“Her nasip, vaktinin esiridir”
Bundan böyle birkaç sene kendinizi ‘uyumlu mu’ sorusunu duymaya alıştırsanız iyi olur. Sorunun cevabını hemen vermeyeceğim. Biraz ‘top çevirmek’ istiyorum.
Ülkemizde dönemsel olarak belli bazı sorular öne çıkar. Bu soruların bana göre kralı ve liste başında olanı şüphesiz ‘nerelisin’ veya ‘memleket neresi’dir ki kuşaklar bu soruyla büyümüştür. Köyden kente göçün olmazsa olmaz sorusudur. Zira çevreden, merkeze doluşan hemen herkes yabancıdır. Hızlı şehirleşme ile önem kazanan bir sorudur. İnsanımız yakın geçmişe kadar, karşıdakinin memleketini, yaptığı işi tam öğrenmeden koyu muhabbetlere dalmazdı.
Memleket sınavından geçen, ikinci büyük soru ile karşılaşır: ‘ne iş yaparsın’ ya da ‘mesleğin nedir’ sorusu. Memleket ve meslek soruları feodal toplumdan, sanayi toplumuna ya da kapitalist topluma geçişin iki ana sorusudur ve nesiller bu sorulara aşina kalarak büyümüştür. Tabii son 5-10 yıldır bu çözülmeye başladı. Anlamı, şehirleşmenin ya da yerleşik bir topluma geçişin tamamlanması mıdır? Büyük oranda öyledir diye düşünüyorum. Yine o dönemlerden kalan ‘benzinli mi -mazotlu mu’ sorusunu da yabana atmayalım – ki Türk erkeğinin vazgeçilmezleri arasındadır. Gerçi sonraları onu ‘tüplü mü’ sorusu takip etmiştir. Şimdilerde ise ‘elektrikli mi’ öncekileri tahtından indirecek gibidir.
Elbette sorular bitimsizdir… Biz tabii ki toplumun genelini ilgilendirenlerle ilgiliyiz daha çok.
Buradan hemen yeme-içme sektörüne geçebiliriz. Zira yeme-içme sektörü çok geniş ve toplumun tamamına yakınını ilgilendiren bir sektördür. Türkiye’de günde milyonlarca kez ‘sade mi sütlü mü’ – ‘sade mi soslu mu’ ve de ‘acılı mı acısız mı’ – ‘yağlı mı yağsız mı’ sorularını duyarsınız veya cevaplamak durumunda kalırsınız.
Malum, çağımız teknoloji ve iletişim çağı; burada da son yılların en yaygın sorusu: ‘Çin işi mi’ – ‘Çin malı mı’dır – ki genelde ucuz ve kalitesiz ürün olarak algılanırdı. Fakat bu günlerde o yargı da değişti. Zira Çin, kaliteli mallar üretiyor günümüzde.
Yavaş yavaş günümüzün sorusuna geliyoruz. Cep telefonu çağı her şeyi değiştirdi. Cep telefonu artık cep telefonunu ötesinde bir cihaz. Hemen her şeyi oradan halletmek, yönetmek mümkün. İlk cihazlar tuşlu idi. Sonra ‘akıllandı’ aletler. 1, 2, 3, 4G dönemleri ‘çekiyor mu’ sorusuyla yüzleştik. Şebeke sorunu çok yaygındı.
Ve artık 5G dönemine 1 Nisan itibariyle adım attık. Artık her şeyin akıllı cihazlar üzerinden hızlı biçimde, yapılabilirliği söz konusu. Fakat küçük bir sorunumuz var burada da. Her telefon 5G’ye uyumlu değil. İşte geldik güncel ve yakıcı soruya ‘UYUMLU MU?’. Bu soru önümüzdeki ayların, yılların ana sorusu olacaktır – ki çoğu telefon benimki dâhil, 5G’ye uyumlu değil. Ne yapacağız bilmiyorum. Mevcutla idare etmek mi? Yoksa paraya kıyıp yine – yeniden borçlanmak mı? Ben kendi adıma gittiği yere kadar emektar ile devam diyorum. Zira elimdeki beş yaşında maşallah.