İsrail 20 Ocak’ta Doğu Kudüs’te, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA) ofisini yıktı. Sabahın erken saatlerinde, ağır iş makineleri ve güvenlik güçleri bölgeye girerek binaları tahrip etti. Olayın ardından UNRWA yetkilileri, bu yıkımı “benzeri görülmemiş bir saldırı” olarak nitelendirdi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, ofisin diplomatik dokunulmazlığa sahip olmadığını açıkladı. Bakanlık sözcüsü, UNRWA’nın siteye personel göndermediğini belirtti. Ayrıca yıkımın uluslararası hukuka uygun yapıldığını sözlerine ekledi. Geçen yıl İsrail parlamentosunun onayladığı yasalar, UNRWA’nın İsrail topraklarında faaliyet göstermesini yasaklıyor. Ayrıca ajansla İsrail arasında resmi temasları kısıtlıyor.
İsrail hükümeti, ajansın bazı çalışanlarının terörist gruplarla bağlantılı olduğundan uzun süredir endişeliydi. Ayrıca Dışişleri Bakanlığı birçok açıklamada, UNRWA’nın “terörizmi besleyen bir yapı” haline geldiği ifade etti. Bakanlık, ajans personelinin “terör eylemleri” gerçekleştirdiğini ve tesislerinin “silah depolamak, roket fırlatmak ve terör tünellerine girmek için kullanıldığını” iddia etti.
İsrail 2023’teki Hamas saldırılarının ardından, bazı UNRWA çalışanlarının bu saldırılara katıldığını öne sürdü. UNRWA, 19 çalışanını bu iddialarla ilgili incelemiş, 9 kişiyi görevden almıştı. Diğer 10 çalışanın 9’u hakkında yeterli delil bulunamamış, biri ise aklanmıştı.
UNRWA Genel Müdürü Philippe Lazzarini, İsrail’in uluslararası hukuka aykırı davrandığını iddia etti. Ayrıca BM tesislerinin dokunulmazlığını ihlal ettiğini sözlerine ekledi. Lazzarini, geçtiğimiz Ekim ayında Uluslararası Adalet Divanı’nın (ICJ) verdiği kararı hatırlattı. Buna dayanarak İsrail’in Doğu Kudüs üzerindeki egemenliğini tanımadığını belirtti. ICJ, İsrail’in UNRWA’nın çalışmalarını kolaylaştırma yükümlülüğü olduğunu vurgulamıştı.
İsrail’in bu hareketi, diğer uluslararası organizasyonları da etkileyebilecek bir örnek teşkil edebilir. Ancak İsrail, ICJ kararını tanımadığını açıkça belirtiyor. Hem İsrail hem de ABD, ICJ’nin zorlayıcı yargı yetkisini kabul etmiyor.
Bu yıkım, İsrail’in bölgedeki stratejik hedeflerine uygun olarak gerçekleştirilmiş görünüyor. Ancak, bu tür hareketlerin uluslararası ilişkilerde nasıl yankı uyandıracağı ve UNRWA’nın geleceği üzerindeki etkileri belirsizliğini koruyor.