Antalya’nın Manavgat ilçesinde yer alan Side Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında, Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan kentsel dönüşümün izlerini taşıyan muazzam mimari yapılar ortaya çıkarıldı.
Antalya’nın Manavgat ilçesinde yer alan Side Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında, Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan kentsel dönüşümün izlerini taşıyan muazzam mimari yapılar ortaya çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde yürütülen “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında, kentin 390 metre uzunluğundaki “b Caddesi” kazıları başarıyla tamamlandı. Çalışmalar sonucunda; ünlü Herakles Kapısı’nın mitolojik kabartmaları, üç anıtsal giriş, geniş bir stoa (sütunlu galeri) ve Piskoposluk Sarayı ile bağlantılı mimari düzenlemeler gün yüzüne çıkarıldı.
Kentin Kalbi: Roma Dönemi’nin Anıtsal Aksı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha insanlığa kazandırdıklarını müjdeledi. Kazı sonuçları, b Caddesi’nin antik dönemde yalnızca bir ulaşım güzergahı olmadığını, kente gelenleri karşılayan ve kamusal yapıları bir araya getiren anıtsal bir merkez olduğunu kanıtladı.
Caddenin kuzeyinde, MS 2. yüzyıla ait doğu-batı doğrultusunda uzanan bir stoa ve bu galeriye bağlı çok sayıda mekan tespit edildi. Dönemin mimari dokusunu yansıtan söve ve eşik taşları ise caddenin geçmişteki yoğun ticari ve sosyal yaşamına ışık tutuyor. Bu hat üzerinde batıdan doğuya doğru sırasıyla; Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olmak üzere üç anıtsal giriş belgelendi.
Herakles Kapısı’nda Mitolojik Sırlar ve “Devşirme” Sanat
Keşfin en heyecan verici unsurlarından biri olan Herakles Kapısı, üzerindeki figürlü kabartmalarla Side’nin sanat tarihine yeni bir soluk getiriyor. MS 3. yüzyılın başlarına tarihlenen bu benzersiz kabartmalarda, mitolojinin en güçlü kahramanı Herakles’in On İki Görevi betimleniyor. Kapının kasetlerinde (tavan süslemelerinde) ise antik dünyanın önemli tanrı ve tanrıçaları olan Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirleri yer alıyor.
Geçmişin Mirası Sonraki Çağlara Taşınmış
Bakan Ersoy’un paylaştığı bilgilere göre, bu değerli kabartmalar Geç Antik Çağ’da kapının inşası sırasında “devşirme malzeme” olarak yeniden kullanılmış. Bu durum, Side halkının değişen mimari ihtiyaçlar doğrultusunda eski dönemlerin sanat eserlerini koruyup yeni yapılara nasıl entegre ettiğini gösteriyor.
Herakles Kapısı, kentin mitolojik ve dini kimliğini gözler önüne sererken, aynı zamanda Side’nin Roma Dönemi ile Geç Antik Çağ arasındaki kültürel ve mimari dönüşümünü kesintisiz bir şekilde izleme imkanı sunuyor. Çok katmanlı tarihi yapısıyla Side, gelecek arkeolojik araştırmalar için şimdiden en önemli merkezlerden biri haline geldi.