İran ile ABD arasında yeniden başlayan diplomatik temasların ardından İran, Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme çalışmalarını tek taraflı olarak yürüteceğini açıkladı. Dünyadaki petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu nedenle boğazın yeniden güvenli ulaşıma açılması, görüşmelerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
İran, boğazdaki deniz trafiği kontrolünün yalnızca kendisinde olmasını istiyor, ancak Trump yönetimi bu yaklaşımı kabul etmiyor. Tarafların bu ay imzaladığı mutabakat kapsamında İran’ın mayın temizleme çalışmalarına başlaması gerekiyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, operasyonu yalnızca İran’ın yürüteceğini söyledi. Ayrıca Fransa’nın mayın temizleme önerisini reddetti.
Garibabadi, devlet medyasına yaptığı açıklamada, “Operasyon yalnızca İran tarafından yürütülecek” dedi. Bununla birlikte Fransa’nın girişimlerinin süreci zorlaştıracağını belirtti.
Öte yandan ABD’nin iki temsilcisi 30 Haziran 2026 tarihinde Katar’a ulaştı. Heyette Başkan Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile eski Beyaz Saray Danışmanı Jared Kushner yer alıyor. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, tarafların doğrudan görüşmeyeceğini, müzakerelerin arabulucular aracılığıyla süreceğini açıkladı.
Katar makamları, teknik görüşmelerin farklı platformlarda devam ettiğini, ayrıca arabulucuların sürecin kesintisiz ilerlemesi için çalıştığını bildirdi. Mutabakata göre İran, zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltecek. Buna karşılık ABD petrol yaptırımlarını kaldıracak. Anlaşma ayrıca Hürmüz Boğazı’nda serbest deniz trafiğini hedefliyor. Tarafların kapsamlı uzlaşma için 60 günlük süresi var.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar’ın 6 milyar dolarlık dondurulmuş İran varlığını serbest bırakmayı planladığını açıkladı.
Boğazın kapanması öncesinde petrol fiyatları hızla yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı Mayıs ortasında 110 doların üzerine çıkmıştı. Ancak 30 Haziran 2026 itibarıyla fiyatlar yaklaşık 73 dolar seviyesine geriledi. ABD Başkanı Donald Trump, akaryakıt istasyonlarının pompa fiyatlarını düşürmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca petrol fiyatlarındaki gerilemeye dikkat çekerek fiyat politikalarının incelenmesini istedi.