Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliğini artırmak ve tüketiciyi korumak amacıyla hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği’ni yayımladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliğini artırmak ve tüketiciyi korumak amacıyla hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği’ni yayımladı. 14 Eylül 2026 tarihli ve 33370 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme, Avrupa Birliği mevzuatına uyum kapsamında hazırlandı. Aynı zamanda 2011 tarihli eski yönetmeliği tamamen yürürlükten kaldırdı. Tarım ve Orman Bakanı tarafından yürütülecek olan yönetmelik, gıda sektöründe köklü değişiklikleri beraberinde getiriyor.
Yönetmeliğin kapsamı ve temel kriterler
Yeni düzenleme; gıdalarda kullanılan aroma vericileri, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini, bunları içeren gıdaları, kaynak materyalleri ve tütsü aroma vericilerinin üretim koşullarını kapsıyor. Yalnızca tatlı, ekşi veya tuzlu tada sahip maddeler ile işlenmemiş gıdalar ise bu yönetmeliğin kapsamı dışında bırakıldı.
Yönetmeliğe göre gıdalarda yalnızca mevcut bilimsel kanıtlara dayalı, tüketici sağlığı açısından güvenilirlik riski oluşturmayan ve tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler kullanılabilecek. Mevzuata uygun olmayan hiçbir ürünün piyasaya arzına izin verilmeyecek.
Domuz, böcek ve alkollü içki isimlerine geçit yok
Tüketici hassasiyetlerini ve sağlığını ön planda tutan yeni yönetmelikle birlikte, domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, bu kaynaklardan elde edilen bileşenler ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallerin gıdalarda kullanımı tamamen yasaklandı. Ayrıca tüketiciyi yanıltmayı önlemek amacıyla, yönetmelik kapsamındaki hiçbir ürün herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adı kullanılarak piyasaya sunulamayacak.
10 Aroma maddesi yasaklanıyor, 2 maddeye sınır geliyor
Yönetmeliğin geçiş hükümleri kapsamında gıda güvenliği riski taşıyan bazı maddelerin kullanımı sona erdiriliyor. FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 kodlu 10 aroma maddesinin gıda üretiminde kullanılması, ithalatı ve piyasaya arzı 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren tamamen yasaklanacak.
Öte yandan, FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı iki aroma vericinin kullanımı ise sınırlandırıldı. Bu maddeler, söz konusu tarihten itibaren yalnızca yönetmeliğin EK-1 listesinde belirtilen özel gıda kategorilerinde izin verilen şartlarda kullanılabilecek.
“Doğal” ifadesine yüzde 95 koşulu ve etiket standartları
Aroma vericilerin etiketlerinde “doğal” ifadesinin kullanımı sıkı kurallara bağlandı. Bir aroma vericinin etiketinde “doğal” ifadesinin belirli bir gıda, gıda grubu veya bitkisel / hayvansal kaynakla birlikte kullanılabilmesi (Örn: “Doğal çilek aroması”) için, aroma bileşenlerinin tamamının veya ağırlıkça en az yüzde 95’inin etikette belirtilen o kaynaktan elde edilmesi zorunlu olacak. Aromanın sadece doğal maddelerden oluşması durumunda ise etiketlerde “doğal aroma verici madde / maddeler” ifadesi kullanılabilecek.
Son tüketiciye sunulmayacak endüstriyel aroma vericilerin etiketlerinde ise ürünün adı, kullanım amacı, saklama koşulları, parti numarası, bileşenleri, üretici / ithalatçı bilgileri, net miktarı ve tavsiye edilen tüketim ya da son tüketim tarihi gibi bilgilerin bulunması zorunlu hale getirildi.
Bakanlık izni ve GDO şartı
Aroma verici maddeler, belirli aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, aroma öncülleri ve belirli kaynak materyallerin gıdalarda kullanılabilmesi doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı’nın değerlendirmesi ve iznine tabi olacak. Yalnızca Bakanlığın onaylı EK-1 listesinde yer alan ürünler gıda üretiminde kullanılabilecek. Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) kapsamında olan aroma vericiler için ise ilgili mevzuat uyarınca gerekli izinlerin alınmış olması gerekecek.
Sektöre 31 Aralık 2026’ya kadar süre
Gıda işletmelerinin yeni düzenlemelere uyum sağlaması amacıyla 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. İşletmeler, bu tarihe kadar uyum sağlayana kadar eski yönetmelik hükümlerine tabi olmaya devam edecek.
Yasaklanan veya sınırlandırılan maddeleri içeren ancak 31 Aralık 2026’dan önce yasal olarak üretilmiş veya ithal edilerek piyasaya sunulmuş olan gıda ürünleri, tüketicilerin mağdur olmaması adına raf ömürleri sonuna kadar pazarda kalabilecek ve satılabilecek.