
ABD Başkanı Donald Trump, Çin ve Rusya ile nükleer silah sınırlandırmasının zor olacağını söyledi. 19 Kasım’da Shenzhen’deki üçlü zirvenin ardından Reuters’a konuşan Trump, konuyu başkan olarak müzakere etmenin güç olduğunu belirtti. Trump, Shenzhen’deki görüşmeden yaklaşık bir saat sonra kentten ayrıldı.
ABD’ye dönüş yolunda Air Force One uçağında konuşan Trump, anlaşma fikrini desteklediğini söyledi. Ancak böyle bir anlaşmaya ulaşmanın kolay olmadığını vurguladı. Trump, Çin lideri Şi Cinping’in nükleer silahları sınırlandırma fikrine olumlu yaklaştığını aktardı. Bununla birlikte, büyük nükleer kapasitelere sahip ülkelerin ciddi kesintileri kabul etmesinin zor olduğunu kaydetti. Trump, binlerce nükleer silahın yarısından vazgeçmenin psikolojik açıdan da güç olduğunu söyledi. Buna karşın, böyle bir anlaşma için girişimlerini sürdüreceğini belirtti.
APEC Zirvesi kapsamında düzenlenen toplantıda, dünyanın en büyük nükleer gücüne sahip üç ülke ilk kez aynı masada buluştu. Liderlerin imzaladığı, dört maddelik ortak barış bildirisinde nükleer savaşın kazanılamayacağı ve asla yapılmaması gerektiği belirtildi. Ayrıca taraflar, nükleer riskleri azaltmak ve silahların yayılmasını önlemek için diyalog sözü verdi.
Çin’in Nükleer Kapasitesi Gündemde
Trump, zirve öncesinde nükleer silahsızlanmayı öncelikli gündem maddeleri arasına almıştı. Çin’in nükleer kapasitesi ABD ve Rusya’dan daha düşük seviyede. Ancak Pentagon, Pekin’in kapasitesini artırdığını ve 2030’a kadar 1.000 başlığa ulaşabileceğini öngörüyor. Bu nedenle ABD’li yetkililer, yeni bir anlaşmaya Çin’in de katılmasını istiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, temmuz ayında gerçek silah kontrolünün üç ülkeyi kapsaması gerektiğini söylemişti. Buna karşın Çinli diplomatlar, daha büyük nükleer kapasitesi nedeniyle öncelikli sorumluluğun ABD’de olduğunu öne sürüyor.
Öte yandan Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu verileri, ülkelerin nükleer envanterleri arasındaki farkı ortaya koydu. Toplam nükleer envanteri Rusya’nın 5.420, ABD’nin 5.042, Çin’in ise 620 başlık olarak kayda geçti.
Yeni START anlaşması, 05 Şubat 2026 tarihinde 15 yılın ardından sona erdi. Böylece ABD ve Rusya’nın stratejik nükleer silahlarına yönelik bağlayıcı sınırlar kalktı. ABD Başkanı Trump, daha önce yeni bir anlaşma yapılmasını desteklediğini açıklamıştı.