Rıza Pehlevi İran Halkını Sokaklara Davet Etti

İran’ın son şahının oğlu Reza Pahlavi, 23 Haziran 2025’te Paris’te bir basın toplantısı düzenliyor. (Fotoğraf: Joel Saget/AFP via Getty Images)
İran’ın son şahının oğlu Rıza Pehlevi, 23 Haziran 2025’te Paris’te bir basın toplantısı düzenliyor. (Fotoğraf: Joel Saget/AFP via Getty Images)

İran’da ekonomik kriz nedeniyle başlayan protesto gösterileri kısa sürede rejimin devrilmesi çağrılarına dönüştü. Ülke genelinde internet ve telefon bağlantıları kesildi.

Son İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi, yurtdışından protestoları destekledi. Pehlevi, 7 Ocak’ta X platformu üzerinden halka çağrı yaptı. “Bugün İran’da protestolara katılım tarihi bir seviyedeydi” dedi. Rejim, interneti keserek iletişimi engellemeye çalışıyor. Buna karşılık Pehlevi ise Starlink ve medya kanallarıyla iletişimin kesilmeyeceğini söyledi. Ardından, “Planımız, rejimin sonunu hızlandıracak” diye ekledi.

Pehlevi, 9 Ocak’ta protestolara katılanları övdü ve katılmayanları da gösterilere davet etti. Ancak İran devlet medyası yayınında, şehirlerin sakin olduğunu bildirdi.

İran lideri Ali Hamaney, protestocuları yabancı destekçisi olmakla suçlayarak Trump’a “kendi ülkeni yönet” diye seslendi. Bilindiği gibi Trump 4 Ocak’ta protestolarda halka karşı ölümcül şiddet olursa müdahale edeceği uyarısı yapmıştı.

Tahran’daki Büyük Çarşı’da döviz krizine karşı başlayan protestolar, İran’da son üç yılın en büyük dalgası olarak değerlendiriliyor. Ancak 2025’teki protestolar, 2022 kadın hakları protestolarının ölçeğine ulaşamadı.

İnsan hakları organizasyonu Amnesty International, güvenlik güçlerinin protestoculara şiddet uyguladığını açıkladı. Ayrıca yasadışı ateşli silah ve toplu tutuklamalar yapıldığını bildirdi. İslam Devrimi Muhafızları Birliği (IRGC) ve İran polis gücü (FARAJA) protestoculara karşı göz yaşartıcı gaz ve su topu kullandı.

HRANA, protestolarda 42 kişinin hayatını kaybettiğini ölenler arasında 5 çocuk ve 8 güvenlik görevlisi bulunduğunu açıkladı. Ayrıca HRANA’ya göre, 8 Ocak itibarıyla tutuklanan kişi sayısı 2.277 kişiye ulaştı.

İran’daki gösteriler hem ekonomik hem siyasi talepleri içeriyor. Uluslararası topluluk, protestolara yönelik sert müdahaleyi kınadı. Pehlevi ve diğer muhalifler, barışçıl gösterilere destek çağrısı yapıyor. İnternet kesintileri halkın iletişimini sınırlamaya çalışıyor. Protestoların gelecekte daha geniş çaplı olması bekleniyor.

Yanıt Ver

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.