Avrupa Birliği, İran yaptırımlarını deniz güvenliği alanında genişletti. AB Konseyi, 22 Mayıs 2026 tarihinde oy birliğiyle alınan, yaptırım çerçevesini değiştirme kararını duyurdu. Karar, Hürmüz Boğazı’ndaki tehditleri, deniz güvenliği ve geçiş serbestisine yönelik ihlalleri kapsıyor.
Yeni düzenleme ile, İran bağlantılı kişi ve kuruluşların deniz ulaşımını engelleyen faaliyetleri yaptırım kapsamına girecek. AB Konseyinin yayımladığı açıklamada ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki uygulamaları eleştirildi. Konsey, bu adımların uluslararası hukuka aykırı olduğunu, transit geçiş ve zararsız geçiş haklarının ihlal edildiğini bildirdi. Bununla birlikte AB, yeni yaptırımların hukuki temelini oluşturdu.
Yaptırımlar arasında seyahat yasakları ile bazı kişi ve kuruluşların mal varlıklarının dondurması yer alıyor. Bunlara ek olarak AB vatandaşları ve şirketleri de finansal kaynak sağlayamayacak.
AB’nin ilk kez 2023 yılında oluşturduğu yaptırım mekanizması, İran’ın Rusya’ya askeri desteğini hedef aldı. Ayrıca Orta Doğu’daki silahlı grupların faaliyetleri de kapsama dahil oldu.
Hürmüz Boğazı Gerilimi Büyüyor
AB, son olayların ardından İran yaptırımlarında gündeme gelen değişiklikle deniz ticaretini odak noktasına aldı. Çünkü dünya petrol ve gazının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji sevkiyatında kritik önem taşıyor.
İran, şubat ayında başlayan ABD-İsrail operasyonları sonrası geçişleri sınırladı. Ancak Tahran yönetimi kendi ticaret ağına bağlı gemilere izin verdi. Ayrıca ABD’nin geçen ay İran limanlarına yönelik başlattığı abluka nedeniyle bölgedeki ticari hareketlilik azaldı.
İran, mayıs ayında yeni bir deniz otoritesi kurduğunu açıkladı. Persian Gulf Strait Authority adlı kurum, geçiş izinlerini yönetecek. Öte yandan İran Devrim Muhafızları Donanmasının açıklamasına göre boğazdan son 24 saatte 35 gemi geçti. IRNA, geçişlerin Devrim Muhafızları koordinasyonunda gerçekleştiğini duyurdu.