ABD ile Azerbaycan arasında stratejik ortaklık anlaşması imzalandı. Anlaşma, Trump yönetiminin Güney Kafkasya politikasında yeni bir adım olarak değerlendiriliyor. İmza töreni, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in Bakü ziyareti sırasında gerçekleşti. Görüşmelerde savunma sanayii iş birliği ve ileri teknoloji yatırımları öne çıktı.
Basın toplantısında konuşan Vance, Azerbaycan ile askeri iş birliğinin geçmişine dikkat çekti. Vance “Azerbaycan askerleri dünyanın en sert birlikleri arasındadır” dedi. Yeni anlaşmanın savunma satışlarını ve teknoloji transferlerini kapsadığını belirtti. Ayrıca deniz güvenliğini artırmak için Hazar Denizi’nde yeni bot sevkiyatı yapılacağını açıkladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise terörle mücadele konusundaki kararlılıklarını yineledi. Geçtiğimiz ay Bakü’de yabancı bir büyükelçiliğini hedef alan IŞİD bağlantılı planın engellendiğini hatırlattı. Daha sonra güvenlik birimlerinin operasyonla şüphelileri gözaltına aldığını aktardı. Aliyev, enerji güvenliği alanında Azerbaycan’ın rolünün artarak süreceğini vurguladı. Ardından, ülkesinin doğalgazını 11 NATO üyesi ülkeye ihraç ettiğini sözlerine ekledi.
Stratejik ortaklık anlaşması, savunma alanının yanı sıra yapay zeka yatırımlarını da içeriyor. Azerbaycan’da kurulması planlanan yeni veri merkezlerinin dijital dönüşümü hızlandırması bekleniyor. Uzmanlar, anlaşmanın ABD savunma sanayii için yeni fırsatlar yaratacağını belirtiyor.
Barış, Ticaret ve Enerji
Ziyaret kapsamında bölgesel barış süreci de gündeme geldi. Trump yönetimi geçen yaz Ermenistan ile Azerbaycan arasında ortak bildiri imzalanmasına aracılık etmişti. Bildiri, tarafların sınır anlaşmazlıklarını barışçıl yollarla çözmesini öngörüyordu. Bu çerçevede Nahçıvan ile Azerbaycan, iki ülke arasında bir ulaşım koridoru oluşturacak. “Trump’ın Uluslararası Barış ve Refah Rotası” adı verilen koridor, ticaretin artması hedefi taşıyor.
Vance, Bakü öncesinde Erivan’ı da ziyaret etti. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile nükleer enerji iş birliği konusunda anlaştılar. Buna göre ABD, Ermenistan’a milyarlarca dolarlık enerji teknolojisi ihraç edecek. Uzmanlar bu adımın, bölgedeki ekonomik dengeleri büyük ölçüde etkileyebileceğini ifade ediyor.
Analistler, ABD ile Azerbaycan arasındaki yeni stratejik ortaklığın, Güney Kafkasya’da jeopolitik dengeleri yeniden şekillendirebileceğini belirtiyor. Bununla birlikte Hazar havzasının enerji ve kritik madenler açısından taşıdığı önem gün geçtikçe artıyor. Washington yönetimi bölgedeki etkisini güçlendirmeyi hedefliyor. Buna karşılık Bakü ise Batı ile ilişkilerini derinleştirerek ekonomik ve askeri kapasitesini artırmayı amaçlıyor. Anlaşmanın sahadaki yansımaları önümüzdeki dönemde netleşecek.