ABD Başkanı Donald Trump, 17 Şubat’ta Cenevre’de gerçekleşecek ABD–İran nükleer görüşmelerine dolaylı olarak katılacağını açıkladı. 16 Şubat’ta Air Force One uçağında gazetecilere konuşan Trump, görüşmelerin son derece önemli olduğunu belirtti. Ayrıca “Bir anlaşma yapmak istediklerini düşünüyorum. Anlaşma yapmamanın sonuçlarını istediklerini sanmıyorum” ifadelerini sözlerine ekledi.
Trump, İran’ı zor bir müzakereci olarak nitelendirdi. Haziran 2025’te İran’ın nükleer altyapısına yönelik düzenlenen ve ABD’nin B-2 hayalet bombardıman uçakları kullandığı hava saldırılarını hatırlattı. Ayrıca, daha önce anlaşma sağlanmış olsaydı bu saldırının gerçekleşmeyeceğini iddia etti. “B-2’leri göndermek zorunda kaldık. Umarım bu sefer daha makul davranırlar” dedi.
Saldırıların ardından İran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile iş birliğini askıya aldığını duyurmuştu. Ajans daha önce İran’ı Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması yükümlülüklerini ihlal etmekle suçlamıştı.
Arakçi Cenevre’de
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Cenevre’ye ulaştığını sosyal medya platformu X üzerinden açıkladı. Açıklamasında “Adil ve eşitlikçi bir anlaşmaya varmak için somut fikirlerle Cenevre’deyim” ifadelerine yer verdi. Ayrıca, “Masada olmayan şey şudur: tehditler karşısında boyun eğmek ,” dedi.
Arakçi’nin, görüşmeler öncesinde Umman Dışişleri Bakanı Badr al-Busaidi ile bir araya gelmesi bekleniyor. Umman, iki ülke arasındaki temaslarda arabuluculuk rolü üstleniyor. Ayrıca Arakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi ile de görüştü. Grossi, teknik konuların ayrıntılı biçimde ele alındığını açıkladı.
ABD ile İran arasındaki bir önceki görüşme turu 6 Şubat’ta Umman’da gerçekleşti, ancak taraflar anlaşmaya varamadı. Washington yönetimi, yeni turda füze programı gibi nükleer dışı başlıkların da ele alınmasını istiyor. Tahran ise yalnızca nükleer programın sınırlandırılması ve yaptırımların kaldırılması çerçevesinde müzakere yürütülebileceğini belirtiyor. İran, sıfır uranyum zenginleştirme şartını kabul etmeyeceğini vurguluyor.
Trump, anlaşma sağlanmaması halinde sonuçların “Çok travmatik” olabileceğini ifade etti. ABD ayrıca geçen hafta, Orta Doğu’ya ikinci bir uçak gemisi donanması gönderdiğini bildirdi. Buna karşılık İran lideri Ali Hamaney, ülkesinin herhangi bir devlete saldırı niyetinde olmadığını belirtti. Ancak topraklarına yönelik bir saldırıya güçlü karşılık vereceklerini söyledi.
Kamuoyu Cenevre’deki görüşmeleri, bölgesel güvenlik dengeleri ve küresel enerji piyasaları açısından yakından takip ediyor. Diplomatik temasların seyri, önümüzdeki günlerde netleşecek.