ABD Başkan Yardımcısı JD Vance 25 Şubat’ta, İran’ın nükleer silah programını yeniden canlandırmaya çalıştığını söyledi. Vance Washington’da basın mensuplarına yaptığı açıklamada, ABD’nin yeni istihbarat bulgularına ulaştığını belirtti. Ayrıca bu bulguların İran’ın savaş başlığı geliştirme çabalarına işaret ettiğini ifade etti.
Haziran 2025’te ABD, İran’ın Natanz, Fordow ve İsfahan şehirlerindeki üç nükleer tesisi vurmuştu. Olayın ardından Washington, bu operasyonun programı tamamen yok ettiğini iddia etmişti. Ancak ABD yönetimi 25 Şubat’ta, İran’da yeni nükleer hareketlilik tespit edildiğini açıkladı.
Vance açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “İran nükleer silaha sahip olamaz.” “Eğer yeniden inşa etmeye çalışırlarsa bu bizim için sorun olur.”
Bununla birlikte Donald Trump yönetimi diplomatik süreci sürdürüyor. Trump, İran heyetiyle müzakereler yapmak üzere iki özel temsilciyi Cenevre’ye gönderme kararı aldı.
İran’ın Uranyum Zenginleştirme Seviyesi %60’a Ulaştı
ABD’li yetkililer İran’ın zenginleştirme seviyesinin sivil kullanım sınırının üzerine çıkarak, yüzde 60’a ulaştığını belirtiyor. Bununla birlikte yüzde 90 seviyesi, silah eşiğini oluşturuyor. ABD tarafı İran’dan sıfır zenginleştirme talep ettiklerini ve bu şartın müzakerelerde kırmızı çizgi olduğunu ifade ediyor.
Ancak İran nükleer silah geliştirdiği iddialarını reddederek barışçıl nükleer program hakkını savunuyor. Tahran yönetimi aynı zamanda, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması tarafları arasında.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı da süreci yakından izliyor. Ajans, ABD’nin bombaladığı üç tesise ulaşamadığını ancak İran’ın bazı tesislerini denetlediğini açıkladı.
Ajans Başkanı Rafael Grossi geçen yıl, İran’ın aylar içinde sınırlı zenginleştirmeye dönebileceğini söylemişti. Bununla birlikte ABD istihbarat topluluğu da bir yıllık tehdit raporu yayımladı. Raporda İran’ın 2003’te silah programını durdurduğunu ve ayrıca yeniden başlatıldığına dair kesin kanıt bulunmadığını aktardı. Raporda şu ifadeler yer aldı: “İran’ın şu anda nükleer silah inşa etmediğini değerlendiriyoruz. Hamaney 2003’te askıya aldığı programı yeniden onaylamadı.”
İran’da nihai karar mercii dini lider Ali Hamaney’dir. Bununla birlikte son dönemde ülkede nükleer silah tartışmaları arttı. Uzmanlar kamuoyundaki söylem değişimine dikkat çekerek, bu durumun karar alma sürecini etkileyebileceği belirtiliyor.
Buna karşılık Washington yönetimi diplomasi ve baskıyı birlikte yürütüyor. Tarafların Cenevre görüşmelerinden nasıl sonuç alacağı merak ediliyor. Süreç, küresel güvenlik açısından kritik önem taşıyor.