Doymak ile yaşamak arasındaki o ince çizgi, modern zamanlarda hiç olmadığı kadar flulaştı. Günümüz dünyasında mutfaklar büyüdü, tabaklar süslendi, porsiyonlar birer prestij göstergesine dönüştü. Ancak bu tantananın ortasında kadim bir gerçeği ıskalıyoruz: Yemek için mi yaşıyoruz, yaşamak için mi yiyoruz?
Fransız oyun yazarı Molière’in Cimri oyununda ölümsüzleştirdiği, kökleri Sokrates’e kadar uzanan bu düstur, bugün sadece bir tasarruf ya da diyet tavsiyesi değil; bir varoluş muhasebesidir.
Gurmelikten Esarete
Sosyal medyanın “gurme” akımlarıyla kuşatılmış durumdayız. Bir sonraki öğünde ne yiyeceğini düşünmekten, o öğünün kendisinden alacağı enerjiyi neye harcayacağını unutan devasa bir kitle türedi. Akıllı telefonlarımızın galerileri, zihnimizi besleyecek fikirlerden çok, midemizi eğlendirecek tabakların fotoğraflarıyla dolu.
Yemek yemek biyolojik bir zorunluluktur; bizi hayatta tutan, üretime, sanata, sevgiye ve keşfe yönlendiren yakıttır. Ancak yakıtı hayatın amacı haline getirdiğimizde, araba sadece benzinlikte bekleyen hantal bir demir yığınına dönüşür. Yemek için yaşamak; insanı duyularının esiri yapar, zihni hantallaştırır ve derinliği olan bir hayatı sadece tat alma tomurcuklarına indirger.
Yakıt mı, Amaç mı?
Yaşamak için yemek ise tam bir özgürleşme halidir. Bu felsefeyi benimseyen insan için masa, hayatın merkezi değil, hayata açılan bir duraktır. O masadan kalktıktan sonra ne yapacağımız, o masada ne tükettiğimizden çok daha kıymetlidir.
“Dünyada tüketilecek çok şey var ama yaşanacak tek bir hayat var.”
Eğer tüm enerjimizi, zamanımızı ve paramızı sadece tabağımızı doldurmaya harcarsak, ruhumuzu doyuracak o büyük boşluğu asla kapatamayız. Etkili bir yaşam, midede başlayan değil, zihinde ve kalpte büyüyen bir eylemdir.
Lokmalarımızı sayalım demiyorum; ama lokmalarımızın bizi yönetmesine de izin vermeyelim. Çatalın ucundaki o lezzet, bizi bir sonraki büyük fikre, bir sonraki iyiliğe, bir sonraki keşfe taşıyacak güç kadar değerlidir. Daha fazlası değil.