ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden yükselişe geçti. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetimine yönelik baskıyı artırırken, İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırmayı hedefliyor. Bunun yanı sıra İran’ın balistik füze çalışmaları ve Orta Doğu’daki silahlı gruplara verdiği destek de temel konular arasında yer alıyor.
ABD, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmadan 2018’de Trump’ın ilk başkanlık döneminde çekilmişti. Trump, söz konusu anlaşmanın İran nükleer programını kalıcı şekilde engellemediğini savunmuş ve yaptırımları yeniden devreye sokmuştu. Bu adım, İran ekonomisinde ciddi daralmaya yol açmıştı.
Trump’ın 2025 yılında yeniden başkanlık görevine başlamasının ardından İran dosyası tekrar öncelikli gündem maddeleri arasına girdi. Washington, daha kapsamlı bir güvenlik anlaşması için Tahran’a çağrıda bulundu. Ancak taraflar arasında yürütülen görüşmeler somut bir ilerleme sağlayamadı.
2025 Haziran ayında bölgedeki tansiyon daha da yükseldi. İsrail’in İran’daki askeri ve nükleer hedeflere yönelik saldırılarının ardından ABD de üç nükleer tesise hava operasyonu düzenledi. Washington yönetimi, bu saldırılar sonucunda İran’ın nükleer kapasitesinin önemli ölçüde zayıflatıldığını açıkladı.
ABD’nin Orta Doğu’daki Askeri Varlığı
Son haftalarda İran, halkın ekonomik sıkıntılar nedeniyle düzenlediği protestolarla, yeniden dikkatleri üzerine çekti. Gösteriler bazı bölgelerde güvenlik güçleriyle çatışmaya dönüştü ve can kayıpları yaşandı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran halkına destek mesajı vererek protestolara devam çağrısı yaptı. Bu açıklama, Tahran yönetiminin sert tepkisine neden oldu.
Daha sonra ABD, Orta Doğu’daki askeri varlığını da artırma kararı aldı. Öncelikle USS Abraham Lincoln uçak gemisi bölgedeki görevine başladı. Hemen ardından Trump, ikinci bir uçak gemisi grubunun daha göndermeyi planladığını bildirdi.
Buna karşılık İran yönetimi ise olası bir ABD saldırısına karşılık verileceğini açıkladı. Bölgedeki ABD üslerinin hedef alınabileceği yönündeki açıklamalar, gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret ediyor.
Trump, müzakerelere yaklaşık bir ay daha süre tanıyacağını duyurdu. Ancak askeri seçeneğin masada olduğunu vurguladı. Uzmanlar, önümüzdeki sürecin diplomatik girişimlerle askeri caydırıcılık arasında hassas bir dengede ilerleyeceğini belirtiyor. Gözler, tarafların atacağı yeni adımlarda.