ın Avrupa’daki müttefikleriyle ekonomik ve güvenlik iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 29 Ekim’de Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen ile teknoloji anlaşması ve kritik mineraller çerçeve anlaşması imzaladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, anlaşmaların özellikle teknolojik iş birliğini ve kritik tedariklerin güvenliğini destekleyeceğini açıkladı.
Rubio, Finlandiya’nın madencilik alanındaki uzmanlığının ülkeyi önemli bir ortak haline getirdiğini söyledi. Ayrıca kritik minerallerin yarı iletkenler, bataryalar, savunma sistemleri ve enerji altyapısı için temel oluşturduğunu belirtti. Bununla birlikte teknoloji anlaşmasını Washington ile Helsinki arasındaki ortaklıkta önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.
Finlandiya, Nokia ve ICEYE gibi uluslararası teknoloji şirketlerine ev sahipliği yapıyor. Nokia telekomünikasyon alanında faaliyet gösterirken ICEYE uydu sistemleri geliştiriyor. Ayrıca Nokia ve ICEYE, geçen hafta Ukrayna Savunma Bakanlığı ile niyet mektubu imzaladı. Bu ortaklık, Ukrayna’nın bağımsız uydu sistemini geliştirmesini ve uzaydaki savunma kapasitesini desteklemeyi hedefliyor.
Macaristan İle Enerji İş Birliği
Rubio, perşembe günü Macaristan Dışişleri Bakanı Anita Orbán ile siber güvenlik iş birliği ve enerji konularını görüştü. İki taraf, enerji çeşitlendirmesine ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladı. Belge, Macaristan’ın Trump Barış Boru Hatları Çerçevesi kapsamındaki önceki taahhüdünü resmileştirdi. Söz konusu çerçeve, Avrupa’nın ABD Dışişleri Bakanlığınca rakip olarak tanımlanan enerji kaynaklarına bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.
Rubio, anlaşmanın enerji ihracatını sürdürmek ve enerji bağımsızlığını artırmak için fırsat sunduğunu söyledi. Ayrıca enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesinin önemini vurguladı.
Anita Orbán ise anlaşmanın Macaristan’ın bölgesel enerji arzında önemli bir rol üstlenmesine yardımcı olacağını belirtti. Buna ek olarak, ABD ile iş birliğinin güçlü ve rekabetçi bir enerji ekosistemi oluşturacağını ifade etti.
Nükleer iş birliği gündemde
Macaristan hükümeti, imza töreninden bir gün önce parlamentoya yasa tasarısı sundu. Tasarı kabul edilirse ABD ile nükleer iş birliği anlaşması hukuki bağlayıcılık kazanacak. Sivil nükleer enerji anlaşması, Rubio’nun 16 Şubat’taki ziyareti sırasında imzalanmıştı. Önceki Başbakan Viktor Orbán döneminde imzalanan anlaşma, yeni projelerde ABD şirketleri ve teknolojilerinin tercih edilmesini teşvik ediyor.
Macaristan Başbakanı Péter Magyar’ın hükümeti parlamentoda üçte iki çoğunluğa sahip. Böylece tasarının kabul edilmesini mümkün kılan mevcut siyasi çoğunluğu oluşturuyor.