“İyi sandığınız birçok insan, eline fırsat geçmemiş ihtiraslı kişilerdir”
Trump seçildiğinde ve de seçim kampanyası boyunca kulağa hoş gelen, farklı vaatlerde bulunuyordu. “Önce Amerika” diyordu. “Amerika’yı yeniden inşa edeceğiz. Savaşları bitireceğiz, yeni savaşlara girişmeyeceğiz. Pahalılığa son vereceğiz. Aileyi, dini, gençleri, çocukları koruyacağız.” diyordu. MAGA hareketini (Önce Amerika) başlattı. Seçmen de ona inandı ve seçti. Hatta ilk aylarında ben de “Bu adam değişik, farklı şeyler söylüyor. Ona bir şans vermek gerekir” diyenlerdendim. Öyle ki vaatlerinin arasında Rusya-Ukrayna savaşını 24 saat içerisinde bitirmek de vardı.
Ama gel gör ki en başta ne dediyse, ilerleyen zamanlarda tersini yaptı. Göçmenler, LGBT, gümrük vergileri, küreselci politikalarla ilgili konularda kısmi başarılar elde etti. Fakat genel olarak ABD eskisinden daha iyi bir yerde değil. Aksine kamplaşma, şiddet, pahalılık, borçlanma daha da arttı. ABD’de ayrıca iç savaş riski çoğaldı. Şimdi birileri “bize ne ABD’den” diyebilir ama ABD seçimleri ve uyguladığı politikalar, tüm dünyayı yakından ilgilendiriyor.
Trump ilk geldiği dönemde arkasına aldığı rüzgârı kaybetti. İnandırıcılığını yitirdi. Ara seçimlerdeki bu yenilgisiyle ‘topal ördek’ durumuna düştü. Topal ördek deyimi ABD’de seçilmiş başkanların parlamentoda çoğunluğu kaybetmesi ve istediği kararları çıkartamaması anlamına geliyor. İktidarının geri kalan iki yılında Trump, dişleri sökülmüş bir vaziyette devam edecektir. Trump kendini fena bitirdi. Ya sağlık sorunları nedeniyle, ya şantaja maruz kalması veya gizli bir ajandası olması nedeniyle…
Her seçim ardından bir değerlendirme yapılır ve bazı kişilere fatura çıkartılır. Seçim yenilgisinin ağırlıklı sebebi İran Savaşı’nın çıkartılmasına bağlandı. Bilhassa başkan yardımcısı JD Vance ağır bir eleştiri yaparak, sonuçların nedenini İsrail güdümünde olmak ve İran’a saldırmak olarak belirledi. İlk fatura da çapsız, sevimsiz, İsrail yanlısı Savaş Bakanı’na çıkacak ve o kovulacak.
Başkan Yardımcısı JD Vance bir Katolik, İsrail’e oldukça mesafeli biri. MAGA’cıların da önde gideni. İşte bu adam Trump’ı ağır biçimde eleştiriyor. Makul ve ihtiyatlı politikalar amaçlayan ve ABD çıkarlarını, İsrail’in önünde tutmaya çalışan bir politikacı. Trump’ın yıldızı sönerken, Başkan Yardımcısının güvenilirliği artıyor ki Vance İran Savaşını hiç istememişti.
ABD’nin kendi kıtasına ve iç işlerine yönelmesi, dünyanın geri kalanını rahatlatır. Fakat ne hikmetse İsrail ABD’yi sanki rehin almış gibi bu bölgede tutuyor. Buna bundan böyle ‘tutuyordu’ demek daha uygundur. Zira ABD’nin buralarda tutunacak mecali kalmadı artık. Hem siyaseten hem de ekonomik açıdan gitmek zorunda. Bu, bir şekilde İsrail’in de sonu anlamına gelecektir orta vadede.
Ara seçimlerdeki yenilgide sadece İran’ın değil Husilerin, Zelenski’nin ve Çin’in de payı var. Bu dört unsur da Trump’a boyun eğmedi ve onun yenilgisinde pay sahibi oldu. ABD yaralı kaplandır bundan böyle. Kendisine çeki düzen vermesinin zamanı geldi de geçiyor.
Peki, ABD’nin çekildiği alanlarda boşluğu kim dolduracak? Bu soruya cevap olarak, ‘bölge ülkeleri’ denilebilir. Her bölge kendi güvenliğini kendi sağlayacak ve aralarında anlaşmak zorunda kalacak. Avrupa, Ortadoğu, Uzakdoğu gibi bölgeler önceliklidir. Buralarda da Türkiye, Almanya, Çin gibi yeni liderler çıkacak, yeni ittifaklar kurulacaktır.