ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, küresel enerji piyasalarındaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımların gevşetilebileceğini açıkladı. Bessent ayrıca Washington yönetiminin bu yönde değerlendirmeler yaptığı belirtti. Özellikle halihazırda denizde bulunan Rus petrolünün piyasaya girmesine izin verilmesinin gündemde olduğu ifade etti.
Bessent, 6 Mart’ta yaptığı açıklamada ABD’nin Hindistan’a Rus petrolü satın alabilmesi için 30 günlük bir muafiyet tanıdığını duyurdu. Ancak bu muafiyet yalnızca hâlihazırda denizde bulunan petrol sevkiyatlarını kapsıyor. ABD yönetimi daha önce Rus petrolü ithalatı nedeniyle Hindistan’a gümrük tarifelerini artırmıştı. Bu adım, Rusya’nın Ukrayna’daki savaş için elde ettiği enerji gelirlerini azaltma politikasının bir parçası olarak değerlendirilmişti.
ABD Hazine Bakanlığı’nın Hindistan’a verdiği geçici izin, küresel petrol piyasasında oluşan arz boşluğunu kısa vadede dengelemek amacıyla alındı. Bessent, Hindistan’ın daha önce ABD’nin çağrısına uyarak Rusya’dan petrol alımını azaltan ülkelerden biri olduğunu vurguladı. Hindistan’ın Rus petrolü yerine ABD petrolüne yönelmeye hazırlandığı belirtti. Ancak geçiş sürecinde ortaya çıkan arz sıkıntısı nedeniyle geçici bir düzenlemeye gidildiğini ifade etti.
Bessent ayrıca ABD yönetiminin yaptırım altındaki bazı Rus petrol sevkiyatlarının serbest bırakılmasını da değerlendirdiğini söyledi. Dünya genelinde yaptırımlar nedeniyle piyasaya giremeyen yüz milyonlarca varil ham petrol bulunduğunu belirtti. Ayrıca bu petrolün piyasaya dahil edilmesinin küresel arzı artırabileceğini ve fiyat baskısını azaltabileceğini dile getirdi. ABD Hazine Bakanlığı’nın, enerji piyasalarındaki dalgalanmayı azaltmak için belirli aralıklarla yeni önlemler açıklayabileceğini de sözlerine ekledi.
Orta Doğu’daki Gerilim ve Hürmüz Boğazı
Orta Doğu’da artan gerilim, özellikle İran’la yaşanan askeri çatışmalar, küresel enerji piyasasında endişelere yol açtı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından bölgede tansiyon yükseliyor. Bununla birlikte İran’ın İsrail’e ve Körfez’deki ABD üslerine yönelik saldırıları dikkat çekti. Bu gelişmeler, dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğini de olumsuz etkiledi. Çok sayıda petrol tankeri güvenlik riskleri nedeniyle bu stratejik geçiş noktasını kullanmayı geçici olarak durdurdu.
Enerji arzındaki belirsizlik petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. ABD ham petrolü olarak bilinen Batı Teksas petrolü varil fiyatı %14 artarak 92 doları geçti. Uluslararası petrol fiyatlarının göstergesi olan Brent petrol de yüzde 10 yükselerek 93 dolar seviyelerine ulaştı.
Petrol fiyatlarındaki artış, ABD’de son bir hafta içinde akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Amerikan Otomobil Birliği verilerine göre, benzin fiyatı 27 sent artarak galon başına 3,25 dolara yükseldi.
ABD Başkanı Donald Trump, enerji arzının kesintisiz şekilde devam etmesi için yeni önlemler alınacağını açıkladı. Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari deniz taşımacılığının güvenliğini desteklemek amacıyla bazı adımlar attığını açıkladı. Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu’na siyasi risk sigortası ve finansal garanti programları başlatma talimatı verdiğini duyurdu. Ayrıca gerek görülmesi halinde ABD Donanması’nın petrol tankerlerine Hürmüz Boğazı geçişinde eskortluk yapabileceğini de belirtti.
ABD yönetimi, küresel enerji ticaretinin kesintiye uğramaması ve petrol arzının güvence altına alınması için hem ekonomik hem de askeri seçeneklerin masada olduğunu vurguluyor. Enerji piyasalarında yaşanan bu gelişmeler, önümüzdeki dönemde petrol fiyatları ve uluslararası ticaret üzerinde belirleyici olacak.