Çin, iç piyasadaki durgunluğu aşmak ve küresel ticaretteki konumunu sağlama almak için eş zamanlı dev adımlar atarken, altın ve kritik mineral rezervlerinde rekor artışlar gerçekleşti.
Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin, iç piyasadaki durgunluğu aşmak ve küresel ticaretteki konumunu sağlama almak için eş zamanlı dev adımlar atıyor. Pekin yönetimi, borsayı kurtarmak için “Ulusal Takım”1 üzerinden yaklaşık 30 milyar dolarlık yeni bir likidite kalkanı hazırlarken, üretim cephesinden gelen karışık sinyallere karşı yer altı zenginliklerini devreye soktu. Ülke genelinde tamamlanan dev araştırma, kritik yüksek teknoloji minerallerinde yüzde 200’ü aşan rekor rezerv artışlarını gün yüzüne çıkardı.
Çin ekonomisi; gayrimenkul krizi, zayıf iç talep ve ihracat siparişlerindeki yavaşlama riskleri nedeniyle hareketli günler geçiriyor. Yıllık yüzde 4,5-5 olan büyüme hedefinin alt sınırına yakın seyreden Pekin yönetimi, hem finansal piyasalardaki yangını söndürmek hem de sanayide dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla çok katmanlı bir müdahale stratejisini devreye aldı.
Borsada Kurtarma Operasyonu: “Ulusal Takım” İçin 200 Milyon Yuan
Ekim ayında son on yılı aşkın dönemin en sert aylık kaybını yaşayan ve üst üste 12 hafta düşerek resmen ayı piyasası bölgesine gerileyen CSI 300 Endeksi için devlet destekli alımlar yeniden gündeme geldi.
Çin Merkez Bankası (PBOC), Ulusal Finansal Düzenleme İdaresi ve Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC), bankalar ve aracı kurumlarla sermaye piyasalarına sağlanan finansmanın artırılması amacıyla acil toplantılar gerçekleştirdi.
Dev finansman hattı: Büyük bir kamu bankasının, devlet varlık yönetim şirketlerine sağladığı kredi limitini 200 milyar yuana (yaklaşık 30 milyar dolar) yükseltmeye hazırlandığı bildirildi.
Likidite kalkanı: Bu kaynak, sert piyasa düşüşleri sırasında hisse senedi ve borsa yatırım fonu (ETF) alımlarıyla fiyatları istikrara kavuşturan ve kamuoyunda “Ulusal Takım” (National Team) olarak bilinen kuruluşlara yönlendirilecek.
Piyasa tepkisi: Gelişmelerin ardından CSI 300 Endeksi gün içinde yüzde 1,3 yükselerek kayıplarının bir kısmını telafi ederken, teknoloji ağırlıklı STAR 50 Endeksi’ndeki yükseliş yüzde 3’ü aştı. Düzenleyiciler ayrıca piyasaya nefes aldırmak için bankaların halka arzlarını (IPO) geçici olarak durdurdu.
Reel Sektörde Çelişkili Sinyaller, Sanayide PMI Ayrışması
Borsadaki finansal can suyuna rağmen, reel ekonomiden gelen ekim ayı Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI-Project Management Institute) verileri Çin ekonomisindeki derin yapısal farklılıkları ortaya koydu.
Özel sektör anketi (RatingDog2 PMI): Ekim ayında 52,1’den 52,0’ye geriledi. Veri 50 puanlık büyüme eşiğinin üzerinde kalarak genişlemenin sürdüğünü gösterse de, bu durum temmuz ayından bu yana özel sektör imalatındaki ilk yavaşlama olarak kayıtlara geçti. Üretim artışı nisan ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, yeni ihracat siparişleri son üç ayın en düşük düzeyine indi.
Resmi veriler alarm veriyor: Özel sektör anketinin aksine, devletin resmî imalat PMI göstergesi ekim ayında yeniden daralma bölgesine geriledi. Resmî verilerde yeni ihracat siparişleri alt endeksi mayıs ayından bu yana en düşük seviyesine inerken, imalat dışı (hizmet ve inşaat) faaliyetler de daralma alanına geçti.
İç ve dış talep farkı: Uzmanlar, ihracat odaklı ve daha küçük şirketleri temsil eden özel sektör verisinin güçlü kalmasının, dış satışların ekonomiyi hâlâ desteklediğini gösterdiğini belirtiyor. Ancak ekonominin genelini yansıtan resmi PMI, iç piyasaya bağımlı dev işletmelerdeki ve inşaat sektöründeki kronik zayıflığı gözler önüne seriyor.
Stratejik Maden Keşifleri, Yeraltında Rekor Rezerv Güncellemesi
Ekonomik sıkılaşma ve piyasa desteklerinin gölgesinde, Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı ülkenin sanayi ve askeri geleceğini yakından ilgilendiren stratejik bir maden revizyon çalışmasının sonuçlarını paylaştı. 27 bölgede, 100’den fazla kurum ve yaklaşık 2 bin araştırmacının katılımıyla 1.800’den fazla faal maden sahası tam bir yıl boyunca incelendi.
Düşük tenörlü, işletilmesi güç ve diğer madenlerle ilişkili kaynakların da hesaplamalara dahil edilmesiyle ülkenin mevcut mineral kaynak tahminlerinde rekor artışlar hesaplandı.
Renyumda %200 artış: Jet motorlarında kullanılan ve yüksek sıcaklığa dayanıklı alaşımların üretiminde hayati önem taşıyan renyum kaynaklarına ilişkin tahminler yüzde 200’den fazla yükseldi.
Altın ve Nikel sürprizi: Altın rezervlerinde 50, nikel rezervlerinde ise 30 büyük maden yatağına eşdeğer büyüme saptandı.
Yüksek teknoloji mineralleri: Galyum, indiyum, tantal ve vanadyum kaynaklarının her birinde de 10’dan fazla büyük yatağa eşdeğer artış hesaplandı.
Sincan’da Yeni Keşif: Çin ayrıca Sincan bölgesindeki Baicheng’de ilk paleoakarsu-göl kökenli plaser zirkon yatağını tespit etti. Nükleer reaktörlerde ve havacılık sanayisinde kullanılan zirkonyumun ham maddesi olan bu keşfin, ülkenin zirkon arzını artırarak dışa bağımlılığı ciddi ölçüde azaltacağı belirtiliyor.
Yuanın Yükselişine Finansal Fren ve Gelecek Beklentileri
Pekin yönetimi, sanayideki ham madde gücünü artırırken finans cephesinde de ihracatçısını korumak için kur müdahalelerine başladı.
Rezerv zorunluluğu artırılıyor: Çin’in döviz düzenleyicisi, yerel bankaların elinde tutmak zorunda olduğu döviz rezervi oranını yükseltmeye hazırlanıyor. 2026 başından bu yana dolar karşısında yüzde 5’in üzerinde değer kazanan yuan, küresel talebin zayıf olduğu bu dönemde Çinli ihracatçıların fiyat rekabetçiliğini baltalıyor ve kâr marjlarını sıkıştırıyor. Bankaların elindeki fazla döviz merkezi rezervlere yönlendirilerek yuan üzerindeki yukarı yönlü baskı hafifletilecek.
Yapısal reform ihtiyacı: Ekonomistler, mortgage indirimleri ve 30 milyar dolarlık “Ulusal Takım” likidite desteği gibi adımların kısa vadede piyasaya nefes aldıracağını ancak kalıcı bir toparlanma için yeterli olmadığını vurguluyor. Borsada ve reel ekonomide sürdürülebilir bir büyüme trendi için; zayıf iç talebi canlandıracak, gayrimenkul krizini çözecek ve yapısal reformlarla desteklenen uzun vadeli maliye politikalarının devreye sokulması gerektiği belirtiliyor.
Kaynak: Investing.com
Notlar:
- Çin hükümetinin, borsadaki çöküşü durdurmak amacıyla devlet fonlarına (yani “Ulusal Takım”a) teslim ettiği toplam para miktarı, Çin para birimiyle 200 Milyar Yuan, bunun Amerikan doları karşılığı ise yaklaşık 30 Milyar Dolardır. ↩︎
- RatingDog (Shenzhen RatingDog Information Technology Co., Ltd.), Çin merkezli bağımsız bir finansal teknoloji ve kredi analizi firmasıdır. ↩︎