ABD Başkanı Donald Trump, Çin ve Rusya liderleriyle nükleer silahsızlanma konusunu görüştüğünü açıkladı. Ancak Çin’in daha düşük nükleer kapasitesi nedeniyle bu sürece daha az istekli yaklaşabileceğini belirtti.
Trump, 15 Ekim’de Newsmax’e verdiği röportajda Çin’in nükleer silah envanteri bakımından ABD ve Rusya’nın önemli ölçüde gerisinde olduğunu söyledi. Bununla birlikte Pekin’in önümüzdeki beş yıl içinde aradaki farkı kapatabileceğini ifade etti. Ancak bugün için Pekin’in nükleer silahsızlanmaya daha az istekli olabileceğini belirtti.
Trump, “Her şey gerçekten üzücü. Mümkünse nükleer silahsızlanmayı çok isterim. Rusya ile bu konuda görüşüyoruz. Ayrıca Çin ile de nükleer silahsızlanmayı görüşüyoruz” dedi. Çin lideri Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşüp görüşmediği sorusuna iki liderle de görüşmeler yürüttü cevabını verdi. Ancak görüşmelerin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu, ülkelerin nükleer silah envanterlerini ortaya koyuyor. Buna göre Rusya, toplam 5 bin 420 nükleer savaş başlığıyla ilk sırada yer alıyor. ABD’nin envanterinde 5 bin 42, Çin’in envanterinde ise 620 savaş başlığı bulunuyor. Ayrıca tahminlere göre Fransa 370, Birleşik Krallık 225 ve Hindistan 190 savaş başlığına sahip.
ABD ve Rusya Arasındaki Anlaşma Sona Erdi
ABD ile Rusya arasındaki son nükleer silah kontrol anlaşması, 05 Şubat 2026’da sona erdi. Böylece dünyanın en büyük iki nükleer cephaneliği, onlarca yıl sonra ilk kez bağlayıcı sınırlamalardan yoksun kaldı. Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (New START), Şubat 2011’de yürürlüğe girmişti. Anlaşma, iki ülkenin mevcut nükleer savaş başlıklarını 1.550 ile sınırlandırıyordu. Bunun yanında taraflar, konuşlandırılmış nükleer füzeler ve bombardıman uçakları için 700 sınırını kabul etmişti. Nükleer silah taşıyabilen toplam fırlatıcılar ve bombardıman uçakları ise 800 ile sınırlandırılmıştı.
ABD Silah Kontrolü ve Uluslararası Güvenlikten Sorumlu Müsteşarı Thomas G. DiNanno, yeni bir anlaşma çağrısı yaptı. Çin’in de Rusya ile yapılacak 15 yıllık bir nükleer silah anlaşmasına katılmasını istedi. DiNanno, 6 Şubat’ta Cenevre’deki Silahsızlanma Konferansı’nda Çin’in nükleer cephaneliğinin sınırlamalara tabi olmadığını söyledi. Ayrıca Çin’in 2030 yılına kadar 1000 nükleer savaş başlığına ulaşmasının beklendiğini belirtti.
Rusya Devlet Başkanı Putin, geçen yıl New START anlaşmasının bir yıl uzatılmasını önermişti. Trump başlangıçta bu öneriye olumlu yaklaşmıştı. Ancak daha sonra mevcut anlaşmayı uzatmak yerine yeni bir nükleer silah kontrol anlaşması yapılmasını istedi.
Rusya, yeni bir anlaşma olasılığını olumlu karşıladı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, 28 Eylül 2025’te Fransa ve Birleşik Krallık’ın da anlaşmaya katılması gerektiğini söyledi. Rus haber ajansı TASS’ın aktardığına göre Peskov, bu katılımın Avrupa’daki istikrar açısından önem taşıdığını belirtti.