Halk arasında “yıldız kayması” olarak bilinen Perseid gök taşı yağmuru, 13 Ağustos’u 14 Ağustos’a bağlayan gece zirveye ulaşacak.
Kuzey kürede gözlenen en yoğun ve etkileyici doğal ışık gösterilerinden birisi olan Perseid Meteor Yağmuru halk arasında ‘yıldız kayması’ olarak da biliniyor. Perseid yağmuru sırasında ‘ateş topları’ denilen gök taşları da görülebilecek. Perseid gök taşı yağmurunun en yoğun gözlenebileceği tarihler ağustos ayında olacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK Gökyüzü Gözlem Etkinliğinin, Afyonkarahisar’da yapılacağını bildirdi.
TÜBİTAK Türkiye Ulusal Gözlemevleri 2026 Gök Olayları Yıllığı’na göre; bazıları binlerce yıl öncesine tarihlenen kuyruklu yıldızların geçişleri sonrası bıraktığı artıklardan oluşan meteor veya gök taşı yağmuru, dünyada her yıl 8 kez yaşanıyor. Bunlar Quadrantid (Dörtlük), Lyrid (Çalgı), Eta Aquarid (Eta Kova), Delta Aquarid (Delta Kova), Perseid (Kahraman-Perse), Orionid (Avcı), Leonid (Aslan) ve Geminid (İkizler) olarak adlandırılıyor.
Gök taşlarının son derece yüksek hızlarla dünya atmosferine girip, sürtünme sonucu yanmasıyla oluşan meteor yağmurlarının en dikkat çekicisi bu yıl 17 Temmuz’da başlayıp 24 Ağustos’a tarihlerine kadar sürecek. Perseid gök taşı yağmurunun en yoğun görüleceği gün ise 13 Ağustos’u 14 Ağustos’a bağlayan gece olacak ve gökyüzünde saatte 100 gök taşı izlenebilecek.
Perseid meteor yağmuru nedir?
Kuyruklu yıldızlar Güneş’e yaklaştıkça ısınır ve parçalar kopar. Bu parçalar Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesine düşerse, saniyede 11-72 km hızla atmosferimize çarpabilir. Bir meteorun atmosferimize girme hızı, Dünya’nın ve parçanın kendi hızının toplamına bağlıdır.
Perseid meteorlarının ortalama hızı saniyede 58 kilometredir. Meteorun önündeki hava sıkışır ve binlerce dereceye kadar ısınır. Küçük meteorlar yanarak geride parlak bir ışık izi bırakır. Daha büyük meteorlar ise ateş topu olarak patlayabilir.
Giovanni Schiaparelli, meteor yağmurları ile kuyruklu yıldızlar arasındaki bağlantıyı ilk fark eden kişiydi. Lewis Swift ve Horace Tuttle, Schiaparelli’nin bu kuyruklu yıldızın yörüngesinin Perseid meteor yağmurunun kaynak maddesinin izlediği yolla örtüştüğünü açıklamasından iki yıl önce yeni bir kuyruklu yıldız keşfettiler (bu kuyruklu yıldız şimdi onların adını taşıyor).
2026 yılında Perseid meteor yağmurunun zirvesi, şans eseri yeni ay evresine denk geliyor. Bu nedenle zirveyi görmek için ideal koşullar mevcut. Perseid meteor yağmurunu izlemek için en uygun zaman gece yarısı ile sabah 5.30 arasıdır.
TÜBİTAK Türkiye Ulusal Gözlemevleri uzmanları tarafından her yıl hazırlanan Gök Olayları Yıllığı’nda, Perseid gök taşı yağmuruna ilişkin şu bilgiler yer aldı:
“109P/Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı’ndan ayrılan küçük kayaç ve toz parçalarının Perseid gök taşı yağmurunun kaynağı olduğu biliniyor. Çekirdeği 26 kilometre çapa sahip Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı, güneş çevresindeki turunu 133 yılda tamamlıyor.”