20. yy düzeni bozuldu ama yeni dünya düzeni henüz kurulmadı. Elbette yeni bir düzenin kurulması zaman gerektirir. Acı, gözyaşı, altüst oluşlar gerektirir ne yazık ki. Yeni dünya düzeni kurulma çabaları sancılarıdır şimdiki yaşanılanlar.
ABD, 70 yıl dünya jandarmalığı yaptı. Üretim gücü de yüksekti. 2. Dünya Savaşı sonrası ABD, dünya üretiminin yüzde 65’ni tek başına sağlıyordu. Parası uluslararası rezerv para oldu. Körfez petrolünün dolar üzerinden satılması karşılığında o ülkelerin korumalığını üstlendi.
Zamanla ABD üretimi Avrupa’ya, Çin’e, Asya’ya kaydı. ABD hovardaca, hesapsız harcamalar, askeri operasyonlar yaptı. İsrail’i korumak uğruna son 30 yılını İslam coğrafyasında harcadı. Gelinen noktada üretimi unuttu, aşırı borçlandı. Tüm dünyadan tepkiler çekti. Ekonomik olarak dünya ülkeleri BRICS-vari örgütlenmelere yöneldi. Tüm bu süreçler sonucu doların uluslararası rezerv para olma özelliği yara aldı ve git gide tehlike altına girdi.
Doların rezerv para olma özelliğini yitirmesi ABD için bir savaş sebebidir. Zira doların dünya hâkimiyetini yitirmesi demek, ABD’nin millî gelirinin yarısını yitirmesi anlamına gelir. Bu, ABD için bir felakettir ve kesinlikle önlenmesi gerekir. Dolarize olmuş dünya, ABD’yi finanse ediyor demektir. ABD’nin enflasyonunu önlüyor demektir. Her 100 dolarlık banknot, ABD’ye 3-5 cente mal olurken, dünyanın geri kalanı, o meblağ için epey cırmalaması gerekir.
Doların rezerv para olarak kalabilmesinin ön şartı, dünya petrolünün kontrolünden geçer. Ardından ticaret yollarının kontrolü gelir.
ABD’nin Venezuela ve İran’a ilgisini petrol hâkimiyeti açısından, Grönland, Kanada, Panama Kanalı, Zengezur, Kızıldeniz ve Pasifik bölgesine ilgisini ise ticaret yolları hakimiyeti isteğine bağlamak gerekir.
Bunlara ilaveten yeni teknoloji ürünlerinin ana hammaddeleri olan nadir toprak elementlerinin bulunması, çıkartılması ve işletilmesi konusu gelmektedir. Yukarıda saydığımız bölgelerde ayrıca bu elementler bulunmaktadır. Yeni ve ileri teknoloji konusunda çiplerin üretimi konusu da vardır. Çipler derken 2-3 nano büyüklüğünde çiplerden bahsediyoruz (Bu da henüz sadece Tayvan’da mümkün). Türkiye çipte 65 nano büyüklükte üretime daha yeni başladı.
Tayvan’ın önemi de çip teknolojisindeki kabiliyetinden kaynaklanıyor. Yeni dünya düzenin şifrelerini incelerken, muhtemel yeni birliktelikleri ve ittifakları da konuşmak gerekir. Yeni düzenini açıklamak bakımından Rus Dışişleri Bakanı Lavrov’un şu sözlerine de dikkat kesilmek lazım. Lavrov: “Bizim için Kırım ne denli önemli ise, ABD için de Grönland o denli önemlidir.” Bu sözler yeni dünyaya yönelik ipuçları veriyor.
Alaska Konferansında Rusya ve ABD gizli bir anlaşma mı yaptı? Rusya, ABD’ye yakınlaşırken, Avrupa ABD’den hızla uzaklaşıyor. İsrail ABD ilişkileri eski sıcaklığını korumuyor. Yeni dünyanın yeni düzeninde ABD, Güney Kore, Japonya, Amerika kıtası, Türk ve İslam dünyası aynı safta yer almaya doğru ilerlerken, İsrail, Rusya, Hindistan, AB gibi ülkeler arafta bir yerde. Çin, İran, Kuzey Kore ise doğu ittifakını oluşturuyor.
Elbette ittifaklar tam kurulmuş değil. Her an yeni bir şeyler, beklenmedik gelişmeler yaşanabilir. İfşalar, protestolar, suikastlar, sokak hareketleri sürpriz olaylara gebedir. 20. yy dengeleri bozulmuştur ama yeni dünya düzeni henüz tesis edilmemiştir. 2030 yılına değin bir çok konunun şekilleneceği bir zaman aralığı bizi bekliyor.
Türkiye’nin bulunduğu bölge ve ortak hareket ettiği ülkeler yeni dönemin kazananı olmaya çok yakın duruyor.