Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanması, küresel enerji dengelerinde önemli bir kırılma yarattı. ABD’nin gerçekleştirdiği askeri operasyonun ardından Venezula’dan petrol akışı Washington’un kontrolüne geçti. Bu gelişme, Çin’in Batı yarımküredeki en önemli enerji bağlantılarından birinin zayıflamasına neden oldu.
Venezuela, yaklaşık 303 milyar varille, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesi konumunda. Aslında bu rakam, Suudi Arabistan ve İran gibi büyük üreticileri bile geride bırakıyor. Ancak yıllardır süren kötü yönetim ve yaptırımlar, ülkenin üretim kapasitesini ciddi biçimde düşürdü.
Bu nedenle uzun yıllar boyunca Çin, Venezuela petrolünün en büyük alıcısı oldu. İki ülke arasındaki ilişkiyi şekillendiren, kredi karşılığı petrol sevkiyatına dayalı anlaşmalar oldu. Böylece Pekin yönetimi 2007’den itibaren Caracas’a milyarlarca dolarlık finansman sağladı. Buna karşılık Venezuela yönetimi bu kredilerin geri ödemesini ham petrolle yaptı.
Maduro’nun yakalanmasının ardından göreve gelen geçici yönetim, ABD ile daha uzlaşmacı bir tutum sergiledi. Böylece Washington ile Caracas arasında ortak kalkınma ve enerji projeleri gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump, kısa süre içinde Venezuela’dan ABD’ye petrol transferi yapılacağını duyurdu.
Pekin’in Bölgedeki Ekonomik ve Siyasi Etkisi Zayıflıyor
ABD’ye 50 milyon varile kadar yaptırımlı petrol sevk edilmesi kararı, Çin’in alacaklarını doğrudan riske soktu. Uzmanlar, Çin’in Venezuela’dan yaklaşık 10 ila 12 milyar dolar arasında kayıp yaşayabileceğini öngörüyor. Bu durum, Pekin’in bölgedeki ekonomik ve siyasi etkisinin zayıflamasına yol açacak.
Venezuela’da petrol üretimi 1990’lı yıllarda günlük 3,5 milyon varile kadar çıkmıştı. Ancak 2025 yılı sonunda üretim 1,1 milyon varile kadar düştü. ABD’li yatırım bankaları, yeni yönetimle birlikte üretimin yeniden artabileceğini belirtiyor.
Venezuela petrolünün büyük bölümü ağır ve ekstra ağır türlerden oluşuyor. ABD rafinerileri bu tür petrolü işlemek için teknik olarak uygun altyapıya sahip. Bu nedenle Venezuela petrolü, ABD enerji güvenliği açısından stratejik bir kaynak olarak görülüyor.
Çinli devlet şirketleri CNPC ve Sinopec’in Venezuela’daki ortaklıkları ise belirsizliğe girdi. Özel Çinli şirketlerin imzaladığı sözleşmelerin de geçerliliği tartışmalı hale geldi.
Sonuç olarak ABD, Venezuela petrolü üzerinde kontrol sağlarken Çin bölgedeki enerji ve finansal nüfuzunu hızla kaybediyor.