ABD Hazine Bakanlığı, yapay zekâ ve biyoteknoloji sektörlerine yönelik Çin yatırımları için kısıtlamaları genişletmeyi önerdi. Plan ayrıca Çin ordusuyla bağlantılı şirketlere yönelik denetimleri de artırmayı amaçlıyor.
22 Ekim’de açıklanan teklif, mevcut yatırım kısıtlamalarının kapsamını genişletiyor. Ayrıca programın Küba, İran, Kuzey Kore ve Rusya’yı kapsamasını öngörüyor.
ABD Hazine Bakanlığı, düzenlemenin ulusal güvenliği korumayı hedeflediğini belirtiyor. Bakanlığa göre ABD sermayesi, uzmanlığı ve bağlantıları, yabancı rakiplerin teknolojik gelişimini desteklememeli. Özellikle askeri, istihbarat ve gözetleme kapasitelerini güçlendirebilecek teknolojiler hedefleniyor.
Öneriye göre bazı yatırımlar tamamen yasaklanırken diğerleri Hazine Bakanlığına bildirilmeleri şartıyla gerçekleştirilebilecek. Bildirimlerin genellikle işlemin tamamlanmasından sonraki 30 gün içinde yapılması gerekecek. Bununla birlikte, halka açık hisse senetleri ve yatırım fonlarının olağan alımları genellikle kapsam dışında kalacak.
Düzenleme, Kongrenin Aralık 2025’te kabul ettiği yasayı uygulamaya geçirmeyi amaçlıyor. Ancak önerilen değişiklikler henüz yürürlüğe girmedi. Hazine Bakanlığı, kamuoyunun görüşlerini 7 Aralık’a kadar kabul edecek.
Yapay Zekâ ve İleri Teknoloji Denetimleri Genişliyor
Mevcut program, 2023 tarihli başkanlık kararnamesinin ardından Ocak 2025’te başladı. Program başlangıçta Çin’in yapay zekâ, yarı iletken ve kuantum teknolojisi şirketlerini hedefliyordu. Ancak yeni teklif, belirli yapay zekâ şirketlerine yapılan bazı yatırımları yasaklayacak. Buna mevcut kurallar kapsamında yalnızca bildirim gerektiren işlemler de dahil olacak.
ABD Hazine Bakanlığı, yapay zekâ sistemlerinin teknik kapasitesini ölçmeye dayalı yaklaşımın değişeceğini açıkladı. Algoritmalardaki gelişmeler, işlem gücü eşiklerini giderek daha az güvenilir hale getiriyor. Ayrıca genel amaçlı yapay zekâ sistemleri, askeri kullanım için tasarlanmasalar bile ulusal güvenlik riski oluşturabiliyor.
Öte yandan teklif, gelişmiş bilgisayar çipleri ve kuantum teknolojilerine yönelik kısıtlamaları da genişletiyor. Yüksek performanslı hesaplama ve hipersonik sistemler de düzenleme kapsamına giriyor. Bakanlık, yılda yaklaşık 200 yatırım işleminin yeni kurallara tabi olabileceğini tahmin ediyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 23 Ekim’de teklifi eleştirerek Washington’ı ulusal güvenliği gerekçe göstererek ayrımcı yatırım kısıtlamaları uygulamakla suçladı.