Avrupa Birliği (AB), İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerini engelleme girişimleri nedeniyle yeni yaptırımlar açıkladı. AB Konseyi, yaptırımların İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) Hormozgan İl Komutanlığı ve iki İranlı yetkiliye yönelik olduğunu bildirdi.
AB, İran’ın Boğaz’da bir “geçiş ücreti sistemi” uyguladığını ve gemilerden kimlik, yük ve hedef bilgileri talep ettiğini açıkladı. Daha sonra Hormozgan İl Komutanlığı, gemilerin geçişine izin veriyor ya da geçiş ücreti talep ediyor. Ancak AB, bu uygulamanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve “masum geçiş” hakkını ihlal ettiğini belirtti.
Yaptırım uygulanan kişiler arasında, IRGC Donanma Siyasi İşler Yardımcısı Mohammad Akbarzadeh yer alıyor. Ayrıca İran petrol – gaz birliğini temsil eden ve geçiş ücretlerinin toplanmasını destekleyen Hamid Hosseini bulunuyor.
ABD’nin İran’a yönelik hava saldırılarının ardından Tahran, Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlamaya çalıştı. Ardından Nisan ayında ABD, İran limanlarında devam eden bir deniz ablukası başlatmıştı.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, yaptırımların “yeni serbest geçiş rejiminin ilk uygulaması” olduğunu söyledi. Kallas, gerekli görülmesi durumunda benzer önlemlerin tekrar uygulanabileceğini ifade etti.
ABD, İran’ın geçiş ücreti talebini yasadışı buluyor ve Boğaz’ı açmasını istiyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ve İsrail arasında “derhal ateşkes” için görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Bununla birlikte ABD, Boğaz’daki ablukanın “nihai anlaşma sağlanana kadar devam edeceğini” açıkladı.
Tahran, 7 Haziran’da İsrail’e karşı füzelerle misilleme yaptı. İsrail ise İran’ın güneybatısındaki bir petro-kimya tesisine saldırdı. IRGC, Haifa’daki benzer bir tesise karşılık verdi.
AB’nin yaptırımları, bölgedeki transit güvenliğini ve uluslararası hukuku koruma amacı taşıyor. Bununla birlikte diplomatik çabalar sürüyor ve taraflar olası bir ateşkese yönlendiriliyor.